Kathakagrihyasutra 25: atha saptadaśī kāṇḍikā
Kāṭhakagṛhyasūtrabhāṣya 25
- Language
- Sanskrit
atha saptadaśī kāṇḍikā
25.p1
atha vivāhamāha -
25.1
pāṭhakramādarthakramasya balīyastvāttadanusāreṇa vyākhyā kartavyā yathā jātaṃ janinā juhoti jātamatiprāṇitīti, tathāgnihotreṇa juhoti yavāgūmadhiśrayatīti | tenāyamarthaḥ - pādacatuṣṭayamukte bhadrapīṭhe śobhane āsane prāṅmukhyā upaviṣṭāyāścatasṛṣu dikṣu catasro'vidhavā bhavanti, vāmabhāge mātā, dakṣiṇabhāge pitā, agre guruḥ saṃskārasya kartā saptamaḥ | teṣu yathāsanniveśaṃ sthiteṣu godāne bhavā gaudānikāstanmantraistāṃ guruḥ kanyāṃ sahasracchidrayuktena pavitraṇa pāvanena vastraviśeṣeṇa suprajastvāya gaudānikaireva mantraiḥ kaṭakakeyūrādibhiryathāvibhavamalaṅkṛtyāhatenānupabhuktena vāsasā pracchādya sthālīpākena gururjuhoti | atra pallavacatuṣṭayaṃ vastrasya pavitrasya catasro'vidhavā avaṣṭabhnanti | pitarau jalamabhiṣiñcataḥ | gururmantrapāṭhaṃ karoti | snāpane'laṅkaraṇe ca gurureva prayojakakartā, tena homena samānakartṛtvam | ye tvalaṅkaraṇaṃ viparītalakṣaṇayā keśavapanaṃ vyācakṣate, amāṅgalikāste | sthālīpākasyetyupādīyamānagatatvādekatvaṃ vivakṣitaṃ paśugataikatvavat | juhotītyekavacanam eka eva homo navasvapyāhutiṣu - iti pratyabhijñānabalena sūcayati, tenaivāhutīrnigadati | viśvāvasave gandharvarājāyetyekaivāhutistena naṃva bhavanti | indraḥ parameśvaraḥ | indrāṇī śacī | kamanīyaḥ kāmaḥ | bhajanīyo bhagaḥ | hīrlajjā | śrīḥ śrayaṇīyā | lakṣaṇīyā lakṣmīḥ | poṣaḥ puṣṭiḥ | svāhā suhutamastu ||
25.2
nāḍyādīni sarvāṇi vāditrāṇi gandhodakena sugandhinopalipya pūrvaṃ kanyaiva pravādayate| vādyamāneṣu ca gururmantraṃ paṭhati| tatra nāḍīvaṃśaḥ, tūṇavo gomukho vādyaviśeṣaḥ| mantrārthastu he dundubhe paṭaha svanaṃ vāyuṃ vada vādaya śabdaṃ kāraya| kimartham| suprajastvāya satprajārtham| evaṃ he gomukha svanaṃ vadeti pūrvavat| prakrīḍantu anyonyaṃ kanyāḥ sakhibhūtāḥ prakrāntavivāhayā kanyayā sahitāḥ| tā api hi kanyā eva bhavitumarhanti samānaśīlānāṃ sakhitvasyānyonyāntaratvāt| kīdṛśaḥ kanyāḥ| sumanasyamānāḥ sumanaskā hṛṣṭā ityarthaḥ| indrāṇyā saha indrāṇyapyatrotsave krīḍitumavataratvityāśāsyate| sumaṅgalā maṅgalapradhānagītaghoṣiṇyaḥ|
pūrvā virāṭ| uttarānuṣṭup| yā divyā divi bhavā āpo, yāśca antarikṣyā antarikṣe bhavāḥ, yāśca pārthivāsaḥ pārthivyaḥ, payasā sambabhūvuḥ, kṣīreṇa yajñopayoginā sambhṛtāḥ, tāsāṃ sarvāsāṃ rucā dīptyā varcasā ca sāreṇa balena he kanye tvāmabhiṣiñcāmi yajñena payasā varcasā saha yajñādiyogyāṃ ca karomītyarthaḥ| mitrasya mehanasya svargapaśuputrāderasau yajñādeśca vardhano yathā bhavati, tathā savitā āditya akarat tava karotu he kanye| indrāya suhutamastu|
Linked texts (1)
- Kāṭhakagṛhyasūtra — Laugākṣi, Sanskrit