Kathakagrihyasutra 57.9.18
Kāṭhakagṛhyasūtrabhāṣya 57.9.18
- Language
- Sanskrit
57.9.18
mitramahaḥ sarvaprāṇyupakāritvāt, varuṇo rātrikālaḥ varaṇāt tamasāvaraṇāt| iha vratasamāptikarmaṇi mitrāvaruṇāvanvavatāṃ rakṣatāṃ no'smākam| kīdṛśau| anudīdhyānau dīpyamānau tejasābhimukhau, asmākaṃ ca sakhāyau| tathā ādityānāṃ sambandhī prasṛtiḥ prasāraḥ karanikaro no'smākaṃ haviṣaḥ parivṛṇaktu haviṣyānnādi varjayatu, atidīptatvātsasyaprabhṛtīnmā dhākṣīdityarthaḥ| yato'sau hṛtiḥ, harati balaṃ tīvratayeti hṛtiḥ, śivā śāntā bhūyāt, yataḥ sā pāṣṭhā pṛṣṭhā pradhānabhūtā| 'pṛṣṭho'gragāmini' (8.3.92) ityanuśāsanāt, ataḥ ugrā'pi satī prārthanāviśācchāntā syādityarthaḥ| rudra evādityarūpeṇa stūyate| tasmādābhyāṃ juhuma iti śeṣaḥ| devasya dyotanādādityasya paśya kāvyaṃ krāntikarma mahitvā mahat, yadetadīyena vikrameṇa sahyaḥ sahanāhraḥ sahabhāvo vā samānaśca ojorūpeṇa candramāḥ dyāṃ divi mamāra prāṇatyāgaṃ kṛtavānamāvāsyāyām| tathā hyayamādityaḥ palito vṛddhaḥ parito vā sarvataḥ yuvānamapi kalāparipūrṇaṃ samarthaṃ jagāra bhakṣitavān candraṃ vidhuṃ vidhāvanakriyāyuktam ata eva dadrāṇaṃ gacchantaṃ satatagatim| samane bahūnāṃ, ādityaraśmīnāṃ svakalānāṃ saṅgame sati paurṇamāsyām| yuvānamapītyanvayaḥ| vyākhyāteyam| iyamapi vyākhyātā| he svadhvara śobhanādhvara pravargyavrata udu tiṣṭha, ut-u-tiṣṭha, uśabdaḥ pādapūraṇārthaḥ, uttiṣṭha, no'smān ava rakṣa devyā devasambandhinyā kṛpā sāmarthyena, bṛhatā mahatyā bhāsā dīptyā, dṛśe darśanāya| he agne tvamapi yāhi gaccha suśukmabhiḥ śobhanābhiḥ śauryādibhirjvālābhiḥ, suśastibhiḥ śobhanapraśaṃsāmuktābhiḥ śubhasūcikābhirupalakṣita ityarthaḥ|