<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska.1.7 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Auxiliary Sciences of the Veda](https://indike.org/pramana/in.vedanga) › [Etymology and Vedic lexicon](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta) › [Yāska's Nirukta](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska) › 1.7

# Yāska's Nirukta 1.7

Nirukta 1.7

- **Language:** Sanskrit

### [1.7](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska.1.7)

\`\`.nūnam sā te prati varam jaritre duhīyad indra dakṣiṇā maghonī.''.(ṛV.2,11,21)  
\`\`.śikṣā stotṛbhyo māti dhagbhago no bṛhad vadema vidathe suvīrāḥ.''.(ṛV.2,11,21)  
sā te prati dugdhām varam janitre  
varo varayitavyo bhavati  
jaritā garitā  
dakṣiṇā maghonī maghavatī  
magham iti dhana nāmadheyam maṃhater dāna karmaṇaḥ  
dakṣiṇā dakṣateḥ samardhayati karmaṇaḥ vyṛddham samardhayati iti  
api vā pradakṣiṇa āgamanāt  
diśam abhipretya dig hasta prakṛtir dākṣino hastaḥ  
dakṣater utsāha karmaṇo dāśater vā syāt  
hasto hanter prāśur hanane  
dehi stotṛbhyaḥ kāmān  
mā asmān atidaṃhīḥ  
mā asmān atihāya dāḥ  
bhago no astu  
bṛhad vadema sve vedane  
bhago bhajater  
bṛhad ity mahato nāmadheyam parivṛḷham.(parivṛḍham.Bh).bhavati  
vīravantaḥ kalyāṇa vīrā vā  
vīro vīrayaty amitrān veter vā syād gati karmaṇo vīrayater vā  
sīm iti parigraha arthīyo vā pada pūraṇo vā  
\`\`.pra sīm ādityo asṛjat.''.(ṛV.2,28,4)  
prāsṛjad iti vā prāsṛjat sarvata iti vā  
\`\`.vi sīm ataḥ suruco vena āvaḥ.''.(AV.4,1,1;.5,6,1;.ṣV.1,321;.Vṣ.13,3).iti ca  
vyavṛṇot sarvata ādityaḥ  
suruca āditya raśmayaḥ surocanāt  
api vā sīmā ity etad anarthakam upabandham ādadīta pañcamī karmāṇam  
sīmnaḥ sīmataḥ sīmāto maryādātaḥ  
sīmā maryādā viṣīvyati deśāv iti  
tva iti vinigraha arthīyam sarvanāma anudāttam,.ardhanāma ity eke

- [Previous: 1.6](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska.1.6)
- [Next: 1.8](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska.1.8)
- [Up: 1](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska.1)

## Commentaries (4)

- [Ṛjvarthā (Niruktavṛtti)](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska!durga.5.12) — Durgācārya, Sanskrit
- [Niruktavṛtti](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska!durgacarya.5.12) — Durgācārya, Sanskrit
- [Niruktaṭīkā](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska!skandasvamin) — Skandasvāmin & Maheśvara, Sanskrit
- [Niruktavivaraṇa](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska!mahesvaratirtha) — Maheśvaratīrtha, Sanskrit

## Linked texts (4)

- [Vedic Index of Names and Subjects](https://indike.org/pramana/ins.reference.macdonell-keith-1912.v1.c3.s18.12) — Arthur A. Macdonell & A. Berriedale Keith, English
- [Altindische Grammatik](https://indike.org/pramana/ins.literature.wackernagel-1896.v4.c15.s1.t1.42) — Jacob Wackernagel & Albert Debrunner, German
- [Bhāratīya Jyotiḥśāstra (History of Indian Astronomy), translated by R. V. Vaidya](https://indike.org/pramana/ins.science.dikshit-1896.v1.c6.s3.t47.65) — Śaṅkara Bālakṛṣṇa Dīkṣita & R. V. Vaidya, English
- [Nighaṇṭu](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.nighantu.5.3) — Yāska, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska.1.7](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska.1.7) · Pramāṇa
