Vedamrita 14.107
Vedāmṛta 14.107
- Language
- Sanskrit
14.107.1
a u sva pra
nī sā re re
a u sva pra
nī sā re re
yaḥ sāmagānāṃ prathamaḥ sa veṇormadhyamaḥ svaraḥ
sa̱ha̱sraśī̍rṣā̱ puru̍ṣaḥ sa̱ha̱srā̱kṣa̍ḥ
sāmavedamāṃ ‘2, 6, 3 ’ ā akṣara maṃtranī upara mūkavāmāṃ āve che. ā cinha sāmavedamāṃ tathā sāmagāpanamāṃ hoya che.
sāmavedanīja ā viśeṣatā che. pūrvārcāne darśāvyu' che ke ‘ 2 ’
cinha svaritanuṃ che, paraṃtu aṃtano udātta darśāvavā māṭe paṇa
anudātta pachīnā udātta upara ā cinha mūke che, jemake –
girau . ( sāmamaṃtra 8 ), ṛkṣase girau . (sāmamaṃtra 12)
divi . ( sāmamaṃtra 20 ), raiyem . ( sāmamaṃtra 22 )
vṛhait . ( sāmamaṃtra 68 )
jyāṃ eka pachī eka ema be udātta āve che, tyāṃ prathama
udātta upara ‘ 1 ’ aṃka mūkavāmāṃ āve che ane pachīno udātta
cinharahita hoya che, e cinharahita udātta pachī je svarita āve
che tenā upara ‘ 2 2 ’ eno aṃka 2 kāra sāthe mūkelo hoya che.
āthī khabara paḍe che ke ā pūrve be udātta āvī gayā che, jemake—
ute dvipo martyasya . ( sāmamaṃtra 6 )
mūrdhano viśvasya . ( sāmamaṃtra 9 )
devo hyasi . ( sāmamaṃtra 10 )
vāyorano ke . ( sāmamaṃtra 13 )
prati hyaṃ cāruṃ ( sāmamaṃtra 16 )
anudātta pachīnā svarita upara viśeṣa avasthāmāṃ ‘ 2 2 ’
tanvā̭३क 2ra. ( sāmamaṃtra 52 ) dai॒̭३क 2ravyḙ ( sāmamaṃtra 56 )
bala̭ṃ1 3ka nyubja̭3ka 2ravīrya̭m . ( sāmamaṃtra 95 )
dṛḍhaṃca̭3ka 2ramū. (sāmamaṃtra 113) . vājḙ3ra vīḍyḙ3ka 2ra(sāmamaṃtra 155)
mantraṷ3ka 2ra. ( sāmamaṃtra 460 )
u॒tsaṷ2 3 vaso̭3. ( sāmamaṃtra 41 ) tvaimi॒tsaṷ2 3 ( sāmamaṃtra 42 )
yo̭2 3 viśvā̭3. ( sāmamaṃtra 44 ) tya̭ṃ2 3 viṣṇṷṃ3(sāmamaṃtra 91)
14.107.2
brahmeti̭2 3 3. ( sāmamaṃtra 94 ) raṃ janam . ( sāmamaṃtra 96 )
vya̭2 3 vaco̭3. ( sāmamaṃtra 98 )
keṭalāka maṃtromāṃ padabheda, svarabheda, padono pūrvāpara sthānabheda,
tathā pādonā adala badala thavāthī ā maṃtromāṃnā keṭalāka maṃtra
sāmavedamāṃ pāṭhabhedavāḻā āvī gayā che. ā sāma-pāṭhabhedano
viṣaya viśeṣa sāvadhānīthī viśeṣa rītipūrvaka adhyayana karavā yogya
che. ā maṃtra āje amārī pāsenā ṛgvedamāṃ jevā che tevā sāmavedamāṃ nathī līdhā, ā vāta to spaṣṭa che. saṃbhava che ke ṛgvedanī
koī bījī sāṃkhyāyana jevī śākhāmāṃthī ā maṃtra sāmavedamāṃ
līdhā hoya. eṭale viśāḻa śodhano ā viṣaya che. vidvānonī dṛṣṭi
ā tarapha ākarṣita thavī joīe, eṭaluṃ ja ahīṃ kahevānuṃ che.
vālkhilya sūktomāṃthī keṭalāka maṃtra sāmavedamāṃ līdhā che.
