<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska.3.16 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Auxiliary Sciences of the Veda](https://indike.org/pramana/in.vedanga) › [Etymology and Vedic lexicon](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta) › [Yāska's Nirukta](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska) › 3.16

# Yāska's Nirukta 3.16

Nirukta 3.16

- **Language:** Sanskrit

### [3.16](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska.3.16)

\`\`caturaścid dadamānād bibhīyād ā nidhātoh/  
na durktāya spṛhayet/''\[302\]  
caturo akṣān dhārayata iti tad yathā kitavād bibhīyād evam eva durktād bibhīyāt na duruktāya spṛhayet kadācit/\[303\]  
ā ity ākāra upasargaḥ purastād eva vyākhyātas/\[303\]  
atha apy upamā arthe dṛśyate/\[303\]  
\`\`jāra ā bhagam/''.jāra iva bhagam ādityo atra jāra ucyate rātrer jarayitā sa eva bhāṣām/\[303\]  
tathā api nigamo bhavati.''.svasṛ6.jāraḥ śṛṇotu nah/''.iti/\[303\]  
usasam asya svasāram āha sāhacaryād rasa rahanād vā/\[303\]  
api tv ayam manuṣya jāra eva abhipretaḥ syāt strī bhagas tathā syād bhajateh/\[303\]  
mesa iti bhūta upamā/''.meso bhūto abhi yan nayah/''.\[303\]  
meso misates tathā paśuḥ paśyateh/\[303\]  
agnir iti rūpa upamā/\[303\]  
\`\`hiranya rūpaḥ sa hiranya saṃdṛk apām napāt sedu hiranya varṇah/''..\[303\]  
hiranya varṇasya iva asya rūpam/\[303\]  
thā iti ca/''.tam pratnathā pūrvathā viśvathā imathā/''.\[303\]  
pratna iva pūrva iva viśva iva ima iva iti/\[304\]  
ayam etataras amusmād,.asāv astataro asmād,.amuthā yathā asāv iti vyākhyātam/\[304\]  
vad iti siddhā upamā brāhmaṇavad vṛsalavat,.brāhmaṇā iva vṛsalā iva iti/\[304\]  
vṛsalo vṛsa śīlo bhavati vṛsā śīlo vā/\[304\]

- [Previous: 3.15](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska.3.15)
- [Next: 3.17](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska.3.17)
- [Up: 3](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska.3)

## Commentaries (3)

- [Ṛjvarthā (Niruktavṛtti)](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska!durga.43.6) — Durgācārya, Sanskrit
- [Niruktaṭīkā](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska!skandasvamin) — Skandasvāmin & Maheśvara, Sanskrit
- [Niruktavivaraṇa](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska!mahesvaratirtha) — Maheśvaratīrtha, Sanskrit

## Linked texts (1)

- [Nighaṇṭu](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.nighantu.38.4) — Yāska, Sanskrit

## Discussed in (4)

- [History of Dharmaśāstra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India)](https://indike.org/pramana/ins.polity.kane-1930.v4.c63.1004) — Kane 1930, English
- [Altindische Grammatik](https://indike.org/pramana/ins.literature.wackernagel-1896.v4.c15.s3.t1.8) — Wackernagel & Debrunner 1896, German
- [A Vedic Concordance](https://indike.org/pramana/ins.reference.bloomfield-1906.c6.3128) — Bloomfield 1906, English
- [Śūdras in Ancient India: A Social History of the Lower Order down to circa A.D. 600](https://indike.org/pramana/ins.polity.sharma-1958.c10.320) — Sharma 1958, English

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska.3.16](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska.3.16) · Pramāṇa
