Paraskaragrihyasutra Par.2
Pāraskaragṛhyasūtra Par.2
- Language
- Sanskrit
Par.2.1
athāto nityasnānaṃ nadyādau mṛdgomayakuśatilasumanasa āhṛtyodakāntaṃ gatvā śucau deśe sthāpya prakṣālya pāṇipādaṃ kuśopagraho baddhaśikhī yajñopavītyācamyoruṃhīti toyamāmantryāvartayedyeteśatamiti sumitriyāna ityapo 'ñjalinādāya durmitriyā iti dveṣyaṃ prati niṣiñcetkaṭiṃ bastyūrū jaṅghe caraṇau karau mṛdā tristriḥ prakṣālyācamya namasyodakamālabhedaṅgāni mṛdedaṃ viṣṇuriti sūryābhimukho nimajjodāpo asmāniti snātvodidābhya ityunmajya nimajyonmajyācamya gomayena vilimpenmānastoka iti tato 'bhiṣiñcedimamme varuṇeti catasṛbhirmāpa uduttama muñcantvavabhṛthetyante caitannimajyonmajyācamya darbhaiḥ pāvayedāpo hiṣṭheti tisṛbhiridamāpo haviṣmatīrddevīrāpa iti dvābhyāmapodevādrupadādiva śanno devīrapāṃ rasamapodevīḥ punantumeti navabhiścitpatirmetyoṅkāreṇa vyāhṛtibhirgāyatryā cādāvante cāntarjale 'ghamarṣaṇaṃ trirāvarttayed drupadādivāyaṅgauriti vā tṛcaṃ prāṇāyāmaṃ vā saśirasamomiti vā viṣṇorvā smaraṇam \\1\\
Par.2.2
uttīrya dhaute vāsasī paridhāya mṛdorūkarau prakṣālyācamya trirāyamyāsūn puṣpāṇyambumiśrāṇyūrddhvaṃ kṣiptvordhvabāhuḥ sūryamudīkṣannudvayamudutyaṃ citraṃ taccakṣuriti gāyatryā ca yathāśakti vibhrāḍityanuvākapuruṣasūktaśivasaṅkalpamaṇḍalabrāhmaṇairityupasthāya pradakṣiṇīkṛtya namaskṛtyopaviśet darbheṣu darbhapāṇiḥ svādhyāyaṃ ca yathāśaktyādāvārabhya vedam \\2\\
Par.2.3
tatastarpayedbrahmāṇaṃ pūrvaṃ viṣṇuṃ rudraṃ prajāpatiṃ devāṃśchandāṃsi vedānṛṣīn purāṇācāryān gandharvānitarācāryāntsaṃvatsaram ca sāvayavaṃ devīrapsaraso devānugānnāgānsāgarānparvatānsarito manuṣyān yakṣān rakṣāṃsi piśācāntsuparṇān bhūtāni paśūn vanaspatīnoṣadhīrbhūtagrāmaścaturvidhastṛpyatāmiti ?kārapūrvaṃ tato nivītī manuṣyān \ sanakaṃ ca sanandanaṃ tṛtīyaṃ ca sanātanam \ kapilamāsuriñcaiva voḍhuṃ pañcaśikhaṃ tathā \ tato 'pasavyaṃ tilamiśraṃ kavyavāḍanalaṃ somaṃ yamamaryamaṇamagniṣvāttān somapo barhiṣado yamāṃścaike \ yamāya dharmarājāya mṛtyave cāntakāya ca \ vaivasvatāya kālāya sarvabhūtakṣayāya ca \ audumbarāya dadhnāya nīlāya parameṣṭhine \ vṛkodarāya citrāya citraguptāya vai nama iti ekaikasya tilairmiśrāṃstrīṃstrīndadyājjalāñjalīn \ yāvajjīvakṛtaṃ pāpaṃ tatkṣaṇādeva naśyati jīvatpitṛko 'pyetānanyāṃścetara udīratāmaṅgirasa āyantuna ūrjjaṃvahantī pitṛbhyo yeceha madhuvvātā iti tṛcañjapan prasiñcettṛpyadhvamiti trirnamova ityuktvā mātāmahānāṃ caivaṃ guruśiṣyartvigjñātibāndhavā na tarpitā dehādrudhiraṃ pibanti vāso niṣpīḍyācamya brāhmavaiṣṇavaraudrasāvitramaitravāruṇaistalliṅgairarcayedadṛśraṃ haṃsa ityupasthāya pradakṣiṇīkṛtya diśaśca devatāśca namaskṛtyopaviśya brahmāgnipṛthivyoṣadhivāgvācaspativiṣṇumahadbhyo 'dbhyo 'pāṃpataye varuṇāya nama iti sarvatra saṃvarcaseti mukhaṃ vimṛṣṭe devāgātuvida iti visarjayedeṣa snānavidhireṣa snānavidhiḥ \3\
Commentaries (1)
- Pāraskaragṛhyasūtrabhāṣya (Harihara) — Harihara (Pāraskara commentator), Sanskrit
Linked texts (1)
- Bhagavantabhāskara — Nīlakaṇṭha Dīkṣita 1625, Sanskrit