Pushpabhisheka (Puṣpābhiṣeka)
पुष्पाभिषेक
the 14th Pariçiṣṭa of the Av.
- Language
- Sanskrit
- Date
- 400 BCE – 1200 CE
- Extent
- 6 passages, 231 words
- Text
- partly digitised
- Source
- archiveorg · The Pariśiṣṭas of the Atharvaveda; ed. George Melville Bolling, Julius von Negelein, Ram Kumar Rai;… · Scan of a printed edition hosted by the Internet Archive (archive.org); the ancient text is in the public…
Contents
Text
1
5.1.1. oṃ atha puṣyābhiṣekasya vidhiṃ vakṣyāmi sāṃpadam
dharmārthakāmasaṃyuktaṃ rājā kuryātpurohitam
2. sauvarṇarājataistāmraiḥ kalaśaiḥ pārthivairapi
sahasreṇa śatenātha toyagrahaṇamiṣyate
3. caturṇāṃ sāgarāṇāṃ tu nadīnāṃ ca śatasya tu
abhiṣekāya rājñastu toyamāhṛtya yatnataḥ
4. ekadvitricaturṇāṃ vā sāgarasya tu paścimam
oṣadhīsteṣu sarveṣu kalaśeṣūpakalpayet
5. sahā ca sahadevī ca balā cātibalā tathā
madayantī ca śvetā vyāghradantī sumaṅgalā
2
2.1. śatāvarī jayantī ca śatapuṣpā sacandanā
priyaṅgu rocanośīramambutā ca sasārikā
2. aśvatthaplakṣabilvānāṃ nyagrodhapanasasya ca
śirīṣāmrakapitthānāṃ pallavaiḥ samalaṃkṛtān
3. hemaralaupadhībilvapuṣpagandhādhivāsitān
ācchāditānsitairvastrairabhimantya purohitaḥ
4. sāviḥyubhayataḥ kuryācchaṃ no devī tathaiva ca
hiraṇyavarṇāḥ sūktaṃ ca anuvākādyameva ca
5.2.5. dharaṇī pādapīṭhaṃ syāddūrvāmūlāṅkurāñchubhān
tasyopari nyasetpīṭhaṃ haimaṃ raupyamathāpi ca
3
3. 1. anaḍuvyāghrasiṃhānāṃ mṛgasya ca yathākramam
catvāri carmāṇyetāni pūrvādārabhya vinyaset
2. cāturhotra-vidhānena juhuyācca purohitaḥ
caturdikṣu sthitairviprairvedavedāṅgapāragaiḥ
3. bilvāhāraḥ phalāhāraḥ payasāvāpi vartayet
saptarātraṃ ghṛtāśī vā tato homaṃ prayojayet
4. gavyena payasā kuryātsauvarṇena sruveṇa tu
vedānāmādibhirmantrairmahāvyāhṛtipūrvakaiḥ
5. śarmavarmā gaṇaścaiva tathā syādaparājitaḥ
āyuṣyaścābhayaścaiva tathā svastyayano gaṇaḥ
4
4. 1. etānpañca gaṇānhutvā vācayeddvijottamān
hiraṇyenākṣatārgheṇa phalaiśca madhusarpiṣā
2. puṇyāhaṃ vācayitvāsya ārambhaṃ kārayedbudhaḥ
tiṣyanakṣatrasaṃyukte muhūrte karaṇe śubhe
3. uccairghoṣa iti tūryāṇyabhimantrya purohitaḥ
sarvatūryaninādena abhiṣikto hyalaṃkṛtaḥ
4. siṃhāsanaṃ samāruhya pīṭhikāṃ vā yathākramam
cāmaracchatrasaṃyuktaṃ pratihāravibhūṣitam
5. mattadvipacatuṣkaṃ ca caturdikṣu prakalpayet
upaviṣṭastato rājā prajānāṃ kāryeṃdvitam
akarā brāhmaṇā gāvaḥ strībālajaḍarogiṇaḥ
5
5. 1. tatastu darśanaṃ deyaṃ brāhmaṇānāṃ nṛpeṇa tu
śreṇīprakṛtimukhyānāṃ strījanaṃ ca namaskaret
5.5.2. āśiṣaste hi dāsyanti tuṣṭā janapadā bhuvi
evaṃ prajānurajyeta pṛthivī ca vaśā bhavet
3. purohitaṃ mantriṇaṃ ca senādhyakṣaṃ tathaiva ca
āśvādhyakṣaṃ gajādhyakṣaṃ koṣṭhāgārapatiṃ tathā
4. bhāṇḍāgārapatiṃ vaidyaṃ daivajñaṃ ca yathākramam
yathārheṇa ca yogena sarvānsaṃpūjayennṛpaḥ
5. rājyaṃ purohite nyasya śeṣāṇāṃ ca yathākramam
sthānāntarāṇi cānyāni dattvā sukhamavāpnuyāt
6. dūrvāsiddhārthakānsarpiḥ śamītrīm̐hiyavau tathā
śuklāni caitra puṣpāṇi mūrdhni dadyātpurohitaḥ
7. atharvavihito hyeṣa vidhiḥ puṣpābhiṣecane
rājāsnāto mahīṃ bhuṅkte śakralokaṃ sa gacchati
5-2
iti puṣpābhiṣekaḥ