Pramāṇa · Search · About · API

Vedamrita 3

Vedāmṛta 3

Language
Sanskrit

3.1

puruṣārtha sādhana
“ यजुर्वेद ” e ‘karmaveda’ che. manuṣye kayāṃ karmo karavāṃ
ane te dvārā potānī sarvāṃgī unnati kevī rīte sādhavī, te viṣe
ā vedamāṃ kahevāyuṃ che. yajurvedanuṃ bījuṃ nāma ‘अ-ध्वर-वेद’
evuṃ paṇa che. ‘ध्वर’ eṭale hiṃsā kiṃvā kuṭilatā. te jenī
aṃdara na hoya te adhvara kahevāya. arthāt ‘adhvara’ eṭale
‘ahiṃsāpūrvaka tathā saraḻatāpūrvaka karelāṃ karma.’ karmo karavānāṃ
hoya tyāre temāṃ ahiṃsā kevī rīte sādhavī ane saraḻa vartana
rākhī kapaṭa kiṃvā kuṭilatāno bilakula bahiṣkāra karīne parama puruṣārtha
kevī rīte sādhavo, te ā vedamāṃ darśāvavāmāṃ āvyuṃ che.
ā vājasaneyi śukla yajurvedanā cālīsa adhyāya che. temāṃno
cālīsamo adhyāya ‘ईशोपनिषद्’ e nāme suprasiddha che.
temāṃno ātmajñānano viṣaya graṃtharūpe prathama hiṃdī tema marāṭhīmāṃ
prakāśita karavāmāṃ āvelo. te pachī ā pahelā adhyāyanuṃ prakāśana
thāya che. enī aṃdara ‘śreṣṭhatama karmano upadeśa’ karavāmāṃ
āvyo che.
vaidika sampatti
lekhaka : svargastha paṃḍita raghunaṃdana śarmā, sāhitya bhūṣaṇa.
muṃbāinā suprasiddha deśasevaka dānavīra śeṭhaśrī śūrajībhāī
vallabhadāsa, eoe ā pustakanuṃ gujarātī bhāṣāṃtara karavā
udāratāpūrvaka saṃmati āpī che. āśare 900 pānanā ā bṛhad
granthanī kiṃmata rū. 6 thaśe. ṭapāla kharca juduṃ.
ā advitīya granthamāṃ enā vidvāna lekhake vaijñānika, bhautika,
ādhyātmika, rājanaitika, sāmājika viṣayonuṃ, ane prācīna tathā
arvācīna sāhitya, purāṇāṃ śāstra, vanaspati śāstra, bhūgoḻa, khagoḻa,
jyotiṣa, lipi tathā bhāṣā ādi aneka viṣayonuṃ digdarśana karyuṃ
che. temaja judā judā viṣayo para lakhāyelā aneka pāścātya tathā
paurvātya vidvānonā vividha granthonuṃ vivecana karī āryasiddhāntone
yukti tathā pramāṇo vaḍe puṣṭa karyā che. ā pustakamāṃ veda ane vaidika
sabhyatānuṃ suṃdara vivecana temaja samarthana kareluṃ che. yajñomāṃ āyurveda, jyotiṣa, bhūgoḻa, vāstu, padārtha vijñāna, paśupālana, sārvabhaumarājaśāsana ādi saṃpūrṇa śāstrono sambandha kevo che e yogya
pramāṇo sahita darśāvyuṃ che. vaidika sabhyatā tathā saṃskṛtinā dareka
upāsakane ā virala pustaka jovā-kharīdavā ame āgrahapūrvaka bhalāmaṇa karīe chīe. gujarātī bhāṣāntaranā grāhaka thavā nāma noṃdhāvo.
vyavasthāpaka,
svādhyāya maṃḍaḻa-gujarāta śākhā.
rāvapurā, vaḍodarā.
o 3 m || i̱ṣe tvorje tvā̍ vā̱yava̍stha de̱vo va̍ḥ savi̱tā
prāpa̍yatu śreṣṭha̍tamāya̱ karma̍ṇa̱ āpyā̍yadhvamaghnyā̱ indrā̍ya
bhā̱gaṃ pra̱jāva̍tīranamī̱vā a̍ya̱kṣmā mā va̍ ste̱na ī̍śata̱ māghaśa̍ṃso dhru̱vā a̱smin gopa̍tau syāta ba̱hvīryaja̍mānasya
pa̱śūnpā̍hi

