Manavagrihyasutra 1.11: ekādaśaḥ khaṇḍaḥ
Mānavagṛhyasūtra 1.11
- Language
- Sanskrit
Contents
ekādaśaḥ khaṇḍaḥ
1.11.1
tato yathārthaṃ karmasannipāto vijñeyaḥ //
1.11.2
aryamṇe 'gnaye pūṣṇe 'gnaye varuṇāya ca vrīhīn yavānvābhinirūpya prokṣya lājā bhṛjati //
1.11.3
mātre prayacchati sa jātāyā avidhavāyai //
1.11.4
athāsyai dvitīyaṃ vāsaḥ prayacchati tenaiva mantreṇa //
1.11.5
darbharajvā indraṇyāḥ saṃnahanamityantau samāyamya pumāṃsaṃ granthiṃ bandhnāti //
1.11.5.p1
saṃ tvā nahyāmi payasā pṛthivyāḥ saṃtvā nahyāmyadbhiroṣadhībhiḥ /
1.11.6
saṃ tvā nahyāmi prajayā dhanena sā sannaddhā sunuhi bhāgadheyam /
itiyantarato vastrasya yoktreṇa kanyāṃ saṃnahyate //
1.11.7
athainānyupakalpayate śūrpāṃ lājā iṣīkā aśmāna māñjanam //
1.11.8
catasṛbhirdarbheṣīkābhiḥ śareṣīkābhirvā samuñajābhiḥ satūlābhirityekaikayā traikakubhasyāñjanasya saṃnikṛṣya vṛtrasyāsi kanīniketi bharturdakṣiṇamakṣi triḥ prathama māṅkte tathā paraṃ tathā patnyāḥ śeṣeṇa tūṣṇīm //
1.11.8.p1
diśi śalākāḥ pravidhyati yāni rakṣāṃsyabhito vrajantyasyā vadhvā agnisakāśa māgacchantyāḥ teṣāmahaṃ pratividhyāmi cakṣuḥ svasti vadhvai
1.11.8.p2
bhūtapatirdadhātu //
1.11.9
iti //
1.11.10
lājāḥ paścādagnerupasādya śamīparṇaiḥ saṃyujya śūrpe samaṃ caturdhā vibhajyāgreṇāgniṃ paryāhṛtya lājādhāryai prayacchati //
1.11.11
lājā bhrātā brahmacārī vāñjalināñjalyorāvapati //
1.11.11.p1
upastaraṇābhidhāraṇaiḥ saṃpātaṃ tā avicchinnairjuhutaḥ /
1.11.11.p2
aryamṇaṃ nu devaṃ kanyā agnimayakṣata
1.11.11.p3
sosmāndevor'yamā preto muñjātu māmutaḥ svāhā //
1.11.11.p4
tubhyamagne paryavahantsūryāṃvahatunā saha //
1.11.11.p5
punaḥ patibhyo jāyāṃ dā agneḥ prajayā saha //
1.11.11.p6
punaḥ patnī magniradādāyuṣā saha varcasā /
1.11.11.p7
dīrghāyurasya yaḥ patirjīvāti śaradaḥ śatam //
1.11.11.p8
iyaṃ nāryupabrūte 'gnaulājānāvapantikā /
1.11.12
dīrdhāyurastu me patiredhantāṃ jñātayo mameti //
1.11.13
evaṃ pūṣaṇaṃ nu devaṃ varuṇaṃ nu devam //
1.11.14
yena dyau rugretyādaya udvāhe homā jayābyātānāḥ saṃtatihomā rāṣṭrabhṛtaśca //
1.11.15
ākūtāya svāheti jayāḥ prācī digvasanta ṛturityabhyātānāḥ /
prāṇādāpānaṃ saṃtanviti saṃtatihomā ṛtā ṣāḍṛtadhāmeti dvādaśarāṣṭrabhṛtaśca //
1.11.16
trātāramindraṃ viśvādityā iti māṅgalye //
1.11.17
lājāḥ kāme na caturthāṃsviṣṭakṛtamiti //
1.11.17.p1
athaināṃ prācīṃ saptapadāni prakramayatyekamiṣe dve ūrje trīṇi prajābhyaścatvāri rāyaspoṣāya pañca bhavāya ṣaḍṭatubhyaḥ--
1.11.17.p2
sakhā saptadībhava sumṛḍīkā sarasvatī /
mā te vyoma saṃdṛśī //
1.11.18
viṣṇustvā munnayatviti sarvatrānuṣajati //
1.11.19
paścādagre rohite carmaṇyānajuḍuhe prāggrīve lomato darbhānāstīrya teṣu vadhūmupaveśayatyapi vā darbheṣveva //
1.11.19.p1
imaṃviṣyāmi varuṇasya pāśaṃ yajjagrantha savitā satyadharmā /
dhātuśca yonau sukṛtasya loke riṣṭāṃ mā saha patyā dadhātu //
1.11.20
iti yokrapāśaṃ viṣāya vāsaso 'nte badhnāti //
1.11.21
anumatibhyāṃ vyāhṛtibhyaśca tvanno agne , ayāścāgnesīti ca //
1.11.22
śamīmayīstisro 'ktāḥ samidhaḥ samudrādūrbhirityetābhistisṛbhiḥ svāhākārāntābhirādadhāti //
1.11.23
akṣata saktūnāṃ dadhnaśca samavadāyedaṃ haviḥ prajananaṃ ma iti hutyājyenābhijuhoti //
1.11.26
kumbhādudakenāpohiṣṭhīyābhirmārjayante //
1.11.27
varo dakṣiṇā //
1.11.27.p1
ityekādaśaḥkhamḍaḥ //11//
1.11.27.p2
dvādaśaḥ khaṇḍaḥ
1.11.27.p3
sumaṅgalīriyaṃ vadhūrimāṃ sametapaśya
1.11.27.p4
saubhāgyamasyai datvāyāthāstvaṃ viparetana //
Commentaries (1)
- Mānavagṛhyasūtrabhāṣya — Sanskrit
Linked texts (2)
- A Vedic Concordance — Maurice Bloomfield, English
- History of Dharmaśāstra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India) — P. V. Kane, English