Pramāṇa · Search · About · API

Nāradīyā Śikṣā 2.9

Nāradīyāśikṣā 2.9

Language
Sanskrit

Contents

2.9.1

kaukṣeyāgniṃ sadārakṣedaśnīyādaśanaṃ hitam
jīrṇāhāraḥprabuddhaḥ sannuṣasi brahma cintayet

2.9.2

śaradviṣuvato'tītāduṣasyuttthānamiṣyate
yāvadvāsantikī rātrirmadhyamā paryupasthitā

2.9.3

āmrapālāśabilvānāmapāmārgaśirīṣayoḥ
vāgyataḥ prātaruttthāya bhakṣayed dantadhāvanam

2.9.4

khadirañca kadambañca karavīrakaraṃjayoḥ
sarve kaṇṭakinaḥ puṇyāḥ kṣīriṇaśca yaśasvinaḥ

2.9.5

tenāsya karaṇaṃ saukṣmyaṃ mādhuryaṃ copajāyate
varṇāṃśca kurute samyakprācīnaudavrajiryathā

2.9.6

triphalā lavaṇākhyena bhakṣayecchikṣakaḥ sadā
agnimedhājananyeṣā svaravarṇakarī tathā

2.9.7

kṛtvā cāvaśyakān dharmān jaṭharaṃ paryupāsya ca
pītvā dhūmaṃ ghṛtaṃ caiva śucirbhūtvā tato vadet

2.9.8

mandreṇopakramet pūrvaṃ sarvaśākhāsvayaṃ vidhiḥ
saptamantrānatikramya yatheṣṭāṃ vācamutsṛjet

2.9.9

na tāṃ samīrayed vācaṃ yā prāṇamuparodhayet 8a
prāṇānāmuparodhena vaisvaryaṃ copajāyate
svaravyañjanamādhuryaṃ lupyate nātra saṃśayaḥ

2.9.10

kutīrthādāgataṃ dagdhamapavarṇaiśca bhakṣitam
na tasya parimokṣo'sti pāpāheriva kilbiṣāt

2.9.11

sutīrthādāgataṃ vyaktaṃ svāmnātaṃ supratiṣṭhitam
susvareṇa suvaktreṇa prayuktaṃ brahma rājate

2.9.12

na karālo na lamboṣṭho na ca sarvānunāsikaḥ
gadgado baddhajihvaśca prayogānvaktumarhati

2.9.13

ekacitto nirudbhrāntastāntagānavivarjitaḥ
sa tu varṇānprayuñjīta dantoṣṭhaṃ yasya śobhanam

2.9.14

pañca vidyāṃ na gṛhṇanti caṇḍāstabdhāśca ye narāḥ
ālasāścānarogāśca yeṣāṃ ca visṛtaṃ manaḥ

2.9.15

śanairvidyāṃ śanairarthānāroheta parvataṃ śanaiḥ
śanairadhvasu vartteta yojanānāṃ paraṃ vrajet

2.9.16

yojanānāṃ sahasrāṇi śanairyāti pipīlikā
agacchanvainateyo'pi padamekaṃ na gacchati

2.9.17

nahi pārṣṇihatā vāṇī prayogānvaktumarhati
badhirasyeva talpasthā vidagdhā vāmalocanā

2.9.18

upāṃśu tvaritaṃ caivaṃ yo'dhīte vitrasanniva
api rūpasahasreṣu sandeheṣveva varttate

2.9.19

pustakapratyayādhītaṃ nādhītaṃ gurusannidhau
rājate na sabhāmadhye jāragarbhā iva striyaḥ

2.9.20

añjanasya kṣayaṃ dṛṣṭvā valmīkasya tu sañcayam
abandhyandivasaṃ kuryāddānādhyayanakarmasu

2.9.21

yojanānāṃ śataṃ sāgraṃ śanairyāti pipīlikāḥ
agacchan vainateyo'pi padamekaṃ na gacchati

2.9.22

yatkīṭaiḥ pāṃsubhiḥ ślakṣṇairvalmīkaḥ kriyate mahān
na tatra balasāmarthyamudyogastatra kāraṇam

2.9.23

sahasraguṇitā vidyā śataśaḥ parikīrttitā
āgamiṣyati jihvāgre sthalānnimnamivodakam

2.9.24

hayānāmiva jātyānāmarddharātrārddhaśāyinām
nahi vidyārthināṃ nidrā cirannetreṣu tiṣṭhati

2.9.25

na bhojanavilambī syānna ca nārīnibandhanaḥ
sudūramapi vidyārthī vrajed garuḍahaṃsavat

2.9.26

aheriva gaṇādbhītaḥ sauhṛdyaṃ narakādiva
rākṣasībhya iva strībhyaḥ sa vidyāmadhigacchati

2.9.27

na śaṭhāḥ prāpnuvantyarthān na klībā na ca māninaḥ
na ca lokaravādbhītā na ca śvaḥ śvaḥ pratīkṣakāḥ

2.9.28

yathā khanan khanitreṇa bhūtale vāri vindati
evaṃ gurugatāṃ vidyāṃ śuśrūṣuradhigacchati

2.9.29

śuśrūṣārahitā vidyā yadyapi medhāguṇaiḥ samupayāti
bandhyeva yauvanavatī na tasya vidyā phalavatī bhavati

2.9.30

dyūtaṃ pustakavādyaṃ ca nāṭakeṣu ca saktikā
striyastandrā ca nidrā ca vidyāvighnakarāṇi ṣaṭ

2.9.31

yathā vyāghrī haretputrān daṃṣṭrābhirna ca pīḍayet
bhītā patanabhedābhyāṃ tadvadvarṇānprayojayet

2.9.32

evaṃ varṇāḥ prayoktavyā nāvyaktā na ca pīḍitāḥ
samyag varṇaprayogeṇa brahmaloke mahīyate

2.9.32.p1

iti dvitīyasyāṣṭamī kaṇḍikā

2.9.32.p2

iti dvitīyaḥ prapāṭhakaḥ

2.9.32.p3

iti nāradīyā śikṣā samāptā

Linked texts (4)