Manasara Series (I. A Dictionary of Hindu Architecture; II. Indian Architecture according to Manasara-Shilpashastra; III. Manasara on Architecture and Sculpture: Sanskrit Text; IV. Architecture of Manasara: Translation; V. Architecture of Manasara: Illustrations; VI. Hindu Architecture in India and Abroad; VII. An Encyclopaedia of Hindu Architecture) v3.c27.s27: Chapter XXXV

Mānasāra Series (I. A Dictionary of Hindu Architecture; II. Indian Architecture according to Mānasāra-Śilpaśāstra; III. Mānasāra on Architecture and Sculpture: Sanskrit Text; IV. Architecture of Mānasāra: Translation; V. Architecture of Mānasāra: Illustrations; VI. Hindu Architecture in India and Abroad; VII. An Encyclopaedia of Hindu Architecture) v3.c27.s27

Language: English

Chapter XXXV

v3.c27.s27.1

1. H. भूपत्री for भूसुर ।
2. I. सर्वसामवि, for सर्वांसामपि suggested by all other Mss.
3. (1) G. दंडका । (2) C. प्रस्तरे for स्वस्तिकं । (3) H. वर्धमानञ्च षड्विधं ।
4. I. C. वर्त for वर्च suggested by the other Mss.
5. B. सर्वेभ्यः for समारभ्य ।
6. C. omits lines 7—10
8. I. त्रिरांशं for करान्तं, J. करान्तं ।
10. B. नव for सप्त ।
11. (1) C. द्विडस्तारं for करान्तं, । (2) B. पाद्यर्धं, C. पादार्धं, H. पार्थे G. पादाढ्यर्थं, J. पादाध्यर्ध for सप्तथा ।
12. I. J. C. त्वचां for. दत्वा suggested by B. G. H.
13. This line is missing in all Mss. except G. H.; obviously it is necessary here.
14. I. C. स्तिकर्मेलिङ्ग for स्वस्तिकं मौलिकं suggested by the other Mss.
16. I. C. त पदा for च तप suggested by the other Mss.
18. I. C. शस्तं, B. C. H. शयं, J. शयँ ।
19. (1) I. वापिका, J. वोयिका, H. वाका, B. वेदिका, G. वाचिका ।
20. (1) H. वाववि for वा समादिश्यं । (2) G. शालायांच for शाल(यां)मं ।
21. C., the first *pāda*, and H. the second *pāda*, leave in lacunæ.
24. I. चोदयंम् for the last word supplied by the other Mss.
25. B. omits lines 25—29.
26. I. निति, J. भक्ति, G. H. भिक्ति; C. विस्तारद्विगुणोन्नतम् ।
27. (1) C. G. H. षादिभूमे, I. J. षदिभूति ।
(2) I. पादादि J. पादादोन । (3) J. omits पद । (4) G. वषत् for पद ।
28. J. दशांशं । 29. (1) B. मध्यंत, G. मध्यदं, H. मध्यं, I. J. प्रत्यक्षं obviously for मध्यार्थं।
(2) I. मूर्ध्वं, J. चार्थं। (3) C omits the last word.

v3.c27.s27.2

30. I. C. leave the first *pāda* in a lacuna, which has been preserved by all other Mss.

v3.c27.s27.3

31. (1) I. मत्सक for मस्तक suggested by all other Mss. and the sense. (2) C. विरो for शिखो, and omits the second *pāda* and then notices यस्मिन्सले पत्रमेकं न्यूनं, but refers to it later.

v3.c27.s27.4

32. C. omits वैश्य।

v3.c27.s27.5

34. C. योध्यानां, G. H. वोद्धानां, I. J. सोवानां।

v3.c27.s27.6

36. (1) B. omits lines 36—153.
(2) I. जात्य दृ for जात्यादि suggested by the other Mss.

v3.c27.s27.7

37. C. G. H. चूल for चूलि।

v3.c27.s27.8

40. I. शालायत् for शालायाः suggested by the other Mss.

v3.c27.s27.9

41. I leaves here the second *pāda* in a lacuna, which has been preserved by all other Mss.

v3.c27.s27.10

42. I., for the first *pāda*, the second *pāda* of the preceding line.

v3.c27.s27.11

43. I. वेदा for देवा suggested by J. and the other Mss.

v3.c27.s27.12

44. (1) I. G. H. शालायां, J. शालायाः। (2) I. leaves the second *pāda* in a lacuna, which has been preserved by all other Mss.

v3.c27.s27.13

45. I. द्विजाल्यादिति सर्वेषां for शालायामे तु वासं च, J. मेत मासे, C. नामेकं वासं।

v3.c27.s27.14

46. I. यं स्यामोदद्वारमभिसृतम्, J. शालायां सव्यवासे प्रकल्पयेत्, C. सर्वेषां सव्येषुपांसं, G. सव्ये।

v3.c27.s27.15

47. I. omits lines 47—49, and J. omits lines 47—48. These are necessary here: the description of the दण्डकशाला is given here, which would have been otherwise missing. This passage has been preserved by all other Mss.

