<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska.2.14 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Auxiliary Sciences of the Veda](https://indike.org/pramana/in.vedanga) › [Etymology and Vedic lexicon](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta) › [Yāska's Nirukta](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska) › 2.14

# Yāska's Nirukta 2.14

Nirukta 2.14

- **Language:** Sanskrit

### [2.14](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska.2.14)

svar ādityo bhavati,.su aranah,.su īranah,.su ṛtas rasān,.su ṛto bhāṣam jyotiṣām,.su ṛtas..bhāṣā iti vā etena dyaur vyākhyātā/  
pṛśnir ādityo bhavati,.prāśnuta enam varṇa iti nairuktāh,.saṃsprastā rasān,.saṃsprastā bhāṣam jyotiṣām,.saṃspṛṣṭo bhāṣā iti vā/  
dyauh,.saṃspṛṣṭā jyotiṣ bhiḥ punya kṛdbhiś ca/  
nāka ādityo bhavati,.netā rasānām netā bhāṣām jyotiṣām pranayah/  
atha dyauh,.kam iti sukha nāma tat pratisiddham pratisidhyeta/''.na vā amum lokam jagmuse kiṃca nākam/''  
na vā amum lokam gatavate nākam,.punya kṛto hy eva tatra gacchanti/  
gaur ādityo bhavati,.gamayati rasān,.gacchanty antarikṣe/  
atha dyaur yat pṛthivī ā adhi dūram gatā bhavati yac ca asyām jyotīṃsi gacchanti/  
vistap ādityo bhavaty,.āvistas rasān,.āvisto bhāṣam jyotiṣām,.āvisto bhāṣā iti vā/  
atha dyaur,.āvistā jyotiṣ bhiḥ punya kṛt bhiś ca/  
nabhas ādityas bhavati,.netā rasānām,.netā bhāṣām jyotiṣām pranayo api vā,.bhana eva syād viparītas,.na na bhāti iti vā etena dyaur vyākhyātā/

- [Previous: 2.13](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska.2.13)
- [Next: 2.15](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska.2.15)
- [Up: 2](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska.2)

## Commentaries (3)

- [Ṛjvarthā (Niruktavṛtti)](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska!durga.21.1) — Durgācārya, Sanskrit
- [Niruktaṭīkā](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska!skandasvamin) — Skandasvāmin & Maheśvara, Sanskrit
- [Niruktavivaraṇa](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska!mahesvaratirtha) — Maheśvaratīrtha, Sanskrit

## Linked texts (1)

- [Nighaṇṭu](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.nighantu.21.3) — Yāska, Sanskrit

## Discussed in (3)

- [History of Dharmaśāstra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India)](https://indike.org/pramana/ins.polity.kane-1930.v6.c81.78) — Kane 1930, English
- [Vedic Index of Names and Subjects](https://indike.org/pramana/ins.reference.macdonell-keith-1912.v1.c3.s20.362) — Macdonell & Keith 1912, English
- [The Hindu Temple](https://indike.org/pramana/ins.art.kramrisch-1946.v2.c11.s3.21) — Kramrisch 1946, English

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska.2.14](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska.2.14) · Pramāṇa
