Kathakagrihyasutra 82: atha ekaṣaṣṭitamī kāṇḍikā
Kāṭhakagṛhyasūtrabhāṣya 82
- Language
- Sanskrit
atha ekaṣaṣṭitamī kāṇḍikā
82.1
aṣṭakāḥ kartavyā iti manvādibhiḥ smṛtam| tacca prayogaprakāśanārthamantraliṅgamūlaṃ smaraṇam| 'yāṃ janāḥ pratinandantyaṣṭakāyai sumedhase svāhā|' iti mantraliṅgam| 'eṣāṣṭakā tapasā tapyamānā svarge loke kāmadhugbhavati|' iti ca| stutiḥ stutye vidheye sati yuktā| tena yathā kapiñjalādividhibhyo'rthavādakalpanā, tathātrārthavādādvidhimānam| vidhyekavākyatvena hyarthavādāḥ pramāṇam| 'aṣṭakā pārvaṇaśrāddham.......|' iti cehāpyuktam| teneha kartavyatocyate| tatrāṣṭakāśabdaḥ karmasamudāyanāma rājasūyādivat| ekaikasyāṃ ca karmatrayaṃ pratīyate| sthālīpākakarmaikaṃ pradhānam| āvāhanādisaṃtarpitabrāhmaṇānuvrajanaparyantaṃ dvitīyam| ānvaṣṭakaṃ tṛtīyam| ājyabhāgāntā tvitikartavyatā| pūrvaṃ sthālīpākādi, ṛtutithyādikaṃ tu paścāt| tisro'ṣṭakā bhavanti pitṛdevatyāḥ| tenāvāhane amuṣmai svadhā nama ityādī nirvāpaṇamantreṣu ca pitrādināmaviśeṣapratītiḥ| vakṣyamāṇapaśupakṣe vapākartanādau pitṛbhyastvāṃ juṣṭaṃ nirvapāmītyādiprayogaḥ| aṣṭakāpi mantraliṅgāddevatā| nityāścaitā avaśyakartavyatāsmaraṇāt|
82.2
evamāgrahāyaṇyā ūrdhvaṃ ye trayaḥ kṛṣṇapakṣāḥ pauṣamāghaphālgunākhyāsteṣu yā aṣṭamyastāsu aṣṭakāyajñaḥ kartavyaḥ| tisṛṣu trayastrikasamudāyāḥ|
82.3
kuryāditi śeṣaḥ| haviṣyānnivṛttiḥ| ājyabhāgānte ca pavitraśākādyaṃ caturāvartena hotavyaṃ - aṣṭakāyai svāheti |
82.4
ṛtūnāṃ patnītyādayaḥ ṣaḍṛcaḥ anuvākaśeṣabhūtāḥ| tābhyo niṣkṛṣya dve dve ṛcau pratyaṣṭakaṃ sthālīpākasya juhuyādājyabhāgānte|
82.5
devā grāvāṇa ityādikā sarvāsrāṣṭakāsu bhavati | tena tṛtīyeyammṛgbhavati |
82.6
sthālīpākeneṣṭvā iyamevetyādinā anuvākena juhuyāt | kiṃ sakalena sarvatretyāha - pañcabhiḥ pañcabhiriti | iyameva setyādinā pañcabhiḥ prathamāyāmaṣṭakāyāmabhijuhuyāt, pañca vyuṣṭīriti madhyamāyām, ṛtasya dhāmeti tṛtīyasyām | abhiśabda uparivacanaḥ, haviṣāmupari juhuyādityarthaḥ | ājyena caitā āhutayaḥ | ata ūrdhvamṛtutithyādikam |
atha mantravyākhyānāvasare'nuvāko vyākhyāyate -
Linked texts (1)
- Kāṭhakagṛhyasūtra — Laugākṣi, Sanskrit