āthī anumāna thāya che ke, vālkhilya sūktono saṃgraha ṛgvedamāṃ
thayā pachī ja sāmavedanī ā racanā thaī haśe, kiṃvā ṛgvedanī
je śākhāmāṃ vālkhilya sūkta haśe, te saṃhitāmāṃthī sāma saṃhitāmāṃ ā maṃtro uddata karyā haśe.
ṛgvedanī śākala saṃhitāmāṃ ‘ atha vālakhilyaṃ . iti
vālakhilyaṃ . ’ ema lakhīne vacamāṃ sarva vālakhilya sūkta āpyāṃ
che. āthī anumāna thāya che ke ā śākala śākhānā ṛgvedamāṃ
prathama vālakhilya sūkta na hatāṃ. nahi to ‘ atha-iti ’ lakhavānuṃ kaṃī prayojana jaṇātuṃ nathī. sāmavedamāṃ vālakhilya sūktanā
maṃtra līdhā che, tethī anumāna thaī śake ke, ṛgvedamāṃ vālakhilya
sūkta sthāpita thayā pachī ja, sāmavedanī racanā thaī che, athavā
14.107.3
sāma racanānā pūrva samayamāṃja ṛgvedamāṃ vālakhilya maṃtra saṃgrahita thaī cukyā hatā. baṃne anumānano āśaya eka ja che.
bhagavadgītāmāṃ vibhūti varṇanamāṃ lakhyuṃ che ke ‘ vedomāṃ .
sāmaveda iśvaranī vibhūti che ’ tethī pratīta thāya che ke bhagavadgītānā pūrva samayamāṃ sāmaveda hatā ane tenuṃ mahatva vibhūti
mānavā yogya samajātuṃ hatuṃ. bhagavadgītāno samaya game te mānavāmāṃ āve paṇa te be hajāra varṣathī ocho to kadīe nahi manāya,
eṭaluṃ to nakkīja che. ane jo gītāno ā samaya mānavāmāṃ
āve to be hajāra varṣa pūrve sāmaveda vibhūtitvanī pratiṣṭhāne yogya manāto, emāṃ kaśo saṃdeha nathī. koī paṇa granthanī
lokamānyatā māṭe thoḍo samaya gaṇavo joīe. āthī sāmaveda
bhagavadgītāthī bahu pūrvakālano che, emāṃ koīne saṃdeha na thavo joīe.
ā sāmavedamāṃ vālakhilya sūktanā maṃtrono saṃgraha joīne
e anumāna karī śakāya che ke, śākalīya ṛgvedamāṃ paṇa vālakhilyonī āvaśyakatā che. jo emāṃ vālakhilya sūkta na hota to
sāmavedamāṃ kyāṃthī āvata ? kāraṇa ke ' je ṛcā che, teja sāma
che ' āma upaniṣadomāṃ kahyuṃ che. eṭale ṛgvedamāṃ vālakhilya
sūkta avaśya che, evuṃ siddha thayuṃ. je loko kahe che ke ṛgvedamāṃthī khālakhilya sūkta haṭāvī devā joīe temano mata nirmūḻa
che, evuṃ āthī siddha thai gayuṃ.
sāmavedamāṃ āvelā ā 105 maṃtra ājanā śākalīya
ṛgvedamāṃ nathī jaṇātā. mahānāmnī, ārcika ane āraṇyakanā
maṃtra choḍī devāmāṃ āve to, 76 maṃtra śeṣa rahe che. ā maṃtra
ṛgvedanī koī anya śākhāmāṃthī līdhā haśe. bahudhā sāṃkhyāyanaśākhāmāṃthī līdhā haśe, evuṃ pratīta thāya che.
14.107.4
ṛgveda, yajurveda ane atharvavedanā maṃtromāṃ sāmanī ghaṇī
praśaṃsā che. aṃgirasanā sāmonī praśaṃsā nimnalikhita maṃtromāṃ che( devāḥ ) aṃgirasāṃ sāmabhiḥ stūyamānāḥ
( ṛ. 1