Vedamrita 5

Vedāmṛta 5

Language: Sanskrit

5.1 — 3 parts

5.1.1

( 126 ) āyuṣe dīrghā prasiti anudhām .
parasparano meḻa besāḍī batāvyo che. bākīnā upadeśono paṇa evī
ja rīte meḻa besāḍīne abhyāsa karavāno che. atre, vistārabhaye
bākīnā maṃtrabhāgo choḍī daīne mukhya mukhya maṃtrabhāgonī
jarūrajogī viśeṣa samajūta karī che. te ja mujaba, keṭaleka ṭhekāṇe
maṃtromāṃnā keṭalāka śabdo muddāma paḍatā mūkyā che ane artha karatī
vakhate maṃtrano āśaya sahelāīthī samajāya śake teṭalā khātara
āgaḻa pāchaḻano thoḍoka saṃbaṃdha samajāya te māṭe bījā vadhārānā
śabdo umerīne artha karavāmāṃ āvyo che. śabdaśaḥ artha jovo
hoya to je te maṃtranā saṃkhyānukramamāṃ āpavāmāṃ āvelā artha
joī levā. ā upasaṃhāramāṃ paṇa je te maṃtranā kramāṃka āpelā
che, eṭale āma karavāmāṃ muśkelī nahi āve. āṭalī sūcanā
dhyānamāṃ levāmāṃ āvaśe to āṭaluṃ vivecana vācakone ṭhīka ṭhīka
sahāyakartā thaī paḍaśe, ane ā adhyāyano ādhyātmika āśaya
śo che te sahaje samajī śakāśe.
have, “ दर्शपूर्णमास ”nā yājñika viṣaya saṃbaṃdhamāṃ thoḍuṃka
vivecana karavānuṃ iṣṭa gaṇī tema karūṃ chuṃḥ—
darśapūrṇamāsa
caṃdranī soḻa kaḻā che, e to jāṇītī vāta che. jīvātmānī
paṇa soḻa kaḻā che, ema mānavāmāṃ āve che. e dṛṣṭie, ekane
bījānī upamā, vaidika sāhityamāṃ āpavāmāṃ āve che. jema caṃdra
pahele divase yāne paḍavāne dahāḍe khūba ja nāno hoī pachīthī vadhato
vadhato soḻe kaḻāe khīle che, ane tyārabāda pācho kalāhīna thato
thato saṃpūrṇa adraśya bane che, tema manuṣyano ātmā paṇa svataḥ
‘ aja ’ hovā chatāṃ ya śarīranī sāthe saṃbaṃdha joḍī janma dhare

5.1.2

che, pachī tenuṃ bāḻaśarīra tarūṇa, prauḍha ane vṛddha banī chevaṭe nāśa
ane havanakuṃḍā, vedīo vagere paṇa, manuṣyanā śarīramāṃ rahelāṃ
gūḍha tattvā kyāṃ ne kevī rīte rahelāṃ che ane temane paraspara
saṃbaṃdha śo che, te batāvavā sārū ja che. ā rahasya jeo barābara samajī leśe, temane ja yajñanī kharī khūbī samajāśe. yajñayāganā kriyākāṃḍanī ā ādhyātmika bājunī samajaṇa vinānā
lokothī yajñayāgonuṃ mukhya tattva agara rahasya nahi ja samajāya.
ā saṃbaṃdhamāṃ viśeṣa vivecana āgaḻa upara karavāmāṃ āvaśe
chatāṃ ahīṃ ati saṃkṣepamāṃ te saṃbaṃdhī thoḍīśī māhitī āpavānuṃ
ucita gaṇīe chīe. sāthenā citra parathī yajñanā ādhyātmika
svarūpane khyāla śāṇā kiṃvā buddhimāna vācakone saheje maḻī
jaśe. paṇa nīcenuṃ koṣṭaka paṇa te kāme madada karanārūṃ hoi te
prathama juo:—
yajña bābata śarīra bābata
yajñanā vibhāga = śarīranāṃ avayavo
yajña maṃḍapa = śarīra
mukhya agni = ātmāgni
anya agni = paṃca prāṇāgni, paṃcāgni
āhvanīyāgni = jaṭharāgni
gārhapatyāgni = prajaneneṃdriya. prajananāgni
ṛtvija = indriyo
śatakratu karavāṃ = so varṣa lagī dharmācaraṇa karavāṃ
āpaṇī aṃdara kyāṃ kyāṃ ādhyātmika tattvo rahelāṃ che tenī,
tathā tenuṃ jñāna āpavā māṭe yajña vidhimāṃ sādhāraṇa rīte kevī
yojanā karavāmāṃ āvelī che tenī samajaṇa uparanā koṣṭaka ane
sāthenā citra parathī sahelāithī paḍī jaśe.
ā prāraṃbhanā adhyāyamāṃ ānā karatāṃ viśeṣa vivecana
karavānī āvaśyakatā nathī. kāraṇa enā pachīnā ekeeka adhyāyamāṃ
ā ja yajñanā saṃbaṃdhanā niranirāḻā vibhāga āvavānā che ane

