Kathakagrihyasutra 57.9.23
Kāṭhakagṛhyasūtrabhāṣya 57.9.23
- Language
- Sanskrit
57.9.23
he vāk sarasvati yā tvamuditoccāritā vaikharīrūpā, yā ca anuditā antaḥsaṅkalpādirūpā madhyamā paśyantī sūkṣmā ca, sā no'smākaṃ śivā kṣemakāriṇī bhava, śaṃtamā sukhatamā, sumṛḷīkā śobhanasukhā| abhyāso'tiśayārthaḥ| mā te vyoma saṃdṛśi, vyoma chidraṃ te tava vyoma chedaṃ mā drākṣaṃ tvadvihīnaḥ kadācidapi mā bhūvamityarthaḥ, avicchinnasthitiṃ ca tvāṃ divyena cakṣuṣā jānīyāmityarthaḥ| he vāk tvāmahaṃ mitrasya cakṣuṣā prekṣe, mitrasya cakṣuṣānvīkṣe mitradṛṣṭyā anupaśyāmītyarthaḥ| evaṃ sūryasyeti vyākhyeyam| abhiśabda ābhimukhye'tra| mitrasya sarvaprītikāriṇa ādityasya śravo dhanaṃ raśmilakṣaṇam annādihetutvāt 'ahaṃ vīkṣe' iti śeṣaḥ| kīdṛśasya mitrasya| carṣaṇīdhṛtaḥ carṣaṇayo manuṣyāsteṣāṃ dhārakasya, devasya dyotanādidharmakasya| kīdṛśaṃ śravaḥ| sānasi snehakāri| uṇādiṣu snehārtha eva sānasiśabdo nipātitaḥ| dyumnaṃ dyotamānaṃ yaśoyuktamannayuktaṃ vā| tathā ca 'dyumnaṃ dyotateryaśo vā'nnaṃ vā' iti niruktakāraḥ| citraśravastamam āścaryabhūtatamadhanamityarthaḥ| ātmanevaitāṃ paṭhati| atra satyametāvanmātraṃ viśeṣaḥ|| he āpaḥ mama bheṣajaṃ hitakāri karma vedādhyayanādikaṃ karma pṛṇīta pūrayata| varūthaṃ tanvo mama, madīyāyāstanoḥ śarīrasya yūyameva varūthaṃ gṛhamāśrayaḥ| jyok cirakālaṃ ca tvatprasādādahaṃ sūrya dṛśe paśyan bhūyāsam| iti vyākhyātā| mitrādayo'smākaṃ sukharūpāḥ sukhakarā bhavanvityarthaḥ| viṣṇururukramaḥ trailokyasya kramaṇe vitatakrama ityarthaḥ| atrāstviti viśeṣo devatāviśeṣaśca ||