3.2

vaso̍: pa̱vitra̍masi̱ dyaura̍si pṛthi̱vya̍si mā̱tariśva̍no gha̱rmo̍'si̱
vi̱śvadhā̍ asi | pa̱rame̍ṇa̱ dhāmnā̱ dṛm̐ha̍sva̱ mā hvā̱rmā te̍
ya̱jñapa̍tirhārṣīt

3.3

vaso̍: pa̱vitra̍masi śa̱tadhā̍ra̱ṃ vaso̍: pa̱vitra̍masi sa̱hasra̍dhāram
de̱vastvā̍ savi̱tā pu̍nātu̱ vaso̍: pa̱vitre̍ṇa śa̱tadhā̍reṇa su̱pvā̍
kāma̍dhukṣaḥ

3.4

sā vi̱śvāyu̱ḥ sā vi̱śvaka̍rmā̱ sā vi̱śvadhā̍yāḥ | indra̍sya tvā
bhā̱gam̐ somènātana̍cmi̱ viṣṇo̍ ha̱vyam̐ rakṣa̍

3.5

agne̍ vratapate vra̱taṃ ca̍riṣyā̱mi taccha̍keya̱ṃ tanme̍ rādhyatām
i̱dama̱hamanṛ̍tātsa̱tyamupai̍mi

3.6

kastvrā̍ yunakti̱ sa tvā̍ yunakti̱ kasmai̍ tvā yunakti̱ tasmai̍
tvā yunakti | karma̍ṇe vāṃ ve̱ṣāya̍ vām

3.7

pratyu̍ṣṭa̱m̐ rakṣa̱ḥ pratyu̍ṣṭā̱ arā̍tayo̱ niṣṭa̍pta̱m̐ rakṣo̱ niṣṭa̍ptā̱
arā̍tayaḥ u̱rvvantari̍kṣama̱nve̍mi

3.8

dhūra̍si̱ dhūrva̱ dhūrva̍nta̱ṃ dhūrva̱ taṃ yo'smāndhūrva̍ti̱ taṃ dhūrvva̱ yaṃ va̱yaṃ
dhūrvvā̍maḥ | de̱vānā̍masi̱ vahni̍tama̱m̐ sasni̍tamaṃ papri̍tamaṃ juṣṭa̍tamaṃ deva̱hūta̍mam

3.9

ahū̍tamasi havi̱rddhāna̍ṃ dṛm̐ha̍sva̱ mā hvā̱rmā te̍ ya̱jñapa̍tirhvārṣīt
viṣṇu̍stvā kramatāmuru vātāyārpaha̍ta̱m̐ rakṣo̱ yaccha̍ntāṃ
pañca̍

3.10

de̱vasya̍ tvā savi̱tuḥ pra̍sa̱ve̱'śvino̍rbā̱hubhyā̍ṃ pū̱ṣṇo hastā̍bhyām
a̱gnaye̱ juṣṭa̍ṃ gṛhṇāmya̱gnīṣomā̍bhyā̱ṃ juṣṭa̍ṃ gṛhṇāmi

