Manavagrihyasutra 1.23: trayoviṃśaḥ khaṇḍaḥ
Mānavagṛhyasūtra 1.23
- Language
- Sanskrit
Contents
- 1.23.27 — 40 parts
trayoviṃśaḥ khaṇḍaḥ
1.23.1
atha dīkṣā cāturhaitukī saṃvatsaram //
1.23.2
caturhotṝnsvakarmaṇo juhuyāt saha ṣaḍḍhotrā saptahotāram //
1.23.3
antato vrataṃ pradāyādito dvāvanuvākāvanuvācayet //
1.23.4
evamevoddīkṣāṃ juhuyāt //
1.23_2
atha dīkṣāgnikīdvādaśarātram //
1.23.6
yuñjānaḥ prathamaṃ mana itiyaṣṭau hutvākūtamagniṃ prayuñjaṃ svāheti ṣaḍ juhoti viśvodevasya neturiti saptamīm //
1.23.7
vrataṃ pradāyāditoṣaṣṭāvanuvākānanuvācayet //
1.23.8
triṣavaṇamudakamāharet triṃstrīnkumbhān //
1.23.9
ekena vāsasāntarhitāyāṃ bhūmau śayīta bhasmani karīṣe sikatāsu vā //
1.23.10
nodakamabhyaveyāt //
1.23.11
samāpte ghṛtavatāpūpeneṣṭvā vātsaṃ prāvacayet //
1.23.12
tato ghṛtavadbhirapūpairbrāhmaṇān bhojayet //
1.23.13
evamevoddīkṣāṃ juhuyāt //
1.23.14
atha dīkṣāśvamedhikī hvāhaśarātram //
1.23.15
vaitasamidhmamupasamādhāya navamenānuvākena hutvā ṣaṣṭhenopasthāpya vrataṃ pradāyādita ekaviṃśatyanuvākānanuvācayet //
1.23.16
triṣavaṇamaśvasyaghāsamāharet trīṃ strīnpulān //
1.23.17
ekena vāsasānantarhitāyāṃ bhūmau śayīta bhasmani karīṣe sikatāsu vā //
1.23.18
yā oṣadhayaḥsamānyāyanti punantu mā pitaro 'gnermanvā iti caturbhiranuvākairapobhimantrya snānamācaret //
1.23.19
evamevoddīkṣāṃ juhuyāt //
1.23.20
śādaṃ dadbhiriti caturdaśānuvākānanuvācayet //
1.23.21
rahasyamadhyeṣyamāṇaḥ pravargyam //
1.23.22
ādeśe yathā purastādvyākhyātam //
1.23.23
āditaḥ pañcaviṃśatyanuvākānanuvācayet //
1.23.24
traividyasamupanayanena vyākhyātam //
1.23.25
āditastrīnanuvākānanuvācayet //
1.23.26
vyākhyātāni vratāni vyākhyātāni vratāni //
1.23.27
uduttamaṃ varuṇapāśamiti mekhalāmunmuñcati //
1.23.27.p1
iti maitrāyaṇīyamānavagṛhye trayoviṃśaḥ khaṇḍaḥ prathamaḥ puruṣaḥ samāptaḥ //
1.23.27.p2
(saptame navame vopāyanam //1//
1.23.27.p3
āgantrā samaganmahī prathamamarttiṃ yuyotu naḥ /
ariṣṭāḥ saṃceramahi svasti caratādiśaḥ /
svastyāgrahebhyaḥ //
1.23.27.p4
ityuptakeśena snātenāktenābhyaktenālaṃkṛtena yajñopavītināsametya japati // 1-22--2) (athāsmaivāsaḥ prayacchati-
1.23.27.p5
yā akṛntanyā atanvanyā āvanyā avāharan /
1.23.27.p6
yāśca gnā devyo 'ntānabhito 'tatananta //
1.23.27.p7
tāsvā devyo jarame saṃ vyayantvāyuṣmānidaṃ paridhatsva vāsaḥ //
1.23.27.p8
ityahataṃ vāsaḥ //)//
1.23.27.p9
(pu. 1-22- 6-7-8-9)
1.23.27.p10
(iyaṃ duruktātparibādhamānā varṇaṃ purāṇaṃ punatīma āgāt /