v3.c27.s27.16

50. I. स्थपति for स्वस्तिक suggested by the sense and the other Mss.

v3.c27.s27.17

51. I. धनान्तु, J. धन्ये तु।

v3.c27.s27.18

53. C. च विना, I. J. चैकनाशनम्।

v3.c27.s27.19

54. C. leaves this line in lacunæ.

v3.c27.s27.20

55. G. H. मौलिकं तदुदो, J. I. मौलिकांन्तमुदो। 56 I. वृत्तॆ ऽ for प्रत्यगु suggested by the other Mss.

v3.c27.s27.21

57. (1) C. G. H. ऽज्ञानेन, I. J. ऽाग्नेयेन। (2) I. मांगञ्ज सर्व्वतोदयम् for षेामरुचेत्सर्व्वतोपकम् suggested by the other Mss.

v3.c27.s27.22

58. J. G. H. च, I. वा।

v3.c27.s27.23

59. J. ऽभ्यक्षकं, C. ऽभ्यक्षकानां तु सर्वे, I. G. ऽपत्याज्ञातं, H. ऽपत्यवात्रातु।

v3.c27.s27.24

60. G. H. शियान्तरकम्, C. त्रिशान्तकम्, I. J. क्रियान्तकने।

v3.c27.s27.25

61. I. मारितम्, J. and the other Mss. चैत्राकवत्।

v3.c27.s27.26

62. I. संयॊगन्व, J. and the other Mss. संयुक्तं तत्।

v3.c27.s27.27

65. I. मेवमुक्तानि पण्डितैः, (which is the second *pāda* of line 69 omitted by I.), for संयोगनं वर्द्धमानकम् suggested by all other Mss.

v3.c27.s27.28

I. omits the next four lines which are obviously necessary and have been preserved by all other Mss.

v3.c27.s27.29

66. J. परित्याय च, G. H. ......पर्य्यं च, for the last expression.

v3.c27.s27.30

68. G. H. शूर्पकं, C. पूर्वकं for दीपकं।

v3.c27.s27.31

69. G. H. चतुर्मुखे।

v3.c27.s27.32

72. (1) C. G. H. घनबन्धि obviously for घसन्ध्वि, I. J. धनुसन्धि। (2) I. सन्धि च for सन्धिश्च द्वि suggested by J. and the other Mss.

v3.c27.s27.33

73. I. द्विशाले for द्विसन्धिः suggested by the sense and the other Mss., G. H. द्विद्वि सन्ध्विः।

v3.c27.s27.34

74. I. षट्द्वि सप्तविशालाच for षटसन्धिः सप्तशालाश्च suggested by the other Mss. and the sense.

v3.c27.s27.35

75. C. भूपानां, G. H. भूमनाम् for भूमिकम्।

v3.c27.s27.36

76. I. पविराज, J. पधिराज, G. H. धादिरात्र।

v3.c27.s27.37

77. C. वक्तकादि for the first expression.

v3.c27.s27.38

79. J. दण्डकादि चतुष्टयम्, I. दण्डकास्यस्तिकाल्तम।

v3.c27.s27.39

84. I. पतश्च, J. पथ च।

v3.c27.s27.40

86. I. दण्डका, J. दण्डकं।

v3.c27.s27.41

89. I. विस्तारमे J. विस्तारे चे, C. G. H. द्वेक।

v3.c27.s27.42

90. (1) G. H. दृष्टदिग्गतभागं for the first *pāda*; C. omits this line.

v3.c27.s27.43

93. I. चेष्टकादि, for वेदिकाद्यै suggested by J. and the other Mss.

v3.c27.s27.44

94. J. वक्तिका, C. पक्तिका, G. यामिका, H. पंदिका for प्राकार। suggested by the other Mss.

v3.c27.s27.45

96. (1) I तद्....स्यो for लनाटे द्वितयस्यो suggested by J. and the other Mss. (2) I मह्य, J. and the other Mss. यस्मिन् ।

v3.c27.s27.46

97. (1) I. J. पंण्ड, C. पिण्डलाशाख्यकं । (2) I. जनाष्टकम् for the last expression.

v3.c27.s27.47

100. (1) C. G. H. मुख्य for मूले । (2) I. J. वार for द्वार, C. पार ।

v3.c27.s27.48

101. I. J. दिनेत्रे obviously for द्विनेत्रा ।

v3.c27.s27.49

107. For वधामूलंतु, J. दर्शमूलम ।

v3.c27.s27.50

108. (1) वासने द्वि for वासे तदंश suggested by the other Mss.

v3.c27.s27.51

109. I द्विशमेकसमा, J. and the other Mss. वंशाग्रे रङ्गसे ।

v3.c27.s27.52

110. C. J. G. H. प्रतिष्ठासौ ।

v3.c27.s27.53

111. (1) G. H. मध्यात्तु । (2) C. omits the second *pāda*.

