Pramāṇa · Search · About · API

Khadiragrihyasutra 13.3

Khādiragṛhyasūtravṛtti 13.3

Language
Sanskrit

Contents

13.3.1

āśvayujīṃ rudrāya pāyasaḥ ||

13.3.1-2

āśvayujyāṃ paurṇamāsyāṃ ’rudrāya tvā juṣṭaṃ nirvapāmi’iti nirvāpaḥ | carutantrametat ||

13.3.2

mā nastoka iti juhuyāt ||

13.3.2-2

pradhānāhutim ||

13.3.3

payasyavanayedājyaṃ tatpṛṣātakam ||

13.3.3-2

samāpya homamavanayet | ājyasaṃyuktasya payasaḥ pṛṣātakamiti nāma ||

13.3.4

tenābhyāgatā gā ukṣedā no mitrāvaruṇeti ||

13.3.4-2

sāyamāgatāḥ ||

13.3.5

vatsāṃśva mātṛbhissaha vāsayet tāṃ rātrim ||

13.3.5-2

spaṣṭam ||

13.3.6

navayajñe pāyasa aindrāgnaḥ ||

13.3.6.p1

tatkālapakvaissasyaissādhyo yajño navayajñaḥ | aniṣṭvā tu navairna bhoktavyam | śākādīnāṃ na pratiṣedhaḥ | śāstrāntarāt kāladravyāvagatiḥ -śaradi paurṇamāsyānamamāvāsyāyāṃ vā vrīhibhiḥ | vasante yavaiḥ | ’indrāgnibhyāṃ tvā juṣṭaṃ nirvapāmi’iti nirvāpaḥ | ’indrāgnibhyāṃ svāhā’iti pradhānāhutiḥ | carutantrametat ||

13.3.7

śatāyudhāyeti catasṛbhirājyaṃ juhuyādupariṣṭāt ||

13.3.7-2

pradhānāhuterupariṣṭāt ||

13.3.8

agniḥ praśnātviti ca ||

13.3.8-2

anenāpyājyaṃ juhuyāt | atha sviṣṭakṛdādi ||

13.3.9

tasya śeṣaṃ prāśnīyuryāvanta upetāḥ ||

13.3.9-2

yajñavāstvanantarasya pāyasasya | upetā upanītāḥ, svabhṛtyāssvayaṃ ca ||

13.3.10

upastīryāpo dvirnavasyāvadyet ||

13.3.10-2

bhojanārthe pātre ||

13.3.11

trirbhṛgūṇām ||

13.3.11-2

pañcāvattinām ||

13.3.12

apāṃ copariṣṭāt ||

13.3.12-2

avattasyopari cāpāṃ nidhānam ||

13.3.13

bhadrānna ityasaṃkhādya pragirettristriḥ ||

13.3.13-2

pāṇinā prāśanaṃ, mantrasyāpi trirāvṛttiḥ | nāntarā''camanam | avivakṣitamekavacanam ||

13.3.14

etamutyamiti vā yavānām ||

13.3.14-2

ayaṃ vā yavānāṃ prāśanamantraḥ pūrvo vā ||

13.3.15

amosīti mukhyān prāṇānabhimṛśet ||

13.3.15.p1

ācamya cakṣuṣī nāsike śrotre cābhimṛśet | atha śiṣṭamudagudvāsya brahmaṇe datvā dakṣiṇāṃ dadyāt

13.3.16

āgrahāyaṇaṃ karma śrāvaṇena vyākhyātam ||

13.3.16-2

mārgaśārṣyāṃ paurṇamāsyāṃ bharjanādiprāśanāntaṃ pūrvāhṇe kuryāt upavasathye'hani ||

13.3.17

namaḥ pṛthivyā iti na japet ||

13.3.17-2

mantratrayasya pratiṣedhaḥ ||

13.3.18

pradoṣe pāyasasya juhuyāt prathameti ||

13.3.18-2

tasminneva dine rātryāmādye yāme ’havyavāhāya tvā juṣṭaṃ nirvapāmi’iti nirvāpaḥ | sarvatra kevalamantranirdeśe tūṣṇīṃ nirvāpa iti kecit | mantreṇa pradhānāhutiḥ | carutantrametat ||

13.3.19

nyañcau pāṇī kṛtvā pratikṣatra iti japet ||

13.3.19-2

homaṃ samāpya japet bhūmigatāvavāñcau pāṇī kṛtvā ||

13.3.20

paścādagneḥ svastaramudagagraistṛṇairudakpravaṇamāstīrya tasminnāstaraṇe gṛhapatirāste ||

13.3.20-2

svastaramiti karmanāma ||

13.3.21

anupūrvamitare ||

13.3.21-2

sarve bhṛtyāḥ krameṇottarataḥ svastara evāsate ||

13.3.22

anantarā bhāryā putrāśca ||

13.3.22-2

bhāryā'nantaraṃ putrāḥ | cakārāt putrānantaramitare ||

13.3.23

nyañcau pāṇī kṛtvā syoneti gṛhapatirjapet ||

13.3.23-2

bhūmigatau kṛtvā ||

13.3.24

samāptāyāṃ dakṣiṇaiḥ pārśvaissaṃviśeyustristrirabhyātmamāvṛtya ||

13.3.24-2

’syonā’ityuci samāptāyāṃ prākśirasassaṃviśeyuḥ ||

13.3.25

svasyayanāni kuryuḥ ||

13.3.25-2

āśīrvacanāni ||

13.3.26

tato yathārthaṃ syāt ||

13.3.26-2

tata eva yathārthaṃ na pūrvamiti | ’āgrahāyaṇam’ityārabhya eka evāsau prayoga ityartheḥ ||

13.3.27

ūrdhvamāgrahāyaṇyāstisrastāmisraṣṭamyo'ṣṭakā ityācakṣate ||

13.3.27-2

aparapakṣāṣṭamyaḥ ||

13.3.28

tāsu sthālīpākāḥ ||

13.3.28-2

ekasyāmekaḥ ||

13.3.29

aṣṭau cāpūpāḥ prathamāyām ||

13.3.29-2

spaṣṭam ||

13.3.30

tānaparivartayan kapāle śrapayet ||

13.3.30-2

’aṣṭakāyai tvā juṣṭaṃ nirvapāmi’iti nirupya vibhajyārdhaṃ sthālīpāka carusthālyāṃ nidhāyāparaṃ cārdhamaṣṭāvapūpān kṛtvaikasmin kapāle yugapacchrapayet ||

13.3.31

attamāyāṃ śākamanvāhārye ||

13.3.31-2

upadaṃśārthaṃ brāhmaṇabhojane dadyāt ||

13.3.32

aṣṭakāyai svāheti juhuyāt ||

13.3.32-2

pradhānāhutim | carutantrametat | carorapṛpaṃbhyaśca kiṃcitkiṃcidādāya sviṣṭakṛdarthaṃ saṃhatamekaikamavadānam (saṃhitameva hotavyamiti) | uttamāyāṃ carureva haviḥ | samānamitarat | madhyamāyāṃ tu viśeṣaṃ vakṣyati ||

13.3.32-2.p1

iti rudraskandakṛtāyāṃ khādiragṛhyavṛttau tṛtīyasya paṭalasya tṛtīyaḥ khaṇḍaḥ

Linked texts (1)