Kathakagrihyasutra 56: atha dvācatvāriṃśī kāṇḍikā
Kāṭhakagṛhyasūtrabhāṣya 56
- Language
- Sanskrit
atha dvācatvāriṃśī kāṇḍikā
56.1
tisṛṣu vidyāsu vedatrayātmikāsu bhavaṃ grahaṇaprayojanaṃ vā vrataṃ traividyakam| vakṣyāma iti śeṣaḥ |
yaṃ prati kathyate, so'prabuddho brahmacārī| tena vyartha upadeśa ityāśaṅkyā''ha -
56.2
ācāryeṇānuṣṭhātavya ityarthaḥ |
56.3
adhyayanasyā''rambhe samāptau cāṃhomugbhistisraḥ samidho'gnāvabhyādadhyāt svāhākāramātraśūnyaṃ prakṣepamātraṃ kuryādityarthaḥ, anyathā juhuyāditi brūyāt| aṃhasaḥ pāpāddhimocayantītyaṃhomuco mantrāḥ| te punaḥ -
devā eva devāsaḥ, 'ājjaserasuk' he devā devāso'tiśayārthaṃ punaḥ sambodhanam, yaddvayaṃ devahelanaṃ cakṛmā, 'heḍ-anādare' anādareṇāvalepena yaddevānāṃ pāpaṃ kṛtavanto vayam, tasmādenasoṃ'hasaḥ pāpāt viśvāt samastādagnirmā vimuñcatu| aṃhasa enasa iti duḥkhapīḍitasya punarvacanam| enaḥśabdo vā pāpakṛte duḥkhātiśaye vartate| anenaiva dvitīyatṛtīyau gatārthau| divānaktaṃśabdābhyāṃ madhyavartinyau sandhye api saṅgṛhīte |
56.4
vratasyopāyanaṃ grahaṇavimocanaṃ ca parityāgaḥ| taddvayamapi darśapūrṇamāsayoruktam|
tathā ca tatratyaṃ sūtraṃ 'pāṇī prakṣālya dakṣiṇato'gnestiṣṭhan brūyādagne vratapate vāyo vratapate sūrya vratapate' iti | agne vratapate vratamālabhe tatte prabravīmi, tacchakeyaṃ tenardhyāsam | vāyo vratapate0 | sūrya vratapate0| agne vratapate vratamacāriṣaṃ tadaśakaṃ tatte prabrūmastanno gopāya| vāyo vrata0| sūrya vrata0 ||
amī ṣaṭ kṛcchravidhau vyākhyātāḥ| iha ca vratagrahaṇe mocane ca samānāḥ karttavyāḥ| iyāṃstu viśeṣaḥ - vimocane daṇḍamagnau prāsyedapsu mekhalāṃ vāsaśca hutasamāptiṃ yāvat| tata eva daṇḍādayo mantrāvṛttibhājaḥ| tathā ca manuḥ - yadyasya vihitaṃ carma yatsūtraṃ yā ca mekhalā| yo daṇḍo yacca vasanaṃ tattatsarvaṃ vrateṣvapi || (2.174) iti |
|| iti traividyakamapavargasahitam || || iti dvācatvāriṃśī kāṇḍikā |
42 ||
Linked texts (1)
- Kāṭhakagṛhyasūtra — Laugākṣi, Sanskrit