prāṇāpānābhyāṃ balamābhajantī śivā devī subhage mekhale māriṣāma //
1.23.27.p11
iti tasyāṃ parivītāyāṃ japati--
1.23.27.p12
mama vrate te hṛdayaṃ dadhātu mama cittamanucittaṃ te astu
1.23.27.p13
mama vācamekakavrato juṣasva bṛhaspatiṣṭvā niyunaktu mahyam //
1.23.27.p14
iti //10//
1.23.27.p15
yajñiyasya vṛkṣasya daṇḍaṃ pradāya kṛṣṇājinaṃ cādityamupasthāpayati-
1.23.27.p16
adhvānamadhvapate śraiṣṭhyasya svastasyādhvanaḥ pāramaśīya /
1.23.27.p17
taccakṣurdevahitaṃ purastaccukramuccarat //
1.23.27.p18
śṛṇuyāma śaradaḥ śataṃ jīvema śaradaḥ śatam /
1.23.27.p19
adīnāḥ syāma śaradaḥ śataṃ bhūyaśca śaradaḥ śatāt //
1.23.27.p20
yā medhāpsaraḥsu gandharveṣu ca yanmanaḥ /
1.23.27.p21
daivī yā mānuṣī medhā sā māmāviśatāmihaiva //
1.23.27.p22
iti //11//
1.23.27.p23
abhidakṣiṇamānīyāgneḥ paścāt---
1.23.27.p24
ehyaśmānamātiṣṭhāśmeva tvaṃ sthiro bhava /
1.23.27.p25
kṛṇvantu viśve devā āyuṣce śaradaḥ śatam //
1.23.27.p26
(iti dakṣiṇena pādenāśmānamāsthāpayati //12//
1.23.27.p27
paścādagnermahadupastīrya sūpasthalaṃ kṛtvā prāṅāsīnaḥ pratyaṅṅāsīnāyānuvācayati gāyatrīṃ sāvitrīmapi hyeke triṣṭubhamapi hyeke jagatīmomityuttkā vyāhṛtibhiśca //13//
1.23.27.p28
tāṃ triravagṛṅṇīyāttāṃ dviravakṛtya tāṃ sakṛtsamasyet pādaśor'dharcaśaḥ sarvāmantena //14//
1.23.27.p29
yattisṛṇāṃ prātaranvāha yat dvayoryadekasyāḥ saṃvatsare dvādaśāhe ṣaḍahe tryahe (vā tasmātsadyo 'nūcyati śrutiḥ //15//
1.23.27.p30
varaṃ kartre dadāti kāṃsyaṃ vasanaṃ ca //16//
1.23.27.p31
yasya tu medhākāmaḥ syātpalāśaṃ navanītenābhyajya tasya chāyāyāṃvācayet /
1.23.27.p32
suśravaḥ suśravā asi
1.23.27.p33
yathā tvaṃsuśravaḥ suśravā asi evaṃ māṃ suśravaḥ sauśravasaṃ kuru //
1.23.27.p34
yathā tvaṃ devānāṃ vedānāṃ nidhipo asi /
1.23.27.p35
evamahaṃ manuṣyāṇāṃ vedānāṃ nidhipo bhūyāsamiti //17//
1.23.27.p36
(adhīteha vā ayameṣāṃ vedānāmekaṃ dvau trīn sarvānveti yamenaṃ vidvāṃsamupanayatīti śrutiḥ //18//
1.23.27.p37
vyākhyātaṃ brahmacaryam //19//
1.23.27.p38
atha bhaikṣaṃ carate mātaramevāgre yāścānyāḥ suhṛdo yāvatyo vā sannihitāḥ syuḥ //20//
1.23.27.p39
ācāryāya bhaikṣamupakalpayate tenānujñāto vā bhuñjīteti śrutiḥ //21//
1.23.27.p40
dvitīyaḥ puruṣaḥ /
Commentaries (1)
- Mānavagṛhyasūtrabhāṣya — Sanskrit
Linked texts (2)
- A Vedic Concordance — Maurice Bloomfield, English
- History of Dharmaśāstra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India) — P. V. Kane, English