Pramāṇa · Search · About · API

Kathakagrihyasutra 35

Kāṭhakagṛhyasūtrabhāṣya 35

Language
Sanskrit

35.2

agnirraṛṣiḥ duṣṭān pavamānaḥ punānaḥ, pañcajanā manuṣyāścatvāro varṇāḥ anulomajavargaḥ pañcamastebhyo hitaḥ, purohitaḥ, agnirvai devānāṃ purohitaḥ puro'gre paraloke vā hitaḥ karmasampādanadvāreṇa, taṃ vayam īmahe yācāmahe mahāgayaṃ mahāgṛham |

35.3

he agne asme asmān pavasva punīhi| apa iti karmanāma, śobhanānyapāṃsi yasya sa svapāḥ sukarmā agniḥ| kiṃ kurvan punīhi| varcastejaḥ śobhanaṃ ca vīryaṃ, tathā rayiṃ dhanaṃ poṣaṃ ca puṣṭiṃ dadhadvidadhānaḥ dadadvāsmabhyam|
15 ||

35.16

yā ta ityādibhiśca tribhirmantrairhutvā hutvā kanyāyā mūrdhni sampātānavanayedityanuṣaṅgeṇa samāptiḥ| mantratrayārthastu - he kanye yā te tava patighnī tanūstāmapatighnīṃ karomi anena sampātāvanayena, tathā tava yā aputriyā putrebhyo'hitā tanūstāṃ putrebhyo hitāṃ putriyāṃ karomi, yāca apaśavyā paśubhyo'hitā tanūstāṃ paśavyāṃ paśubhyo hitāṃ karomi| atrāvasare pūrvanidarśitavidhānenākṣatasaktūn juhuyāt|
pāṇigrahaṇamāha -

35.17

agnerudīcyāṃ diśi darbhāstīrṇe deśe prāṅmukhīṃ kanyāmavasthāpya gururdevasya ta ityādinā mantreṇa kanyāyāḥ sambandhinaṃ hastaṃ grāhayatītyadhāhartavyaṃ samānakartṛkatvārtham| kena prayujya grāhayatītyapekṣāyāmarthādvareṇopayantreti yojyam| sacopayantā guruṇānujñātastaṃ gṛhṇāti| kīdṛśo voḍhā gṛhṇāti| śuciḥ karagrahaṇe'dhikṛtaḥ dharmopayoginī mameyamiti śuddhasaṅkalpaḥ, pratyaṅmukhaḥ kanyāyāḥ purastādagre sthitaḥ san| 'prāṅmukhaḥ sarvakarmāṇi kurvīta' ityasyāpavādārthaṃ pratyaṅmukha iti| dakṣiṇaṃ lokaprasiddhaṃ, sāṅguṣṭhamaṅguṣṭhasahitamuttānaṃ nīcā dakṣiṇena nitāntamaśnāti ceṣṭāsu pragalbhate nyak dakṣiṇastena| yathoktaṃ dhanurvede 'pūrvaṃ vāmena śikṣeta pūrvasiddho hi dakṣiṇaḥ|' iti| nyañcatīti nyak tena nīcā nyagbhūtenetyāvṛttyā yojyam| ariktaṃ sābharaṇam, asambhave suvarṇakarṇikādi-
yuktam, atidaurgatye puṣpaphalādisahitam | arikteneti tadvat| evaṃ savyena savyamiti samastasya mantrāderatideśaḥ| he kanye te tavāhaṃ hastaṃ gṛhṇāmi, devasyāntarātmanaḥ savituḥ vaidikakarmāṇi cikīrṣoḥ prasave'nujñāyāṃ vartamānaḥ ādityasya vā savituḥ prasave'nujñāyāṃ vartamāno'śvinorbāhubhyāṃ natvātmīyābhyāṃ carmamayābhyāṃ pūṣṇo hastābhyāṃ gṛhṇāmi|

Linked texts (1)