Pramāṇa · Search · About · API

Candrapratipadika (Candraprātipadika)

चन्द्रप्रातिपदिक

the 50th Pariśiṣṭa of the Av.

Language
Sanskrit
Date
400 BCE – 1200 CE
Extent
10 passages, 433 words
Text
partly digitised
Source
archiveorg · The Pariśiṣṭas of the Atharvaveda; ed. George Melville Bolling, Julius von Negelein, Ram Kumar Rai;… · Scan of a printed edition hosted by the Internet Archive (archive.org); the ancient text is in the public…

Contents

Text

1

candraprātipadikam
50.1.1. oṃ vṛttāṃ prātaramāvāsyāṃ paścāddṛśyeta candramāḥ
tasya varṇaṃ gatiṃ rūpaṃ sthānaṃ caivoccanīcatām
2. hrāsavṛddhiṃ ca śrṛṅgāṇāṃ nakṣatraṃ yacca yojayet
tāni lakṣeta somasya varṣāvarṣaṃ bhayābhayam
3. prathame darśane tvindoḥ samāsādya yadā graham
uttaraṃ vardhate śrṛṃgaṃ nīcībhavati dakṣiṇam
4. evameva śraviṣṭhābhyasteṣāmante ca candramāḥ
udyaccheddakṣiṇaṃ śrṛṃgaṃ nīcībhavaticottaram
5. anupaśyeta rāṣṭraṃ ca antargirimahāgirim
vidarbhānmadrakāṃścaiva kauśikāndraviḍāṃstathā
6. andhrāṃścaiva śakāṃścaiva bharatāṃścāpi sarvataḥ

2

2.1. sārāṇāṃ vijarāṇāṃ ca samudre ye ca dakṣiṇe
etāñjanapadānhanti yadā syāduttaronnataḥ
50.2.2. kāśmīrāndaradāndarvācchūrasenānyayāvarān
śālvānāṃ ca virājānāṃ samudre ye ca paścime
3. etāñjanapadānhanti yadā syādakṣiṇottaraḥ
puruṣaḥ strī nṛpaṃ hanti aparānto vinaśyati
4. bāhlikānyavanakāmbojāñchālvānmadrānuśīnarān
godhāṃśca bhadrakāṃścaiva madhyaṃ ca kurubhiḥ saha
5. saurāṣṭrānindhusauvīrānvāneyāṃścāpi siṃsakān
kṣudrakānmālavānmatsyānlecchāṃsaha pulindakaiḥ
6. śastropajīvikuḍyāṃśca brāhmaṇā yodhinaśca ye
etāṃñjanapadānhanti somaḥ puruṣalakṣaṇaḥ

3

3. 1. lakṣaṇādvā bhavetsthūlaḥ kāye śrṛṅge ca hīyate
alpe śarīre durbhikṣaṃ bhayaṃ rogaṃ vinirdiśet
2. yadā prātipadaścandraḥ prakṛtyā vikṛto bhavet
anudvigno vilūno vā rājamṛtyuṃ vinirdiśet
3. ṣaṣṭhyāṃ madhyaṃ yadā gacchedrājā vadhyeta pārthivaḥ
avantīnāṃ ca pūrvārdhe māgadhāśca viśeṣataḥ
4. paraṃ kumāreṣvaṣṭamyāṃ rājānaṃ daśamī param
evaṃ ca pakṣāpacaye madhye dṛśyeta dvādaśī
5. hanti paścanadaṃ tatra rājānaṃ sumahadbalam
sarvāṃśca kuryādrājñastu tasminnutpātadarśane

4

4. 1. adbhutāni ca dṛśyante tasminnutpātadarśane
vaiśvānarapathaṃ prāptaḥ samudramapi śoṣayet
2. kṛttikānāṃ maghānāṃ ca rohiṇyāśca viśākhayoḥ
eteṣāmuttaro mārgo rājavīthīti tāṃ viduḥ
3. yadīmaṃ mārgamāsthāya candramā vinivartate
nāvarṣā uttamā jñeyā yogakṣemaṃ tathaiva ca
50.4.4. gajavīthīṃ nāgavīthīṃ yadi gacchati candramāḥ
govīthītitadāpyāhurgargasya vacanaṃ yathā
5. aṣṭau sthānāni candrasya, kroṣṭukiryāni veda vaiḥ
nausthāyī lāṅgalī caiva tṛtīyaścottaronnataḥ
6. daṇḍasthāyī caturthastu daṇḍaśāyī tu pañcamaḥ
ṣaṣṭhastu yūpasthāyī syātpārśvaśāyī tu saptamaḥ
7. aṣṭamo'vāṅcirāścaiva phalamasya nibodhata
rājānaḥ sveṣu rāṣṭreṣu yuktadaṇḍāḥ praśāsati

