Pramāṇa · Search · About · API

Yāska's Nirukta 275

Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) 275

Language
Sanskrit

275.1

"sinīvāli pṛthuṣṭuke0 (ṛ0 saṃ0 2, 7, 15, 6, | ya0 vā0 saṃ0 34, 10 | atha0 saṃ0 7, 10, 2) "-iti | gṛtsamadasyārṣam | devikāsu viniyogaḥ || he "sinīvāli" "pṛthuṣṭuke" vistīrṇajaghane, athavā- "pṛthuṣṭuke" "pṛthukeśastuke" pṛthukeśakalāpe, athavā- "pṛthuṣṭute" | "yā" "tvaṃ" "devānāṃ" "svasā" bhaginī mādhyamikānām | sā tvam "juṣasva" āsevasva etat "havyam" "āhutam" maryādayā vidhānato hutamasmābhiḥ | āsevya ca "prajāṃ devi didiṣṭa naḥ" prajāmasmākaṃ "diśa" atisṛja, dehi-ityāśāsmahe |
11 |
32 |

275.2

“sinīvālī ( 22 )” kasmāt ? “sinamannaṃ bhavati” | tat kasmāt ? sināti” badhnāti “bhūtāni” rasādibhiḥ dhātubhiḥ | “vālam” kimucyate ? “parva” || tatkasmāt ? “vṛṇoteḥ” vṛṇvanti devāstatra havīṃṣi | “tasmin” parvaṇi, asau sininī “annavatī” iti sinīvālī | atha vottarapade vikalpaḥ- “vālinī”, bālaistadvatī, sininī ca sā vālinī cetiṃ sinīvālī | aupamikaṃ vā | katham ? iti-“bālenevāsyāmaṇutvāccandramāḥ” “sevitavyaḥ” boddhavyo “bhavati” | evamaṇurasau candramā bhavatyasyāṃ yena jñāyate, bālenāpyayaṃ dīryeta bodhyeteti |
11 |
11 |
“tasyā eṣā bhavati”-||

Linked texts (1)