<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska.2.10 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Auxiliary Sciences of the Veda](https://indike.org/pramana/in.vedanga) › [Etymology and Vedic lexicon](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta) › [Yāska's Nirukta](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska) › 2.10

# Yāska's Nirukta 2.10

Nirukta 2.10

- **Language:** Sanskrit

### [2.10](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska.2.10)

hiranya nāmāny uttarāni pañca daśa/  
hiranyam kasmād,.hriyata āyamyamānam iti vā hriyate janāt janam iti vā hitaramanam bhavati iti vā hṛdaya ramanam bhavati iti vā haryater vā syat prepsā karmaṇah/(2,10)\[194\]  
antarikṣa nāmāny uttarāni sodaśa/  
antarikṣam kasmād,.antarā kṣa antam bhavaty antar ime iti vā śarīreṣv antar akṣayam iti vā/(2,10)\[194\]  
tatra samudra ity etat pārthivena samudrena saṃdihyate/(2,10)\[194\]  
samudraḥ kasmāt,.samuddravanty asmād āpah,.samabhidravanty enam āpah,.sammodante asmin bhūtāni,.samudako bhavati,.samunatti iti vā/(2,10)\[195\]  
tayor vibhāgah/  
tatra itihāsam ācakṣate devāpiś ca ārṣtisenaḥ śāntanuś ca kauravyau bhrātaru babhuvatuh,.sa śantanuḥ kanīyān ahisecayām cakre devāpis tapas pratipede/  
tataḥ śāntanas rājye dvādaśa varṣāni devo na vavarśa,.tam ūcur brāhmaṇā adharmas tvayā carito jyestham bhrātaram antaritya abhisecitam tasmāt te devo na varṣati iti/  
sa śantanur devāpim śiśikṣa rājyena tam uvāca devāpiḥ purohitas te asāni yājayāni ca tvā iti/  
tasya etad varṣa kāma sūktam/  
tasya eṣā bhavati/

- [Previous: 2.9](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska.2.9)
- [Next: 2.11](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska.2.11)
- [Up: 2](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska.2)

## Commentaries (4)

- [Ṛjvarthā (Niruktavṛtti)](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska!durga.19.1.5) — Durgācārya, Sanskrit
- [Niruktavṛtti](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska!durgacarya.19.1.5) — Durgācārya, Sanskrit
- [Niruktaṭīkā](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska!skandasvamin) — Skandasvāmin & Maheśvara, Sanskrit
- [Niruktavivaraṇa](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska!mahesvaratirtha) — Maheśvaratīrtha, Sanskrit

## Linked texts (11)

- [History of Dharmaśāstra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India)](https://indike.org/pramana/ins.polity.kane-1930.v2.c19.23) — P. V. Kane, English
- [The History and Culture of the Indian People](https://indike.org/pramana/ins.general.majumdar-1951-hcip.v1.c35.s1.12) — R. C. Majumdar & A. D. Pusalker, English
- [Vedic Index of Names and Subjects](https://indike.org/pramana/ins.reference.macdonell-keith-1912.v1.c3.s11.930) — Arthur A. Macdonell & A. Berriedale Keith, English
- [Original Sanskrit Texts on the Origin and History of the People of India, their Religion and Institutions](https://indike.org/pramana/ins.religion.muir-1868.v1.c8.s2.7) — John Muir, English
- [Tribes in Ancient India](https://indike.org/pramana/ins.geography.law-1943.c7.14) — Bimala Churn Law, English
- [Ancient Indian Education (Brahmanical and Buddhist)](https://indike.org/pramana/ins.science.mookerji-1947.c11.s4.96) — Radhakumud Mookerji, English
- [Ancient Indian Historical Tradition](https://indike.org/pramana/ins.general.pargiter-1922.c18.135) — F. E. Pargiter, English
- [Sexual Life in Ancient India: A Study in the Comparative History of Indian Culture](https://indike.org/pramana/ins.polity.meyer-1915.v2.c20.105) — Johann Jakob Meyer, English
- [Nighaṇṭu](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.nighantu.18.4-2) — Yāska, Sanskrit
- [Cosmography and Geography in Early Indian Literature](https://indike.org/pramana/ins.geography.sircar-1967.c5.s1.20) — D. C. Sircar, English
- [The Social and Military Position of the Ruling Caste in Ancient India, as Represented by the Sanskrit Epic](https://indike.org/pramana/ins.polity.hopkins-1889.c2.s4.t1.124) — E. W. Hopkins, English

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska.2.10](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska.2.10) · Pramāṇa
