<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska!durga.60 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Auxiliary Sciences of the Veda](https://indike.org/pramana/in.vedanga) › [Etymology and Vedic lexicon](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta) › [Nirukta](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska) › [Rijvartha (Niruktavritti)](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska!durga) › 60

# Yāska's Nirukta 60

Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) 60

- **Language:** Sanskrit

### [60.2](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska!durga.60.2)

“lodham (16)”– ityetadanavagatam | “lubdham”-ityavagamaḥ || “na sāryakasya cakiti janāso lodhaṃ na̍yanti paśu manya̍mānāḥ | nāvājinaṃ vā̱jinā̍ hāsayanti̱ na ga̍rddabhaṃ pu̱ro aśvā̍nnayanti || (ṛ0 sa0 2, 3, 23, 3)” iti || yasmin nigame eṣa śabdaḥ sā vasiṣṭhadveṣiṇī ṛka | aha ca kāpiṣṭhalo vāsiṣṭhaḥ | atastāṃ na nirbravīmīti |

### [60.14](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska!durga.60.14)

“śīram (17)”– ityetadanavagatam | agnirabhidheyaḥ | “anuśāyinamiti vā”– iti, anupraviśya sarvabhūtāni śete ityanuśāyī, tamanuśāyinam | aśnoti vyāpnoti vā sarvabhūtānīti “āśinam” || “śīraṃ pā̍vakaśo̍ciṣaṃ jyeṣṭho yo dame̍ṣvā || dī̱dāya̍ dī̱rghaśrutta̍maḥ || (ṛ0 saṃ0 6, 7, 11, 1)” iti nigamaḥ || bhārgavasya praugasyeyamārṣam || prātaranuvākāśvinayoḥ śasyate || “śīram” “anuśāyinaṃ” vyāṃpinaṃ vā agniṃ staumi | “pāvakaśociṣam” pāvayitrī yasya śocirdīptiḥ, taṃ pāvakaśociṣam | kiṃca, ‘jyeṣṭhaḥ’ śreṣṭhaḥ, ‘yaḥ’ pradhānaḥ ‘dameṣu’ yajñagṛheṣu ‘ādīdāya’ ādīpyate, paricaryamāṇo'gnihotribhiḥ | kiṃca, 'dīrghaśruttamaḥ' yaḥ, dīrghaśrotṛbhyaḥ yo dīrghaśruttamaḥ | tamagniṃ staumi |

## Linked texts (1)

- [Nirukta](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska.4.14) — Yāska, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska!durga.60](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska!durga.60) · Pramāṇa
