<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska.2.11 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Auxiliary Sciences of the Veda](https://indike.org/pramana/in.vedanga) › [Etymology and Vedic lexicon](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta) › [Yāska's Nirukta](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska) › 2.11

# Yāska's Nirukta 2.11

Nirukta 2.11

- **Language:** Sanskrit

### [2.11](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska.2.11)

\`\`ārṣtiseno hotram ṛṣir nisīdan devāpir deva sumatim cikitvān/  
sa uttarasmād adharam samudram apo divyā asṛjad varṣyā abhi/''  
ārṣtisena ṛṣṭisenasya putra isita senasya iti vā/  
senā sa īśvarā/  
samāna gatir vā,.putraḥ puru trāyate niparanād vā nut narakam tatas trāyata iti vā,.''.hotram ṛṣir nisīdan''.ṛṣir darśanāt stomān dadarśa ity aupamanyavas,.tad yad enāṃs tapasyamānān brahma svayambhu abhyānarṣat ta ṛṣayo abhavaṃs tad ṛsīnām ṛṣitvam iti vijñāyate/  
devāpir devānām āpti ā stuti ā ca pradānena deva sumatim devānām kalyāṇīm matim cikitvāṃs cetanāvān/  
sa uttarasmād adharam samudram uttara uddhatataro bhavaty,.adharo adharah/  
adho na dhāvati ity ūrdhva gatiḥ pratisiddhā/  
tasya uttarā bhūyase nirvacanāya/

- [Previous: 2.10](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska.2.10)
- [Next: 2.12](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska.2.12)
- [Up: 2](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska.2)

## Commentaries (3)

- [Niruktaṭīkā](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska!skandasvamin) — Skandasvāmin & Maheśvara, Sanskrit
- [Ṛjvarthā (Niruktavṛtti)](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska!durga) — Durgācārya, Sanskrit
- [Niruktavivaraṇa](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska!mahesvaratirtha) — Maheśvaratīrtha, Sanskrit

## Linked texts (1)

- [Nighaṇṭu](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.nighantu.19.1) — Yāska, Sanskrit

## Discussed in (7)

- [History of Dharmaśāstra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India)](https://indike.org/pramana/ins.polity.kane-1930.v5.c71.s1.634) — Kane 1930, English
- [Vedic Index of Names and Subjects](https://indike.org/pramana/ins.reference.macdonell-keith-1912.v1.c3.s1.231) — Macdonell & Keith 1912, English
- [Original Sanskrit Texts on the Origin and History of the People of India, their Religion and Institutions](https://indike.org/pramana/ins.religion.muir-1868.v2.c18.s10.125) — Muir 1858, English
- [Altindische Grammatik](https://indike.org/pramana/ins.literature.wackernagel-1896.v4.c15.s1.t9.47) — Wackernagel & Debrunner 1896, German
- [A Vedic Concordance](https://indike.org/pramana/ins.reference.bloomfield-1906.c6.698) — Bloomfield 1906, English
- [History of Technology in India, Vol. I: From Antiquity to c. 1200 A.D.](https://indike.org/pramana/ins.science.bag-1997.v1.c24.s6.8) — Bag 1997, English
- [India as Known to Pāṇini: A Study of the Cultural Material in the Ashṭādhyāyī](https://indike.org/pramana/ins.general.agrawala-1953.c8.s15.t1.16) — Agrawala 1953, English

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska.2.11](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska.2.11) · Pramāṇa
