Nāradīyā Śikṣā 1.5
Nāradīyāśikṣā 1.5
- Language
- Sanskrit
Contents
- 1.5.19 — 1 part
1.5.1
yaḥ sāmagānāṃ prathamaḥ sa veṇormadhyamaḥ svaraḥ
yo dvitīyaḥ sa gāndhārastṛtīyastvṛṣabhaḥ smṛtaḥ
1.5.2
caturthaḥ ṣaḍja ityāhu pañcamo dhaivato bhavet
ṣaṣṭho niṣādo vijñeyaḥ saptamaḥ pañcamaḥ smṛtaḥ
1.5.3
ṣaḍjaṃ vadati mayūro gāvo rambhanti carṣabham
ajāvike tu gāndharaṃ krauñco vadati madhyamam
1.5.4
pūṣpasādhāraṇe māle kokilo vakti pañcamam
aśvastu dhaivataṃ vakti niṣādaṃ vakti kuñjaraḥ
1.5.5
kaṇṭhāduttiṣṭhate ṣaḍjaḥ śirasastvṛṣabhaḥ smṛtaḥ
gāndhārastvānunāsikya uraso madhyamaḥ svaraḥ
1.5.6
urasaḥ śirasaḥ kaṇṭhāducchritaḥ pañcamaḥ svaraḥ
lalāṭāddhaivataṃ vidyānniṣādaṃ sarvasandhijam
1.5.7
nāsāṃ kaṇṭhamurastālujihvādantāṃśca saṃśritaḥ
ṣaḍbhiḥ sañjāyate yasmāttasmāt ṣaḍja iti smṛtaḥ
1.5.8
vāyuḥ samutthito nābheḥ kaṇṭhaśīrṣasamāhataḥ
nardatyṛṣabhavadyasmāttasmādṛṣabha ucyate
1.5.9
vāyuḥ samutthito nābheḥ kaṇṭhaśīrṣa samāhataḥ
nāsāgandhāvahaḥ puṇyo gāndhārastenahetunā
1.5.10
vāyuḥ samucchrito nābherurohṛdi samāhataḥ
nābhiṃ prāpto mahānādo madhyamatvaṃ samaśnute
1.5.11
vāyuḥ samutthitonābherūrohṛtkaṇṭhaśirohataḥ
pañcasthānotthitasyāsya pañcamatvaṃ vidhīyate
1.5.12
dhaivataṃ ca niṣādaṃ ca varjjayitvā svaradvayam
śeṣānpañcasvarāṃstvanyānpañcasthānocchritānviduḥ
1.5.13
agnigītaḥ svaraḥ ṣaḍja ṛṣabho brahmaṇocyate
somena gītī gāndhāro viṣṇunā madhyamaḥ svaraḥ
1.5.14
pañcamastu svaro gīto nāradena mahātmanā
dhaivataśca niṣādaśca gītau tumburuṇā svarau
1.5.15
ādyasya daivataṃ brahmā ṣaḍjasyāpyucyate budhaiḥ
tīkṣṇadīptiprakāśatvād ṛṣabhasya hutāśanaḥ
1.5.16
gāvaḥ pragīte tuṣyanti gāndhārastena hetunā
śrutvā caivopatiṣṭhanti saurabheyā na saṃśayaḥ
1.5.17
somastupañcamasyāpi daivataṃ brahmarāṭsmṛtam
nirhrāso yasya vṛddhiśca grāmamāsādya somavat
1.5.18
ati sandhīyate yasmādetān pūrvotthitān svarān
tasmādasya svarasyāpi dhaivatatvaṃ vidhīyate
1.5.19
niṣīdanti svarā yasmānniṣādastena hetunā
sarvāṃścābhibhavatyeṣa yadādityo'sya daivatamiti
1.5.19.p1
iti pañcamī kaṇḍikā
Linked texts (2)
- Nāradapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Bharatabhāṣya (Sarasvatīhṛdayālaṅkāra) — Nānyadeva, Sanskrit