3.16

bhū̱tāya̍ tvā̱ nārā̍taye̱ svara̱bhivikhye̍ṣa̱ṃ dṛm̐ha̍ntā̱ṃ duryā̍ḥ
pṛthi॒vyāmu॒rvaन्तरi̭kṣa॒मन्वै̭मि . pṛthi॒vyāstvā̭ nā॒bhau sā̭dayā॒myadi̭tyā u॒pasthe'gnḙ ha॒vyaꣳ̭ rakṣa .. 11 ..
pa॒vitrḙ stho॒ vaiṣṇa॒vyaṷ savi॒turva̭ḥ prasa॒va utpṷnā॒myacchi̭dreṇa
pa॒vitrḙṇa॒ sūrya̭sya ra॒śmibhi̭: . devī̭rāpo॒'agrḙguvo agrepuvo॒'gra̭ i॒mama॒dya ya॒jñaṃ na̭ya॒tāgrḙ ya॒jñapa̭tiꣳ su॒dhātṷṃ ya॒jñapa̭tiṃ de॒vayuva̭m .. 12 ..
yu॒ṣmā indro̭'vṛṇīta vṛ॒tratṷ̄rye yū॒yamindra̭mavṛṇīdhvaṃ vṛ॒tratṷ̄rye
prokṣi̭tā stha . a॒gnayḙ tvā॒ juṣṭa̭ṃ prokṣā̭mya॒gnīṣomā̭bhyāṃ tvā॒
juṣṭa̭ṃ prokṣā̭mi . daivyā̭ya॒ karma̭ṇe śundhadhvaṃ devaya॒jyā̭yai
yadvo'śuddhā̭ḥ parā॒jaghnuri॒daṃ va॒stacchṷndhāmi .. 13 ..
śarmā̭syava̭dhū॒taꣳ rakṣo॒'va̭dhūtā॒ arā̭tayo॒'di̭tyā॒stvaga̭si॒ prati̭tvā॒diti̭rvettu . adri̭rasi vānaspa॒tyo grāvā̭si pṛ॒thubṷdhnaḥ
prati̭ tvā॒dityā॒stvagvḙttu .. 14 ..
a॒gnesta॒nūra̭si vā॒co vi॒sarja̭naṃ de॒vavī̭taye tvā gṛhṇāmi̭
bṛ॒hadgrāvā̭si vānaspa॒tyaḥ sa i॒daṃ de॒vebhyo̭ ha॒viḥ śaṃmīṣva
su॒śami̭ śamīṣva . haviṣkṛdehi॒ haviṣkṛdehi̭ .. 15 ..
kukku॒ṭo̭'si॒ madhṷjihva॒ iṣa॒mūrja॒māva̭da tvayā̭ va॒yaꣳ saṃghātaꣳ̭
saṃghāta̭ṃ jeṣma va॒rṣavṛ̭ddhamasi॒ prati̭ tvā va॒rṣavṛ̭ddhaṃ vettu॒ parā̭pūtaꣳ॒
rakṣa॒ḥ parā̭pūtā॒ arā̭tayo'pa̭hataꣳ॒ rakṣo̭ vā॒yurvo̭ vivinaktu
devo vaḥ savitā hira̍ṇyapāṇiḥ prati̍igṛhṇātvacchidreṇa
pāṇinā̍

3.17

dhṛṣṭira̍sya̱pāṃṅge a̱gnimāmāda̍ṃ jahi niṣkravyāda̍ṃdha̱sedhā dai̍vayajaṃ vaha | dhruvama̍si pṛthivīṃ dṛṃha brahmavaniṃ tvā̍ kṣatravaniṃ
sajātavanyupada̍dhāmi bhrātṛ̍vyasya vadhāya̍

3.18

agne̱ brahma̍ gṛbhṇīṣva dhuraṇa̍masya̱ntarikṣaṃ dṛ̍ṃha̱ brahma̍vaniṃ tvā
kṣatravaniṃ sajāta̱vanyupa̍dadhāmi bhrātṛ̍vyasya vadhāya̍ | dhūrttama̍si̱ divaṃ dṛ̍ha̱ha, brahma̍vaniṃ tvā kṣatravaniṃ sajātavanyupa̍dadhāmi bhrātṛ̍vyasya vadhāya̍ | viśvā̍bhyastvāśā̍bhya upa̍dadhāmi
cita̱ sthodhva̍cito bhṛgūṇāmaṅgira̍sāṃ tapa̍sā tapyadhvam

3.19

śarmā̱syava̍dhūta̱dhūṃ rakṣo'va̍dhūtā arā̍tayo'dityāstvaga̍si̱ prati̱ tvāditive̍ttu | dhiṣaṇā̍si parvva̍tī prati̱ tvādityāstvagvaittu diva̱ḥ ska̍mbhanī̍rasi dhiṣaṇā̍si pārvvateyī prati̍ tvā
parvva̍tī vettu

3.20

dhānya̍masi dhinuhi de̱vān prāṇāya̍ tvodānāya̍ tvā̍ vyānāya̍ tvā | dīrghāmanu̍ prasi̍ti̱māyu̍ṣe dhāṃ de̱vo vaḥ savitā
hira̍ṇyapāṇiḥ prati̍igṛhṇātvacchidreṇa pāṇinā cakṣu̍ṣe tvā
ma̱hīnāṃ payo̍'si

