<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska.2.21 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Auxiliary Sciences of the Veda](https://indike.org/pramana/in.vedanga) › [Etymology and Vedic lexicon](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta) › [Yāska's Nirukta](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska) › 2.21

# Yāska's Nirukta 2.21

Nirukta 2.21

- **Language:** Sanskrit

### [2.21](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska.2.21)

aha̍śca kṛ̱ṣṇamaha̱rarjunaṃ ca̱ vi va̍rtete̱ raja̍sī ve̱dyābhi̍ḥ  
vai̱śvā̱na̱ro jāya̍māno̱ na rājāvā̍tirajjyoti̍ṣā̱gnistamāṃsi -  
ahaśca kṛṣṇaṃ rātriḥ śuklaṃ cāhararjunam | vivartete rajasī vedyābhirveditavyābhiḥ pravṛttibhiḥ | vaiśvānaro jāyamāna iva udyannādityaḥ | sarveṣāṃ jyotiṣāṃ rājā | avāhannagnirjyotiṣā  
tamāṃsi  
meghanāmānyuttarāṇi triṃśat | meghaḥ kasmāt | mehatīti sataḥ  
ā upara upala ityetābhyāṃ sādhāraṇāni parvatanāmabhiḥ | upara  
upalo megho bhavati | uparamante'sminnabhrāṇi | uparatā āpa iti  
vā | teṣāmeṣā bhavati

> "A dark day and a bright day turn about, two regions, by their recognizable courses. / Agni Vaiśvānara, when born like a king, has dispelled the darknesses by his light." / "A dark day": night; "and a bright day": white. The two regions "turn about by their recognizable courses", by their activities that are to be recognized. "Vaiśvānara, when born like a king": rising as the sun, king of all lights. "Agni has dispelled the darknesses by his light." / The following thirty are names of cloud. Why is it called "cloud" (megha)? From being one that rains (mehati). Up to upara and upala, these are common with the names of a mountain. Cloud is called upara and upala: clouds cease (uparamante) in it, or waters have ceased (uparatāḥ). Of them, this \[verse\] occurs:  
> — English (machine translation)

- [Previous: 2.20](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska.2.20)
- [Next: 2.22](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska.2.22)
- [Up: 2](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska.2)

## Translations (1)

- [English (machine translation)](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska~en-mt.2.21) — English, machine translation

## Commentaries (3)

- [Ṛjvarthā (Niruktavṛtti)](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska!durga.25.1.4) — Durgācārya, Sanskrit
- [Niruktaṭīkā](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska!skandasvamin) — Skandasvāmin & Maheśvara, Sanskrit
- [Niruktavivaraṇa](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska!mahesvaratirtha) — Maheśvaratīrtha, Sanskrit

## Other recensions (1)

- [Nirukta (analysed e-text, input M. Tokunaga)](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska*tokunaga.2.21) — Sanskrit

## Discussed in (2)

- [History of Dharmaśāstra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India)](https://indike.org/pramana/ins.polity.kane-1930.v2.c34.20) — Kane 1930, English
- [A Vedic Concordance](https://indike.org/pramana/ins.reference.bloomfield-1906.c6.7143) — Bloomfield 1906, English

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska.2.21](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska.2.21) · Pramāṇa
