Pramāṇa · Search · About · API

Yāska's Nirukta 306

Niruktavṛtti 306

Language
Sanskrit

306.1

"yasmin vṛkṣe supalāśe0 ( ṛ0 saṃ0 8, 7, 23, 1 )"-iti | kumārasyai yāmāyanasyārṣam || "yasmin vṛkṣe" āditye, sa hi svagatyā kālam atikrāmayan sarvabhūtānāmāyūṃṣi kṣapayati | "vṛścatīti vṛkṣaḥ" | "vṛtakṣaye vā" puṇyakṛdbhirvṛte nivāte ityarthaḥ | "supalāśe" suṣṭhu parāśīrṇamale dīptimati 'devaiḥ" saha "raśmibhiḥ" "sampibate" "saṅgacchate" astaṃ gacchannādityaḥ | tatra kimiti ? "atra" "naḥ" asman puṇyena karmaṇā vidyayā ca tatprāpikayā gatātmanaḥ "purāṇān" iva tannivāsinaḥ "anu" "venati" venatu "kāmayeta" kāmayatu samprīṇayatvityarthaḥ || "vṛkṣe iva supalāśeḥ" - iti, aitihāsikapakṣe svagṛhamupāgatānvṛkṣāt palāśavṛkṣaprakhyasukhanivāse pitṛrājo yamaḥ purāṇān iva tallokanivāsinaḥ pitṝn anukāmayatu | asmin pakṣe devaiḥ sampibata iti tadanucāriṇo gṛhyante devā iti |
12|
29|

306.2

"yamaḥ ( 17 )" vaktavyaḥ, sa ca punaḥ "vyākhyātaḥ ( 10 | 19 )" nirvacanataḥ, iha tvādityo'bhidheyaḥ |
12 |
28 |
"tasya eṣā bhavati"-||

Linked texts (1)