Pramāṇa · Search · About · API

Mekhala 25: atha pravargyavratam | athātra vratavidhiḥ | (sarvatra ra-

Mekhalā 25

Language
Sanskrit

Contents

atha pravargyavratam | athātra vratavidhiḥ | (sarvatra ra-

25.2.1

hasyamantraprayoge prapatti mārjanaṃ cordhvaṃ vedavratādavicchinnaṃ
pravargyavrataṃ cariṣyaṃstrīṇi varṣāṇi dve saṃvatsaraṃ vāparāhnedhivṛttasūrye grāmasyāsakāśe udakānte'gniṃ prajvālya tatrādau pūrvedyukarma tasminnagnau parisamūhya paryukṣya | namo vāce iti prāvārgikīṃ pūrvāṃśāntiṃ paṭhet || ) punaragniṃ parisamūhya paryukṣya | śukriyaṃ rudrasya | namo vāce namo
vācaspataye yā vāguditā yā cānuditā tasyai vāce
namaḥ , nama ṛṣibhyo mantrakṛdbhyo mantravidbhyo mā māmṛṣayo mantrakṛto mantravidaḥ parādurdaivīṃ vācamudyāsaṃ śivāmajasrāṃ juṣṭāṃ devebhyaḥ svadhāvatīṃ pitṛbhyaḥ śuśrūṣeṇyāṃ
manuṣyebhyaḥ taṃ mā devā avantu śobhāyai pitaronumadantu sucakṣāmahamakṣṇibhyāṃ suvarcā mukhena suśrutkarṇābhyāṃ
bhūyāsaṃ, oṃbhūrbhuvaḥsvaḥ, prācyā tvā diśā agninā devatayā gāyatreṇa cchandasā vasantamṛtuṃ praviśāmi | dakṣiṇayā tvā diśā indreṇa devatayā traiṣṭubhena cchandasā
grīṣmamṛtuṃ praviśāmi | pratīcyā tvā diśā savitrā

25.2.2

devatayā jāgatena chandasā varṣāmṛtuṃ praviśāmi | udīcyā tvā diśā mitrāvaruṇābhyāṃ devatayā'nuṣṭubhena cchandasā śaradamṛtuṃ praviśāmi | ūrdhvayā tvā diśā vṛhaspatinā devatayā pāṃktena cchandasā hemantamṛtuṃ praviśāmi | anayā tvā diśā prajāpatinā devatayā anāptena cchandasā śiśiramṛtuṃ praviśāmi || gāyatraṃ cchandaḥ praviśāmi, triṣṭubhaṃ cchandaḥ praviśāmi, jagatīṃ cchandaḥ praviśāmi, anuṣṭubhaṃ cchandaḥ praviśāmi, paṃktiṃ cchandaḥ praviśāmi, aticchandasaṃ cchandaḥ praviśāmi | cchandāṃsi praviśāmi | tāni naḥ pārayantu tāni no'vantu tāni sa ṛcchatu yo'smāndveṣṭi yaṃ ca vayaṃ dviṣmaḥ
āpo asmātpraviśantu āpo asmāsu jāgṛta āyurviśvāyurviśvamāyurvyaśnavai sarvamāyurvyaśnavai, divyo gandharvo bhuvanasya yaspatirekāvyo manasā viddhavocyaḥ, tantvā yāmi brahmaṇā devadaivyaṃ namaste astu divi te
sadhastham, divipṛṣṭho yajataḥ sūryatvagavayātā haraso daivyasya ekāvyo manuṣyaḥ suśevaḥ, mṛḷādrandharvo bhuvanasya yaspatiranavaḍyābhiḥ samajagmābhirapsaraḥsvapi gandharva āsīt samudra āsāṃ sadanaṃ va āhustataḥ sadhyrā
ca parā ca carantyabhriyedidyurnakṣatriyeyāḥ, viśvavasuṃ gandharvaṃ sasane tābhyo namo astu tā no mṛḷayantu
tā naḥ śarma yacchatu tā yaṃ dviṣmo yaśca no dveṣṭi tamāsāṃ jambhe dadhmaḥ, āhuste bhaga cakṣuṣī tābhyāṃ vipaśya māma'bhi yadetatsārghaṃ madhu tena rūpamanāgmi te
tena rūpamanagdhi me, devasya tvā savituḥ prasave'śvinobāhubhyāṃ pūṣṇo hastābhyāṃ devānāṃ ṛtubhirdevābhyañjanairabhyañje bhagavannāmāsi, tasya te ṛcaśca yajūṃṣi ca

