<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska.5.3 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Auxiliary Sciences of the Veda](https://indike.org/pramana/in.vedanga) › [Etymology and Vedic lexicon](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta) › [Yāska's Nirukta](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska) › 5.3

# Yāska's Nirukta 5.3

Nirukta 5.3

- **Language:** Sanskrit

### [5.3](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska.5.3)

\`\`na yasya dyāvā pṛthivī na dhanva na antarikṣam na adrayaḥ somo akṣāh/''.  
aśnoter ity eke/  
\`\`anūpe gomān gobhir akṣāḥ somo dugdhābhir akṣāh/''.\`\`.lopāśaḥ siṃham prtyañcamatsāh/  
kṣiyati nigamaḥ pūrvaḥ kṣarati nigama uttara ity eke/  
anūpe gomān gobhir yadā kṣiyaty atha somo dugdhābhyaḥ kṣarati/  
sarve kṣiyati nigamā ity śākapūnih/  
śvātram iti kṣipra nāma āśu atanam bhavati/  
\`\`sa patatrītvaram sthā jagad yac.\chātram agnir akṛṇoj jātavedāh/''.  
sa patatri ca itvaram sthāvaram jaṃgamaṃś ca yat tat kṣipram agnir akarot jātavedas1/  
ūtir avanāt/  
\`\`ā tvā ratham yathotaye''.ity api nigamo bhavati/  
hāsamāna1d ity upariṣṭād vyākhyāsyāmah/  
\`\`vaṃrakaḥ padbhir upa sarvad indram/''.  
pānair iti vā spāśanair iti vā.(sparśanair iti vā)/  
\`\`sasam na pakvam avidat śucantam/''.  
svapanam etat mādhyamikam jyotiṣ anitya darśanam tad iva avidat jājvalyamānam/  
\`\`dvitā ca sattā svadhayā ca śambhuh/''.  
dvaidham sattā madhyame ca sthāna uttame ca/  
śambhuḥ sukhabhūh/  
\`\`mṛgam na vrā mṛgayante/''.mṛgam iva vrātyāḥ praisāh/

- [Previous: 5.2](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska.5.2)
- [Next: 5.4](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska.5.4)
- [Up: 5](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska.5)

## Commentaries (3)

- [Ṛjvarthā (Niruktavṛtti)](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska!durga.81.1) — Durgācārya, Sanskrit
- [Niruktaṭīkā](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska!skandasvamin) — Skandasvāmin & Maheśvara, Sanskrit
- [Niruktavivaraṇa](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska!mahesvaratirtha) — Maheśvaratīrtha, Sanskrit

## Linked texts (1)

- [Nighaṇṭu](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.nighantu.71.8) — Yāska, Sanskrit

## Discussed in (2)

- [A Vedic Concordance](https://indike.org/pramana/ins.reference.bloomfield-1906.c6.7536) — Bloomfield 1906, English
- [La religion védique d'après les hymnes du Rig-Véda](https://indike.org/pramana/ins.religion.bergaigne-1878.v2.c10.s1.t14.45) — Bergaigne 1878, French

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska.5.3](https://indike.org/pramana/in.vedanga.nirukta.yaska.5.3) · Pramāṇa
