<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska!durga.7.2 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Auxiliary Sciences of the Veda](https://indike.org/pramana/in.vedanga) › [Etymology and Vedic lexicon](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta) › [Nirukta](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska) › [Rijvartha (Niruktavritti)](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska!durga) › 7.2

# Yāska's Nirukta 7.2

Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) 7.2

- **Language:** Sanskrit

### [7.2](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska!durga.7.2)

“nipātaḥ” ayam “ityeke” manyante |  
8 |  
" paryyāyā iva tvadāśvinam ( ṛ0 prāti0 12, 10 ) "-iti | āha,-kimuktaṃ bhavati ?, ucyate--"āśvinaṃ ca paryyāyāśceti"---evaṃ samuccayārthe bhavati 1 |  
9 |  
īmityasyodāharaṇam– “emenaṃ sṛjatā sute mandramindrāya mandine | cakriṃ viśvāni cakraye ||” (ṛ0 saṃ0 1, 1, 17, 3 |) aindryeṣā gāyatrī | madhucchandasa ārṣam | paṣṭhasyābhiplavastobhavṛddhau prātaḥsavane brāhmaṇācchaṃsinaḥ śastre mahāvrate ca vyacāśītiṣu viniyuktā | 'ā sṛjatainam' ābhimukhyena sṛjata 'īm'– iti padapūraṇa eva | danokthapātreṇa camasaiśca somaṃ he adhvaryyavaḥ ! kimāsṛjata ? yo'yamindrasya 'sute' abhiṣute some svāṃśaḥ | ukthapātracamasasthaḥ | 'enamāsṛjata' 'mandiṃ' mandayitāram | 'mandine' indrāya harṣayate | 'cakriṃ' cakranavantaṃ kramaṇavantaṃ vā | api vā havirddhānaśakaṭacakrābhyāṃ cakravantam | api ca cakraditi karmanāma | ativiśiṣṭapravīryyajanakaiḥ saṃskārakarmabhistadvantam || 'viśvāni' sarvāṇi bhūtāni vā | 'cakraye' kṛtavate indrāya || somo'tra pratyakṣaḥ, dātāraśca||parokṣā tvindrasya stutiḥ || “athāpi pratyakṣakṛtāḥ stotāro bhavanti, parokṣakṛtāni stotavyāni”--iti hi vakṣyati |  
10 |

- [Previous: 7.1.5](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska!durga.7.1.5)
- [Next: 7.3.1](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska!durga.7.3.1)
- [Up: 7](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska!durga.7)

## Linked texts (1)

- [Nirukta](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska.1.10) — Yāska, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska!durga.7.2](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska!durga.7.2) · Pramāṇa