25.2.3

sāmāni ca vāgadyā anyaccakṣuḥ sūrye'nyatsūrye'nyadagnau
anyadbhagavānbhūyāsam, aiḷosi cakṣurasi śrotramasi purandhrirnāma vāgasi yena śatakratubhāgamupajuhve tena tvopahvaye bhaga, tadvānarāsanayedaṃ sa ugramāviṣkṛṇomi tanyattanna vṛṣṭim, dadhyaṅ‌hayamadhvātharvāṇo vāmasya śīrṣṇā sumatimavocat, atrirīśeva savyasyāgnirmahaḥ saubhagasya
tānyasmabhyaṃ virāsate || iti prāvargyikī pūrvā śāntiḥ
udyantamityupasthānam | udyantamasaspari jyotiṣpaśyanta uttaram | devaṃ devatrā sūryamaganma jyotiruttamam
"uṣṇīṣaṃ trirāvartaṃ veṣṭayitvā" śukriyaṃ rudrasya | āyurdā āyurme dehi āyuṣe naḥ punardehi, prāṇadā prāṇaṃ
me dehi āyuṣe naḥ punardehi, vyānadā vyānaṃ me dehi
āyuṣe naḥ punardehi, apānadā apānaṃ me dehi āyuṣe naḥ punardehi, cakṣurdā cakṣurme dehi āyuṣe naḥ punardehi, śrotrodā śrotraṃ me dehi āyuṣe naḥ punardehi,
varcodā varco me dehi āyuṣe naḥ punardehi | "etāni sapta yajūṃṣi | saptānāmapi cāyuṣe naḥ punardehi
iti sādhāraṇo'nuṣaṅgaḥ ||" namo rudrāya diviṣade yasya varṣamiṣavastasmai namaste namaḥ samare sa mā mā hiṃsīḥ | namo rudrāyā'ntarikṣaṣade yasya vāta iṣavastasmai
namaste namaḥ samare sa mā mā hiṃsīḥ | namo rudrāya
pṛthivīṣade yasyānamiṣavastasmai namaste namaḥ samare sa mā
mā hiṃsīḥ || brahmaraṇa upastaraṇamasi brahmaṇa ṃtvopastṛṇāmīḷāyai vāstvasi vāstumadvāstumānbhūyāsamavāstuḥ sa
bhūyādyosmāndveṣṭi yaṃ ca vayaṃ dviṣmaḥ | pratiṣṭhāsi pratiṣṭhā me bhūyādapratiṣṭhāḥ sa bhūyādyosmāndveṣṭi yaṃ ca vayaṃ
dviṣmaḥ || āvātavāhi bheṣajaṃ vivātavāhi yadrapaḥ | tvaṃ

