Nāradīyā Śikṣā 1.9

Nāradīyāśikṣā 1.9

ata ūrddhvaṃ pravakṣyāmyārccikasya svaratrayam
udāttaścānudāttaśca tṛtīyaḥ svaritaḥ svaraḥ

ya evodātta ityuktaḥ sa eva svaritātparaḥ
pracayaḥ procyate tajjñairna cātrānyatsvarāntaram

varṇasvāro'tītaḥ svāraḥ svarito dvividhaḥ smṛtaḥ
mātrikovarṇa evaṃ nu dīrghastūccaritādanu

sa tu saptavidho jñeyaḥsvaraḥ pratyayadarśanāt
padena tu sa vijñeyo bhavedyo yatra yādṛśaḥ

saptasvarānprayuñjīta dakṣiṇaṃ śravaṇaṃ prati
ācāryairvihitaṃ śāstraṃ putraśiṣyahitaiṣibhiḥ

uccāduccataraṃ nāsti nīcānnīcataraṃ tathā
vaisvarye svārasaṃjñāyāṃ kiṃ sthānaṃ svāraucyate

uccanīcasya yanmadhye sādhāraṇamiti śrutiḥ
taṃ svāraṃ svārasañjñāyāṃ pratijānanti śaikṣikāḥ

udātte niṣādagāndhārāvanudāttaḥ ṛṣabhadhaivatau
svaritaprabhavā hyete ṣaḍjamadhyamapañcamāḥ

yatra kakhaparā ūṣmā jihvāmūlaprayojanāḥ
tāmathājñāpayenmātrāṃ prakṛtyaiva tu sā kalā

jātyaḥ kṣaipro'bhinihitastairavyañjana eva ca
tirovirāmaḥ praśliṣṭaḥ pādavṛttaśca saptamaḥ

svārāṇāmahameteṣāṃ pṛthagvakṣyāmi lakṣaṇam
uddiṣṭānāṃ yathānyāyamudāharaṇameva ca

iti prathamasyāṣṭamī kaṇḍikā

prathamaḥ prapāṭhakaḥ samāptaḥ

Linked texts (2)