Kathakagrihyasutra 57.9.33
Kāṭhakagṛhyasūtrabhāṣya 57.9.33
- Language
- Sanskrit
57.9.33
upaniṣatsaṃhitāmadhītyaivedamūcyate| ācārya ekādaśānuvākābhihitāṃ nītimupaniṣadadhyayanānte grāhayati, ata eva 'vedādhyayanānantarameva dharmajijñāsā kartavyā' iti, jaiminimuninā nigaditam| yata ekādaśānuvākārambha eva 'vedamanvṛcya' iti śrutirapyasti mūlabhūtā| vedasamuttha eva hi nyāyaḥ pramāṇam| yatrocyate - 'ārṣaṃ dharmopadeśaṃ ca vedaśāstrāvirodhinā| yastarkeṇānusandhatte sa dharmaṃ veda netaraḥ||' iti| avedamūlastu mānuṣamatimātrakalpitaḥ kutarko dharmādharmau prati na pramāṇaṃ, yathā saugatabārhaspatyakalpaḥ| yatredamūcyate - 'purāṇaṃ mānavo dharmaḥ sāṅgo vedaścikitsitam| ājñāsiddhāni catvāri na hantavyāni hetubhiḥ||' 'tarko'pratiṣṭhaḥ smṛtayo vibhinnā nāsāvṛṣiryasya mataṃ na bhinnam| dharmasya tattvaṃ nihitaṃ guhāyāṃ mahājano yena gataḥ sa panthāḥ||' ‘hastasparśādivānvena’ iti| he brahmacārin satyaṃ vada, satyaṃ punaḥ paropakāraparyavasāyi, asatyamapi satyaphalaṃ kadācidvaktavyaṃ yena brāhmaṇavadhādikaṃ rakṣyate| yathoktam - ‘satyaṃ brūyāt priyaṃ brūyāt na brūyātsatyamapriyam| asatyaṃ na priyaṃ brūyādeṣa dharmaḥ sanātanaḥ||' dharmaṃ cara, vihitakarmācarāsaṅgagrahādikamanutiṣṭha| svādhyāyānmā pramada, svādhyāyaviṣayaṃ pramādamālasyādinānadhyayanaṃ mā kṛthāḥ| ācāryadakṣiṇārthamabhimataṃ dhanamāhṛtya putrapautrādisantānavicchedaṃ mā kārṣīḥ, gurave dakṣiṇāṃ dattvā vivāhaṃ kuryādityarthaḥ| satyasyāsatyabhāṣaṇaṃ pramādaḥ| dharmasya nityanaimittikalakṣaṇasyākaraṇaṃ pramādaḥ| kāmyasya tu viguṇasya karaṇamakaraṇaṃ ca| evaṃ yajñasya pramādaḥ, ālasyādyupahatatā|