25.2.4

hi viśvabheṣajo devānāṃ dūta īyase | yadado vā tato
gṛhe'mṛtasya nidhirhitaḥ | tato no dhehi jīvase tato
no abhayaṃkṛdhi | dyubhiraktubhiḥ paripātumasmānariṣṭebhiraśvinā saubhagebhiḥ | tanno mitro varuṇo māmahantāmaditiḥ sindhuḥ pṛthivīmuta dyauḥ || pṛthivī śāntirantarikṣaṃ śāntirdyauḥ śāntirdiśaḥ śāntirāpaḥ śāntiroṣadhayaḥ śāntirvanaspatayaḥ śāntistayāhaṃ śāntyā sarvaśāntyā mahyaṃ dvipade catuṣpade śāntiṃ karomi śāntirno astu śāntirasi śāntiḥ śāntiḥ śāntiḥ
yā vāguditā yācānuditā śivā naḥ śantamā bhava
sumṛḷīkā sarasvati mā te vyoma sandṛśe | mitrasya
tvā cakṣuṣā prekṣe mitrasya tvā cakṣuṣānvīkṣe, sūryasya tvā
cakṣuṣā prekṣe sūryasya tvā cakṣuṣānvīkṣe ‘abhivīkṣya’
mitrasya carṣaṇīdhṛtaḥ śravo devasya sānasi dyumnaṃ citraśravastamam | mitrasya carṣaṇīdhṛtaḥ śravo devasya sānasi
satyaṃ citraśravastamam || āpo hi ṣṭhā mayobhuvastā na
ūrje dadhāta na, mahe raṇāya cakṣase | yo vaḥ śivatamo rasastasya bhājayate ha naḥ, uśatīriva mātaraḥ
tasmā araṃgamāma vo yasya kṣayāya jinvatha, āpo janayathā ca naḥ || āpaḥ pṛṇīta bheṣajaṃ varūthaṃ tanve
mama, jyokca sūryyaṃ dṛśe | śanno devīrabhiṣṭaye āpo
bhavantu pītaye, śam̐yyorabhisravantu naḥ | śanno mitraḥ
śam̐ varuṇaḥ śanno bhavatvaryyamā | śanna indro bṛhaspatiḥ
śanno viṣṇururukramaḥ || śanno mitraḥ śaṃ varuṇaḥ śanna aryyamā | śanna indraścāgniśca śanno viṣṇururukramaḥ || tyamṛṣu vājinaṃ devajūtaṃ sahavānantarutāraṃ rathānām | ariṣṭanemiṃ pṛtanājamāśuṃ svastaye tārkṣyamivāhayema || kayā naścitra ābhuvadūtī sadāvṛdhaḥ sakhā,

25.2.5

kayā śaciṣṭhayā vṛtā | kastvā satyo madānāṃ maṃhiṣṭho
matsadandhasaḥ, dṛḍhā cidāru jīvase | abhiṣūṇaḥ sakhīnāmavitā jaritṝṇām, śataṃ bhava syūtibhiḥ
“śukriyaṃ rudrasya |” ya udagātpurastānmahato arṇavādvibhrājamānaḥ sarirasya madhye | sa māmṛṣabho rohitākṣaḥ sūryo vipaścinmanasā punātu | yadbrahmāvādiṣma tanmā hiṃsītsūryāya vibhrājāya vai namo ūmaḥ || iti
prāvargyikī uttarā śāntiḥ || agniṃ pariṣiñcāmi
vibhūrasītyādi | etenaiva dharmeṇa sādhvadhīte “ityantaṃ”
namo vāce | “pūrvāṃ śāntiṃ paṭhitvā |” uṣṇīṣaṃ nivārya | iyaṃ kanyā, ayaṃ vatsaḥ, ayamādityaḥ, idaṃ
kṣīrodanam | āyurdā ityuttarāṃ śāntiṃ paṭhet || vimucya | iti pūrvedyukarma

25.8

punaragniṃ parisamūhya
paryukṣya pariṣicya | ādau paśca | uttarataḥ saṃstīrya
srucaṃ pūrayitvā || namo vāce | sāvitrāṇi | brahmaṇe,
prajāpataye, gharmāyasamrāje, sūryāya vibhrāje, devebhyo
gharmapebhyaḥ, pitṛbhyo gharmapebhyaḥ, chandobhyaḥ, pravargyavratāya 8 juṣṭaṃ nirvapāmi || āyurdā | viṣṇurmanaseti
namo vāce | sāvitrāṇi | brahmaṇe0

Linked texts (1)