[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Studies](https://indike.org/pramana/ins) › [Architecture and art](https://indike.org/pramana/ins.art) › [Manasara Series (I. A Dictionary of Hindu Architecture; II. Indian Architecture according to Manasara-Shilpashastra; III. Manasara on Architecture and Sculpture: Sanskrit Text; IV. Architecture of Manasara: Translation; V. Architecture of Manasara: Illustrations; VI. Hindu Architecture in India and Abroad; VII. An Encyclopaedia of Hindu Architecture)](https://indike.org/pramana/ins.art.acharya-1927) › v3.c25.97 # Manasara Series (I. A Dictionary of Hindu Architecture; II. Indian Architecture according to Manasara-Shilpashastra; III. Manasara on Architecture and Sculpture: Sanskrit Text; IV. Architecture of Manasara: Translation; V. Architecture of Manasara: Illustrations; VI. Hindu Architecture in India and Abroad; VII. An Encyclopaedia of Hindu Architecture) v3.c25.97 Mānasāra Series (I. A Dictionary of Hindu Architecture; II. Indian Architecture according to Mānasāra-Śilpaśāstra; III. Mānasāra on Architecture and Sculpture: Sanskrit Text; IV. Architecture of Mānasāra: Translation; V. Architecture of Mānasāra: Illustrations; VI. Hindu Architecture in India and Abroad; VII. An Encyclopaedia of Hindu Architecture) v3.c25.97 - **Language:** English ### [v3.c25.97](https://indike.org/pramana/ins.art.acharya-1927.v3.c25.97) प्राक्संनिष्ठापमतेऽवलम्ब- भक्तं तथा याम्यपलाङ्गुलं च । तयोः सदिक्त्वे युतिरन्यथा तु भेदः प्रभा बाहुसमाद्वयः स्यात् ॥ ९ ॥ शङ्कोरर्धमिताङ्गुलस्ततु मवाच्छाद्य श्रुतिं भामुजां नीत्वा भामुजविस्तारार्धंकवृतिं कायाप्र- केन्द्रां लिखेत् । भामूलाद् वृतियाद्वैयुग्मकलिते रखे तथा भामुजादिग्मा प्राच्यपरा तयोरथ ततो- ऽन्याश्चेति वा दिक्स्थितिः ॥ १० ॥ प्रागग्रं सूत्रमूर्ध्वाग्रसुतरमभिकल्प्यास्य मूलाप्र- नाभ्यां सूत्राभ्यां मत्स्ययुग्मं यमशशिहरितोः कल्पयि- त्वात्र सूत्रम् । कृत्वा दिक्षड्ढयित्वा सममिह निहितैः सूत्रकैः कोष्ठमत्स्यान् कृत्वास्याल्लेख्य सूत्रं रच- यतु चतुरश्रं पुरः क्षेत्रक्लृप्तौ ॥ ११ ॥ सूत्रे प्रागुदगप्रके क्षितितले कृत्वा चतुःखण्डिते मण्ड्डे कल्पयतु द्विजादिवसति शार्त्रेऽथवा नैऋते । खण्डेऽस्मिन् सति सम्भवे पुनरपि श्रुत्यंशिके ब्रह्मसूत्राभ्याशे शुभवास्तुबोधिपदयोश्चाद्यं पुनश्छाद्येत् ॥ १२ ॥ नन्दद्वन्द्वपुटे नवावृतितया मध्येऽस्य बाह्यान्तिमे वीथ्यः स्युः परितः पिशाचदिविषद्धिस्ता- त्रिभूदण्डिनाम् । नागाम्भोधि विनायकद्रुहिणनाम्नो चासु निन्द्याः स्मृताः पैशाचान्यबहिर्द्विखनां गृहविधौ वीथ्यश्चतुर्दिक्ष्वपि ॥ १३ ॥ गोवह्निप्रेतभूताम्बुनागेभधनसंज्ञिताः वीथ्यः प्रागादिनोक्तत्वात् क्रमाद् वास्तोः प्रको- तिताः । अग्निकोणादिगाः पञ्च सामान्येनाशुभाः स्मृताः ॥ १४ ॥ मध्ये चावरसद्वये शतपदेऽष्ट्यष्टाभियुग्मैकके- रंकाशीतिपदे पदैर्नवरसात्सन्द्रचन्द्रै- रपि । क्षेत्रेऽष्टाष्टपदेने ऽश्विदलयुग्मैरर्ध चन्द्राश्विभि- र्वास्तवङ्गह्वसुपवेणां पदविधिस्त्रेधा त्रिप- श्चाशताम् ॥ १५ ॥ ईशानां बहिरावृतिस्थपदकेष्वोशानपर्जन्यका- वेन्द्रान्द्रौ रविसत्यकौ भृशमहव्याशांस्तथा पूषणम् । भूयो वै वितथं गृहक्षतयमा गन्धर्वभृङ्गौ मृगं पित्राख्यान् प्रतिहारपालमपि सुग्रीवं क्रमात् कल्पयेत् ॥ १६ ॥ भूयः पुष्पादिवन्तं वरुणमसुरशोषाख्यरोगांर- नागान् मुख्यं भल्लाटमिन्द्वर्गळमदितिदिती चेति बाह्यावृत्तिस्थाः । ईशाद्यापापवत्सार्यकसंवितृसावित्रसंज्ञा वि- वस्वानिन्द्राख्यश्चेन्द्रजिन्मित्रकशिवशिव- जिद्भूभृतोऽन्तर्वृत्तस्थुः ॥ १७ ॥ ब्रह्म्रामन्यपदेश्य शर्वेसहितः स्कन्दोऽर्यमा जम्भकः प्रागादौ पिलिपिञ्छकश्च चरकी- श्वादौ विदार्योद्वयाः । भूयः पूतनिकाय पापपदपूर्वा राक्षसी बाह्यत- श्चैतेऽष्टावपदस्थिताश्च परितो देवग्रहाद्याः क्रमात् ॥ १८ ॥ नाड्याः प्रागुद × × कादश दर्शकाशीति कोष्ठे शिवाग्न्यप्राः पञ्च पृथङ्नवाभिगु- णकोष्ठशास्तथा रक्तवः । मर्माख्यषट्सप्तागुणाब्धिगुणसंख्यानैककोष्ठस्थि- तैः सूत्रैर्योगसमुद्भवानि तु शतं वर्ज्यानि कुष्यादिषु ॥ १९ ॥ - [Previous: v3.c25.96](https://indike.org/pramana/ins.art.acharya-1927.v3.c25.96) - [Next: v3.c25.98](https://indike.org/pramana/ins.art.acharya-1927.v3.c25.98) - [Up: v3.c25](https://indike.org/pramana/ins.art.acharya-1927.v3.c25) --- Source: [https://indike.org/pramana/ins.art.acharya-1927.v3.c25.97](https://indike.org/pramana/ins.art.acharya-1927.v3.c25.97) · Pramāṇa