Pramāṇa · Search · About · API

Yāska's Nirukta 91

Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) 91

Language
Sanskrit

91.1

“atharyum (41)”-ityanavagatam | “atanavantam” ityavagamaḥ || “agniṃ narodīdhitibhi0-matharyum || ( ṛ0 sa0 5, 1, 23, 1 )”-iti || vasiṣṭhasyeyārṣam | virāṭ triṣṭup | mahāvrate āgneye sūktaṃ prathamaiveyam | vyūḍhasya daśarātrasya caturthe'hani āgnimārute śastre jātavedasye sūkte ca prathamaiva | “naraḥ” manuṣyāḥ “dīdhitibhiḥ” aṅgulibhiḥ yoktraṃ parigṛhya, uttarāraṇiṃ ca “hastacyutī” “hastapracyutyā” hastābhyāṃ praca vyāvayantaḥ “araṇyoḥ” sakāśādagniṃ “janayanta” | “praśastaṃ” praśasyamityarthaḥ | “dūredṛśaṃ” dūredarśanam “gṛhapatim” “atharyum” “atanavantam” gamanavantamityarthaḥ || evamatra atateḥ gatyarthasya (bhū0 pa0 ) sārūpyādagnyadhikārāccāpi “atharyuḥ” atanavānityupapadyate | “dīdhitayo'ṅgulayo bhavanti” tā hi “dhīyante” “karmasu” anuṣṭhīyamāneṣu | “araṇī” “pratyṛtaḥ” pratigataḥ “ene” “agniḥ” tātsthyād agneḥ “samaraṇājjāyate-iti vā” araṇyoḥ hi samaraṇāt samāgamanādagnirjāyate |
5 |
10 |

Linked texts (1)