Kathakagrihyasutra 45
Kāṭhakagṛhyasūtrabhāṣya 45
- Language
- Sanskrit
45.1
athetyānantarye sīmantonnayanānantaraṃ puṃsavanasaṃjñakaṃ garbhasaṃskārakarma kartavyamiti |
agnirdāśuṣe havirdattavate yajamānāya putraṃ dadāti| kīdṛśam| tuviśravastamaṃ tuviśabdo bhūrināmasu paṭhitaḥ, śravaḥśabdo'nnavacano yaśovacano vā, bahvannatamaṃ bahuyaśaskataṃ vā, tuvibrahmāṇaṃ brahmaśabdo vedavacano'tra bahuvedavidamityarthaḥ, tathotkṛṣṭaṃ sarvātiśāyinaṃ, atūrtaṃ tvarārahitaṃ ataralaṃ sphītamiti yāvat, śrāvayatāṃ patiṃ ṛtvijāṃ patiṃ yajvānamityarthaḥ |
45.2
'daśame māsi sūtave' iti śruteḥ, darśanācca daśa garbhamāsāḥ| tatra pañca ardhabhāgaḥ, ṣaṭ bhūyāṃsaḥ, sapta bhūyiṣṭhāḥ| bhūyiṣṭhaḥ saptamo gato yeṣu, teṣu garbhamāseṣu satsu, aṣṭame māsi śiṣṭācārāt| trīn sthālīpākān śrapayet āgneyamaindraṃ vaiṣṇavaṃ ca| teṣāṃ madhyādanyatamamanyatamaṃ gṛhītvā yathādaivataṃ juhoti| yatraikaḥ sthālīpākastatra devatā-bhede'pi ekaṃ karma dravyadevatāsaṃyogasyaikyāt| iha tūbhayabhedāt saṃyogabhedena karmabahutvam| agnistuvītyādinā agniṃ juhoti, indra kṣatramityādinā indram, pra tadviṣṇurityādinā viṣṇum, pumānityādinaikaikasmādbhāgamuddhṛtya sviṣṭakṛtaṃ juhoti ||
he indra tvaṃ kṣatramabhi kṣatrāṇāṃ pratyajāyathāḥ jātaḥ| oja iti asya viśeṣaṇam| kṣātramojo balaṃ ca lakṣaṇīkṛtya tvaṃ jāta ityarthaḥ| vāmaṃ vananīyaṃ saṃvibhāgāīm| he vṛṣabha varṣaka| keṣām| carṣaṇīnāṃ manuṣyāṇāṃ devā apīha manuṣyāḥ| amitrayantamamitramivācarantaṃ janamasuralokaṃ tvamapānudaḥ apasāritavānasi| kīdṛśaṃ janam| uruṃ vistīrṇam| apānudya ca taṃ devebhyo devārthaṃ devānāṃ vā, subvyatyayena, lokaṃ kṛtavānasi|
45.3
ābhyāmṛgyajuṣābhyāṃ sviṣṭakṛtkriyate| agnyādayaḥ pumāṃsaṃ pauruṣātiśayayuktaṃ putraṃ janayeyuryatasta eva trilokyāṃ pumāṃsaḥ pauruṣātiśayayuktā ajāyanta jātāḥ| daśame māsi sūtave sotuṃ, tumarthe taveṅpratyayaḥ| yena jātena satā vibhunā prabhuṇā vayaṃ śaradaḥ śataṃ jīvema paśyema ca, taṃ putraṃ no'smākaṃ maṃhasva vardhayasva, śatinaṃ sahasriṇaṃ śatasahasrādidhanayuktaṃ, gosaniṃ gavāṃ saṃvibhaktāramevamaśvasaniṃ vīraṃ putraṃ vikrāntaṃ vā vikramayuktam |
Linked texts (1)
- Kāṭhakagṛhyasūtra — Laugākṣi, Sanskrit