5.1.3

temanā para vivecana thavānuṃ che. ā to enī mātra prastāvanā
rūpa ja che.
yajñanāṃ ā tattvonī samaja paḍatāṃ ‘ tuṃ amuka che, māṭe
tuṃ amuka kara ’ evuṃ ā adhyāyamāṃ vakhatovakhata je kahevāmā
āvyuṃ che tenuṃ kāraṇa vācakonā dhyānamāṃ āvaśe. pahelāṃ manuṣyanī
āṃtaraśaktinī oḻakhāṇa karāvī devī ane pachī tene amuka
kāma karavāne kahevuṃ e emāṃ āṃtaraśaktinī oḻakha karāvavānuṃ
kārya mukhya che, e kahevānī khāsa jarūra nathī. juo—
( ૧૬ ) pavitraṃ asi
( ૭૬ ) daivyāya karmaṇe śundhadhvam
kahetāṃ, “ pavitratānuṃ sādhana tuṃ pote che. tethī devonuṃ
kārya karāvavā sārū tuṃ pavitra thā. ” matalaba ke tuṃ pavitra thaī
śake che, pavitra thavāno tārāmāṃ tākāta che, eṭale ja tuṃ
pavitra thā. ā badhāṃ varṇanono mukhya āśaya āvo che ke
sādhakane potānī ādhyātmaśaktinuṃ jñāna thāya ane te śakti
vikasāvavā māṭenāṃ anuṣṭhāno tene hāthe thāya; arthāt ke ādhyātmajñāna āpavuṃ e ja mukhya uddeśa ahīṃ che. eṭalā māṭe ja
kahyuṃ che ke:—
sarve vedā yatpadamāmananti | ( કઠ ઉ૦ ૨/૧૫ )
yāne—‘‘ sarva vedo je padārthanuṃ varṇana kare che ’’ te ja pada sarvane
prāpta karavāyogya che. e ja tattva te ‘ adhyātma ’ che. saghaḻāṃ
vedaiśca sarvairahameva vedyaḥ | ( ભ૦ ગી૦ ૧૫/૧૫ ).
ye puruṣe brahma viduste viduḥ parameṣṭhinam
卐
prathamo'dhyāyaḥ
oṃ i̱ṣe tvorje tvā̍ vā̱yava̍stha | de̱vo va̍ssavi̱tā
prāpa̍yatu śre̍ṣṭhatamāya̱ karma̍ṇe

5.2

āpyā̍yadhvamaghnyā indrā̍ya
bhā̱gaṃ pra̱jāva̍tīranamī̱vā a̍ya̱kṣmāḥ || mā va̍ste̱na ī̍śata̱ māghaśa̍ṃsaḥ

5.3

dhru̱vā a̱smingopa̍tau syāta ba̱hvīḥ
yaja̍mānasya pa̱śūnpā̍hi vaso̍ pu̱vitra̍masi

5.1-2

[ 1 ]
dyaura̍si pṛthi̱vya̍si mā̱tari̍śvano gha̱rmo̍'si || vi̱śvadhā̍:
para̱meṇa̱ dhāmnā̍

5.2-2

dṛm̐ha̍sva̱ mā hvā̍rmā tai ya̱jñapa̍tirhārṣīt
vaso̍: pu̱vitra̍masi śa̱tadhā̍ra̱nvaso̍: pu̱vitra̍masi sa̱hasra̍dhāram

5.3-2

de̱vastvā̍ savi̱tā pu̍nātu vaso̍: pu̱vitre̍ṇa śa̱tadhā̍reṇa || su̱dhvā
kāma̍dhukṣaḥ

