Rashtrasamvarga (Rāṣṭrasaṃvarga)
राष्ट्रसंवर्ग
the first (or second?) Pariśiṣṭa of the Av.
- Language
- Sanskrit
- Date
- 400 BCE – 1200 CE
- Extent
- 7 passages, 273 words
- Text
- partly digitised
- Source
- archiveorg · The Pariśiṣṭas of the Atharvaveda; ed. George Melville Bolling, Julius von Negelein, Ram Kumar Rai;… · Scan of a printed edition hosted by the Internet Archive (archive.org); the ancient text is in the public…
Contents
Text
1.1
rāṣṭrasaṃvargaḥ
2.1.1. oṃ brahmaṇe brahmavedāya rudrāya parameṣṭhine
namaskṛtya pravakṣyāmi śeṣamātharvaṇaṃ vidhim
2. daivaṃ prabhavate śreṣṭhaṃ hetu-mātraṃ tu pauruṣam
daivena tu suguptena śakto jetuṃ vasuṃdharām
3. daivātpuruṣakārācca daivameva viśiṣyate
tasmādaivaṃ viśeṣeṇa pūjayettu mahīpatiḥ
4. daivakarmavidau tasmātsāṃvatsara-purohitau
gṛhṇīyātsatataṃ rājā dāna saṃmānarañjanaiḥ
5. apitā tu yathā bālastathāsāṃvatsaro nṛpaḥ
amātṛko yathā bālastathātharvavivarjitaḥ
arimadhye yathaikākī tathā vaidyavivarjitaḥ
6. dharmeṇa pṛthivīṃ kṛtsnāṃ vijayiṣyanmahīpatiḥ
vidyā lakṣaṇasaṃpannaṃ bhārgavaṃ varayedgurum
7. caturvidhasya karmaṇo vedatattvena niścayam
prajāpatirarthe ko hi na vedatrayamīkṣate
1.2
2. 1. atharvabhinnaṃ yacchāntaṃ tacchāntaṃ netaraistribhiḥ
vijñānaṃ triṣu lokeṣu jāyate brahmavedataḥ
2. atharvā sṛjate pyoramadbhutaṃ śamayettathā
atharvā rakṣate yajñaṃ yajñasya patiraṅgirāḥ
3. divyāntarikṣabhaumānāmutpātānāmanekadhā
śamayitā brahmavedajñastasmādrakṣitā bhṛguḥ
4. brahmā śamayennātharyurna chandego na bahvṛcaḥ
rakṣāṃsi rakṣati brahmā brahmā tasmādatharvavit
5. senāyā rakṣaṇe tatmātsvarāṣṭraparivṛddhaye
śāntyarthaṃ ca mahīpālo vṛṇuyādbhārgavaṃ gurum
1.3
3. 1. gurave pārthivo dyātkoṭiṃ varaṇadakṣiṇām
ardhamardhaṃ mahībhāgaṃ tṛtīyaṃ tu tribhāgataḥ
2. evaṃ bhūmipramāṇena koṭibhāgaṃ vinirdiśet
yena vā parituṣyeta gurustatyārthivaścaret
3. ghnanti daivopasargāṃśca na ca devo'bhivarṣati
vīrāstatra na mriyante yadrāṣṭramapurohitam
4. na haviḥ pratigṛhṇanti devatāḥ pitaro dvijāḥ
tasya bhūmipateryasya gṛhenātharvavidguruḥ
5. samāhitāṅga pratyaṅgaṃ vidyācāraguṇānvitam
paiṣpalādaṃ guruṃ kuryācchrīrāṣṭrārogyavardhanam
1.4
4. 1. tathā śaunakinaṃ vāpi vedamantravipaścitam
rāṣṭrasya vṛddhikartāraṃ dhanadhānyādibhiḥ sadā
2.4.2. atharvaṇādṛte nānyo niyojyo'tharvaviduruḥ
nṛpeṇa jayakāmena nimitto'gnirivādhvare
3. bahvṛco hanti vai rāṣṭramadhvaryurnāśayetsutān
chandogo dhananāśāya tasmādātharvaṇo guruḥ
4. ajñānādvā pramādādvā yasya syādbahvṛco guruḥ
deśarāṣṭrapurāmātya nāśastasya na saṃśayaḥ
5. yadi vādhvaryavaṃ rājā niyuṅkti purohitam
śastreṇa vadhyate kṣipraṃ parikṣīṇārthavāhanaḥ
1.5
5.1. yathaiva paṅguradhvānamapakṣī cāṇḍajo nabhaḥ
evaṃ chandogaguruṇā rājā vṛddhiṃ na gacchati
2. purodhā jalado yasya maudo vā syātkadācana
abdādṛśyo māsebhyo rāṣṭrabhraṃśaṃ sa gacchati
3. palālakamidaṃ sarvamṛgyajuḥsāmasaṃsthitam
sāraṃ sāraparaṃ dhānyamatharvāṅgiraso viduḥ
4. trayo lokāstrayo devāstrayo vedāstrayo'gnayaḥ
ardhamātre layaṃ yānti vedaścātharvaṇaḥ smṛtaḥ
5. na tithirna ca nakṣatraṃ na graho na ca candramāḥ
atharvamantrasaṃprāptyā sarvasiddhirbhaviṣyati
1.6
6.1. guruṇā paippalādena vedamantravipaścitā
vardhate dhanadhānyena rāṣṭramevaṃ na saṃśayaḥ
2. stabdhaṃ nṛśaṃsaṃ pramattaṃ śraddhāhīnamaśāstragam
bhūtikāmo na yāceta dātāramapi pārthivam
3. sahasrāṇāṃ śataṃ japtvā gāyatryājyayājakaḥ
pūyate bhrūṇahāpyevaṃ cāṇḍālānnāda eva ca
2.6.4. sarvadravya parityāgācchuddhiranyairudāhṛtā
anyaiścaturṇāṃ vedānāmadhītyādyottamā ṛcaḥ
5. yājanādabhicārādvā kvacidvā mantrakarmaṇi
pūtāneva dvijānprāhurabhikāścana varcasa iti
2.2
iti rāṣṭrasaṃvargaḥ samāptaḥ