Kathakagrihyasutra 35
Kāṭhakagṛhyasūtrabhāṣya 35
- Language
- Sanskrit
35.2
agnirraṛṣiḥ duṣṭān pavamānaḥ punānaḥ, pañcajanā manuṣyāścatvāro varṇāḥ anulomajavargaḥ pañcamastebhyo hitaḥ, purohitaḥ, agnirvai devānāṃ purohitaḥ puro'gre paraloke vā hitaḥ karmasampādanadvāreṇa, taṃ vayam īmahe yācāmahe mahāgayaṃ mahāgṛham |
35.3
he agne asme asmān pavasva punīhi| apa iti karmanāma, śobhanānyapāṃsi yasya sa svapāḥ sukarmā agniḥ| kiṃ kurvan punīhi| varcastejaḥ śobhanaṃ ca vīryaṃ, tathā rayiṃ dhanaṃ poṣaṃ ca puṣṭiṃ dadhadvidadhānaḥ dadadvāsmabhyam|
15 ||
35.16
yā ta ityādibhiśca tribhirmantrairhutvā hutvā kanyāyā mūrdhni sampātānavanayedityanuṣaṅgeṇa samāptiḥ| mantratrayārthastu - he kanye yā te tava patighnī tanūstāmapatighnīṃ karomi anena sampātāvanayena, tathā tava yā aputriyā putrebhyo'hitā tanūstāṃ putrebhyo hitāṃ putriyāṃ karomi, yāca apaśavyā paśubhyo'hitā tanūstāṃ paśavyāṃ paśubhyo hitāṃ karomi| atrāvasare pūrvanidarśitavidhānenākṣatasaktūn juhuyāt|
pāṇigrahaṇamāha -
35.17
agnerudīcyāṃ diśi darbhāstīrṇe deśe prāṅmukhīṃ kanyāmavasthāpya gururdevasya ta ityādinā mantreṇa kanyāyāḥ sambandhinaṃ hastaṃ grāhayatītyadhāhartavyaṃ samānakartṛkatvārtham| kena prayujya grāhayatītyapekṣāyāmarthādvareṇopayantreti yojyam| sacopayantā guruṇānujñātastaṃ gṛhṇāti| kīdṛśo voḍhā gṛhṇāti| śuciḥ karagrahaṇe'dhikṛtaḥ dharmopayoginī mameyamiti śuddhasaṅkalpaḥ, pratyaṅmukhaḥ kanyāyāḥ purastādagre sthitaḥ san| 'prāṅmukhaḥ sarvakarmāṇi kurvīta' ityasyāpavādārthaṃ pratyaṅmukha iti| dakṣiṇaṃ lokaprasiddhaṃ, sāṅguṣṭhamaṅguṣṭhasahitamuttānaṃ nīcā dakṣiṇena nitāntamaśnāti ceṣṭāsu pragalbhate nyak dakṣiṇastena| yathoktaṃ dhanurvede 'pūrvaṃ vāmena śikṣeta pūrvasiddho hi dakṣiṇaḥ|' iti| nyañcatīti nyak tena nīcā nyagbhūtenetyāvṛttyā yojyam| ariktaṃ sābharaṇam, asambhave suvarṇakarṇikādi-
yuktam, atidaurgatye puṣpaphalādisahitam | arikteneti tadvat| evaṃ savyena savyamiti samastasya mantrāderatideśaḥ| he kanye te tavāhaṃ hastaṃ gṛhṇāmi, devasyāntarātmanaḥ savituḥ vaidikakarmāṇi cikīrṣoḥ prasave'nujñāyāṃ vartamānaḥ ādityasya vā savituḥ prasave'nujñāyāṃ vartamāno'śvinorbāhubhyāṃ natvātmīyābhyāṃ carmamayābhyāṃ pūṣṇo hastābhyāṃ gṛhṇāmi|
Linked texts (1)
- Kāṭhakagṛhyasūtra — Laugākṣi, Sanskrit