6

5. 1. lāṅgalī grasate lekānyugāntaṃ pratipādayet
mārīṃ samadhikāmāhuryadā syāduttaronnataḥ
2. daṇḍasthāyī tvamātyānāṃ bhayaṃ rogaṃ vinirdiśet
śakticchedā granthicchedā gostenāḥ pāradārikāḥ
3. ete deśānivumpanti daṇḍasthāyī yadā bhavet
daṇḍaśāyī tu viprāṇāṃ bhayaṃ tatra vinirdiśet
4. yūpasthāyī tu dhānyānāṃ bhayaṃ tatra ninirdiśet
harite śarīre somasya paśūnāṃ vadhamādiśet
5. kṛṣṇe śarīre somasya śūdrāṇāṃ vadhamādiśet
pīte śarīre somasya vaiśyānāṃ vadhamādiśet
6. rakte śarīre somasya rājñāṃ tu vadhamādiśet
śukle śarīre somasya brahmavṛddhiṃ vinirdiśet
6. 1. snigdhaḥ pītaḥ suvarṇābhaḥ pakṣādau yadi candramāḥ
gosthāyī saṃpradṛśyeta vipravṛddhiṃ vinirdiśet
2. uccasthāne yadā pītaḥ samaśṛṅgaḥ śaśī bhavet
nāgavīthīgataḥ snigdhaḥ sa sarvaguṇapūjitaḥ
50.6.3. dhūmrāmo lāṅgalasthāyī śrīmānsalakṣmamaṇḍalaḥ
pakṣādau yadi dṛśyeta brahmakṣatrasukhāvahaḥ
4. rājavīthīṃ tu saṃgrāmaṃ ugradaṇḍī yadā bhavet
haridrākuṅkumābhaśca śmaśānamavalokayet
5. mṛtyuṃ saṃyojayetsomo bālākṛtiravāṅmiraḥ
lākṣārudhirasaṃkāśo dhanuḥsthāyī yadā bhavet

7

7. 1. saṃgrāmaṃ yojayetsomo loke tu tumulaṃ bhayam
dvicandraṃ gaganaṃ dṛṣṭvā brūyādbrahmavadho mahān
2. dvau sūryau vā yadā syātāṃ tadā kṣatravadho mahān
dṛṣṭvā tu caturaḥ sūryānuditānsarvatodiśam
3. śastreṇa janamāreṇa tadyugāntasya lakṣaṇam
āditye pāṇḍuraṃ chatraṃ saṃdhyāvelāṃ yadā bhavet
4. deśasya vidravaṃ sūryo rājamṛtyuṃ vinirdiśet
ādityasya rathaḥ śvetaḥ saṃdhyāvelāṃ yadā bhavet
5. pratyāsannaṃ bhayaṃ vidyāttasminnutpātadarśane

8

8. 1. ādityaḥ sarvataśchinno dvaidhībhūtaḥ pradṛśyate
deśasya vidravaṃ sūryo rājamṛtyuṃ vinirdiśet

9

9. 1. kṣemaṃ vikukṣile brūyātsthālīpiṭharasaṃsthite
saṃkṣipte kṣīyate loko durbhikṣaṃ vajrasaṃsthite
2. divā hyasminpatatyulkā satataṃ kampate mahī
aparvāśaninirghoṣāḥ saṃdhyā ca jvalanacchavā
3. nakṣatrapātasyotpattirdhūmasya rajaso'pi vā
śṛṅgaṃ bhavatyādityasya tṛṇakāṣṭhaṃ ca śuṣyati
4. rājāno hyaśivāstatra citraṃ varṣati mādhavaḥ
dvādaśānāṃ tu māsānāṃ madhye naśyati pārthivaḥ
50.9.5. kārttikyāṃ śuklapakṣasya bahulasya trayodaśīm
vidyāttu svātisaṃpātaṃ divasānekaviṃśatim
6. saptāhaṃ tu bhaveddoṣu saptāhaṃ mṛgapakṣiṣu
mānuṣeṣu ca saptāhaṃ tataḥ śreyastu kalpayet
tataḥ śreyastu kalpayediti

50

iti candraprātipadikaṃ samāptam

50.p1

iti pañcāśattamaṃ pariśiṣṭaṃ samāptam

Part of