Yāska's Nirukta 312
Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) 312
- Language
- Sanskrit
312.1
"devānāṃ bhadrā0 ( ṛ0 saṃ0 1, 6, 5, 2 )" - iti | gotamasyārṣam | devebhyo vaśāmālabheteti viniyogaḥ || asya paśorvapāyāḥ puro'nuvākyā | ya ete "devāḥ" raśmayaḥ nityam ṛjvetra maṇḍalādanāvaraṇatvādantarikṣasya sarvato yanti | athavā"ṛjūyatām" "ṛtugāminām" ṛtāvṛtau yathākālamasmāt maṇḍalāt gacchatām | "sumatiḥ” śobhanā matiḥ, prasādābhimukhī matiḥ | sā “naḥ” asmān prati “nivarttatām" niyamena varttatām, tatpūrvikā ca “rātiḥ” dhanalābho'smān prati niyamena varttatām | tataśca tena dhanalābhena upajanitasāmarthyāḥ santaḥ "vayam” teṣāmeva "devānāṃ” "sakhyaṃ" samānakhyānaṃ yajñe karmaṇi samānamaṅgabhāvam "upasedima” “upasīdema" upagacchema vayam | tataśca tathābhūtānāmasmākam “āyuḥ” te devāḥ "pratirantu” "pravarddhayantu" "jīvase" "ciraṃ jīvanāya"-ityetadāśāsmahe |
12 |
39 |
312.2
“devāḥ ( 26 )” vaktavyāḥ | te punaḥ “devo dānādvā, dīpanādvā, dyotanādvā ( 7|
15|1 )”-ityatra nirvacanataḥ “vyākhyātāḥ” iha tu raśmayo bahuvacanenocyanta iti viśeṣaḥ |
12 |
38 |
“teṣāmeṣā” prādhānyastutiḥ “bhavati”-||
devānāṃ vayaṃ sumatau kalyāṇyāṃ matāvṛtugāmināmṛtugāmināmiti vā, devānāṃ dānamabhi no nivarttatāṃ devānāṃ
Linked texts (1)
- Nirukta — Yāska, Sanskrit