3.26

de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve'śvinoᳵrbā॒hubhyā̭ṃ pū॒ṣṇo hastā̭bhyām! saṃ va̭pāmi॒ samāpa॒ oṣa̭dhībhi॒ḥ samoṣa̭dhayo॒ rasḙna .
saꣳrḙvatī॒rjaga̭tībhiḥ pṛcyantāꣳ saṃ madhṷmatī॒rmadhṷmatībhiḥ
pṛcyantām .. 21 ..
ja॒naya̭tyai tvā॒ saṃyaṷmī॒dama॒gneri॒dama॒gnīṣoma̭yori॒ṣe tvā̭ gha॒rmo'si॒
viśvā̭yuru॒rupra̭thā u॒ru pra̭thasvo॒ru tḙ ya॒jñapa̭tiḥ prathatāma॒gniṣṭe॒
tva ñca॒ mā hi̭ꣳsīdde॒vastvā̭ savi॒tā śra̭payatu॒ varṣi̭ṣṭhe॒'dhi॒
nākḙ .. 22 ..
mā bhairmā saṃvi̭kthā ata̭merurya॒jño'ta̭meruryaja̭mānasya pra॒jā
bhṷ̄yāt tri॒tāya̭ tvā dvi॒tāya̭ tvaika॒tāya̭ tvā .. 23 ..
de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve'śvinoᳵrbā॒hubhyā̭ṃ pū॒ṣṇo hastā̭bhyām . ā॒dadḙ'dhvara॒kṛta̭ṃ de॒vebhya॒ indra̭sya bā॒hura̭si॒ dakṣi̭ṇaḥ
sa॒hasra̭bhṛṣṭiḥ śa॒tatḙjā vā॒yura̭si ti॒gmatḙjā dviṣa॒to
va॒dhaḥ .. 24 ..
pṛthi̭vi devaya॒janyoṣa̭dhyāste॒ mūla॒ṃ mā hi̭ꣳsiṣaṃ vra॒jaṃ ga̭ccha
go॒ṣṭhāna॒ṃ varṣa̭tu te॒ dyaurba̭dhā॒na dḙva savitaḥ pa॒ra॒syāṃ pṛ̭thi॒vyāꣳśa॒tena॒ pāśai॒ryo'smāndeṣṭi॒ yaṃ ca̭ va॒yaṃ dvi॒ṣmastamato॒
mā maṷk .. 25 ..
a̱pāra̱ruṃ pṛ̍thi̱vyai de̍vayaja̍nādvadhyāsa̱ṃ vraja̍ṃ gaccha go̱ṣṭhāna̍ṃ
varṣa̍tu te̱ dyaurba̱dhāna de̍va savitaḥ pa̱ra̱masyā̍m̐ pṛthi̱vyām̐ śa̱tena̱
pāśai̱ryo'smāndveṣṭi̱ yaṃ ca̍ va̱yaṃ dvi̱ṣmastamato̱ mā mauk
ara̍ro̱ diva̍ṃ mā papto dra̱psaste̱ dyāṃ mā ska̱n vrajaṃ ga̍ccha
go̱ṣṭhāna̍ṃ varṣa̍tu te̱ dyaurba̱dhāna de̍va savitaḥ pa̱ra̱masyā̍m̐ pṛthi̱vyām̐ śa̱tena̱ pāśai̱ryo'smāndveṣṭi̱ yaṃ ca̍ va̱yaṃ dvi̱ṣmastamato̱
mā mauk

3.27

gāya̱treṇa̍ tvā̱ chanda̍sā pari̍gṛhṇāmi̱ traiṣṭu̍bhena tvā̱ chanda̍sā
pari̍gṛhṇāmi̱ jāga̍tena tvā̱ chanda̍sā pari̍gṛhṇāmi | su̱kṣmā
cāsi̍ śi̱vā cāsi̍ syo̱nā cāsi̍ su̱ṣadā̍ cā̱syūrja̍svatī
cā̱si̱ paya̍svatī ca

3.28

pu̱rā krū̱rasya̍ vi̱sṛpo̍ virapśinnudādāya̍ pṛthi̱vīṃ jī̱vadā̍num
yāmaira̍yaṃśca̱ndrama̍si sva̱dhābhi̱stāmu̱ dhīrā̍so anu̱diśya̍ yajante | prokṣa̍ṇīrāsādaya dviṣa̱to va̱dho'si̍

3.29

pra̱tyuṣṭa̱ṃ rakṣa̱ḥ pratyu̍ṣṭā arā̍tayo niṣṭa̍pta̱ṃ rakṣo̱ niṣṭa̍ptā̱'arā̍tayaḥ | ani̍śito'si sapatna̱kṣidvā̱jina̍ṃ tvā vāje̱dhyā̍yai
sammārjmi | pratyu̍ṣṭa̱ṃ rakṣa̱ḥ pratyu̍ṣṭā arā̍tayo niṣṭa̍pta̱ṃ rakṣo̱
niṣṭa̍ptā ' arā̍tayaḥ | ani̍śitā'si sapatna̱kṣidvā̱jinī̍ṃ
tvā vāje̱dhyā̍yai sammā̍rjmi

Linked texts (4)