5.4

sā vi̱śvāyu̍ssā vi̱śvaka̍rmā sā vi̱śvadhā̍yāḥ
indra̍sya tvā bhā̱gam̐ some̱nāta̍nakmi̱ viṣṇo̍ ha̱vyam̐.
ra̍kṣasva

5.1-3

[2]
agne̍ vratapate vra̱taṃ ca̍riṣyā̱mi̱ taccha̍keya̱ṃ tanme̍ rādhyatām
i̱dama̱hamanṛ̍tātsa̱tyamupai̍mi

5.2-3

kastvā̍ṃ yuna̱kti̱ sa tvā̍ṃ
yunakti̱ kasmai̍ tvā yunakti̱ tasmai̍ tvā yunakti || karma̍ṇe vāṃ
ve̱ṣāya̍ vām

5.1-4

pratyu̍ṣṭa̱m̐ rakṣa̍: pratyu̍ṣṭā arā̍tayo niṣṭa̍pta̱m̐
rakṣo॒ nidhṛ̭tā arā̭tayaḥ .. urva॒ntari̭kṣa॒manvḙmi ..3.. dhūra̭si॒
dhūrtva॒ dhūrva̭nत॒ं dhūrtva॒ taṃ yo'smāndhūrva̭ti .. dhūrtva॒ taṃ yaṃ
va॒yandhūrvā̭maḥ ..4.. de॒vānā̭masi॒ sassnita̭ma॒ṃ vahni̭tama॒ṃ papri̭tamaṃ
juṣṭa̭tamaṃ de॒vahṷ̄tamam .. ahrṷtamasi havi॒rdhāna॒ndṛg̭ṃhasva॒ mā
hvārmā tḙ ya॒jñapa̭tirhārṣīt .. 5 .. viṣṇṷstvā kramatāmuru
vā॒tāyāpa̭hata॒g॒ṃ rakṣo॒ yaccha̭ntām ‘pañca̭ . de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ
pra̭sa॒ve'śvinoᳵrbā॒hubhyā̭ṃ pū॒ṣṇo hastā̭bhyām ..6.. a॒gnaye॒ juṣṭa̭ṃ
gṛhṇāmya॒gnīṣomāᳵbhyāṃ juṣṭa̭ṃgṛhṇāmi .. bhū॒tāya̭ tvā॒ nārā̭taye
sva̭ra॒bhivikhyḙṣam .. 7 .. dṛgṃha̭ntāṃ du॒ryāḥ pṛ̭thi॒vyāmurva॒nta-ri̭kṣa॒manvḙmi .. pṛ॒thi॒vyāstvā nābhaṷ sādayā॒myadi̭tyā upa॒sthḙ ..
agnḙ ha॒vyagṃ ra̭kṣasva .. 8 .. [ 3 ]
pa॒vitrḙ stho vaiṣṇa॒vyau sa̭vi॒turva̭ḥ prasa॒va utpṷnāmi ..
acchi̭dreṇa pa॒vitrḙṇa॒ sūrya̭sya ‘ ra॒śmibhi̭: .. 1 .. devī̭rāpo
agrḙguvo agrepuva̭ḥ .. a॒gra i॒mama॒dya ya॒jñanna̭yata su॒dhātṷn ya॒jñapa̭tiṃ
de॒vāyu॒vem .. 2 .. yuṣmā indro̭'vṛṇīta vṛ॒tratūryḙ yū॒yamindra̭mavṛṇīdhvaṃ vṛtra॒tūrye॒ prokṣi̭tāsstha .. a॒gnayḙ tvā ju॒ṣṭaṃ prokṣā̭mya॒gnīṣomāᳵbhyāṃ tvā ju॒ṣṭaṃ prokṣā̭mi .. 3 .. daivyā̭ya॒ karma̭ṇe
śundhadhvaṃ devaya॒jyāyai̭ .. yadvo'śṷddhāḥ parāja॒ghnurnni॒ttaddastacchṷ-ndhāmi .. 4 .. [ 4 ]
śarmā॒syava̭dhūta॒g॒ṃ rakṣo'va̭dhūtā arā̭tayaḥ .. adi̭tyāstvaga̍si̱ prati̍ tvādi̍tirvettu

Linked texts (3)

Mādhyandina (ed. Shuklayajurveda) — Sanskrit
Kaṇvasaṃhitā — Sanskrit
Kāṇva — Sanskrit