v3.c27.s27.54

112. I. चर्यै for चर्चैन, G. H. चायते तेन ।

v3.c27.s27.55

113. C. वासमेक ।

v3.c27.s27.56

116. C. द्विचतु for द्विचतुर्भाग ।

v3.c27.s27.57

117. (1) C. G. H. मुख्य for मुख । (2) C. G. H. द्विचतुर्भागतदायतम् for the last expression.

v3.c27.s27.58

120. (1) G. H. omit चैक । (2) C. द्विद्वी for द्वि ।

v3.c27.s27.59

122 I. स्तम्भान, J. स्तम्भं ।

v3.c27.s27.60

123. I. J. सार, C. H. वार, G. पार, and द्वार in the other Mss.

v3.c27.s27.61

124. I. जमा for जाय suggested by the other Mss.

v3.c27.s27.62

127. C. G. H. द्विवास for वा वासं ।

v3.c27.s27.63

130. C. तत्परितः कुड्यासंयुक्तं व्यात्रिवातायनतुषा ।

v3.c27.s27.64

133. C. चतुर्दिक्षु समायुक्तं for the first *pāda*.

v3.c27.s27.65

134. C. G. H. सगंड for कर्मा ।

v3.c27.s27.66

135. (1) I. शालकूटा, J. कूटशाला । (2) I. भूषण, J. भूषित ।

v3.c27.s27.67

137. C. G. द्विभागं, I. J. विभागं ।

v3.c27.s27.68

140. I. जनागकम् for जनार्हकम् suggested by the sense and the other Mss.

v3.c27.s27.69

141. I. C. द्विशं, J. G. द्वंशं, H. वंशं ।

v3.c27.s27.70

142. C. G. H. द्विचतुर्भागेन ।

v3.c27.s27.71

143. I. स्या द्विद्विभागेन नैऋते for स्याच्चतुर्भागेन योजयेत् suggested by the sense and the other Mss 144. C. इत्येकैकं ।
145. I. J. leave, in a lacuna दण्डकं स which has been preserved by the other Mss.
149. I. श्वा........द्वा for श्वावृतांशेन द्वा preserved by the other Mss., J. वृतं लिन्दं ।
151. (1) I. पतन्तु, J. पतन्तु । (2) I. J. मण्डपं for दण्डकं ।
155. B. C. द्विभागं for भागं ।
156. I. G. पुना for बुधः suggested by the sense and the other Mss.
157. I. न्तद्धि, J. द्विद्वी ।
158. I........दिवसिन्नय for निवासञ्चय suggested by J. and the other Mss.
163. C. H. मंडपानां for दण्डकानां ।
165. (1) H. omits ष्टांशेन प । (2) G leaves this line in lacunæ.
166. (1) I. J. मुखे, I. B. मुख्ये । (2) I. तत्समंषूध, for समं पृष्ठं ।
167. G. वशात्, I. वसात् ।
170. I. गुणांशकं for गुणांशकम् ।
172. (1) I. मपि, J. मेक ।
(2) B. राज्यानु, C. तत्र राज्यानुवर्तते, G. राज्या(ड्या)नुवर्जिते, H. राज्यानुवर्जितं ।
173. (1) B. गृहिणांनां, C. गृहीत, G. ग्रहथह, H. गृहग्रह ।
174. I. पूर्वेस्य, J. पूर्वेदिक ।
177. B. J. ग्राह, C. ग्रहा, G. leaves this in a lacuna.
178. J. न कुर्यात्, I. कुर्यात्; the sense demands a negative particle.
179. I. J. द्वि, for दु ।
184. I. च, J. श्च ।
186. (1) B. मञ्जु, C. G. H. ऋजु for दिक्षु ।
(2) For चतुर्भागेन योजयेत्, J. शयितेष्वपि, C. वास्तु नृपभांशयुतेष्वपि ।
187. For यन्माने, J. यन्मासे ।
190. J. पुहपं for शयनं ।
191. I. J. युयम् for यतम्, C, लयं ।
192. I. तत्पथ, B. तन् पठद्विश्छि, G. प्रसिद्धिक्विष्टं, C. पविश्विष्ट, H. पृश्वोश्विष्ट ।
194. I. J. वाग्गह, B. तारं धि ।
195. B. G. H. मेष्ट for मेषु । (2) B. पादोत्सदांश, for पादाद् वेदांश चेाध्येके । 196. B. C. G. H. मेढ्र for कुक्षि।

v3.c27.s27.72

198. J. वेदांशं, for वेदान्तं ।

v3.c27.s27.73

209. I. वा स्यात् for वा से।

v3.c27.s27.74

210. (1) I. वंशानाञ्च, J. विशालाक्ष्या । (2) J. मध्ये for देशे ।

v3.c27.s27.75

211. (1) I. J. ..........श्वां for श्वावृतां supplied by the other Mss. (2) I. J. भूपवलोन्द्रकम् for the last expression suggested by the sense and the other Mss.

v3.c27.s27.76

212. (1) I. J. द्विं for द्वं, B. त्रिं । (2) G. कण्ठे तु for कर्णेणु ।

v3.c27.s27.77

213. I. J. द्विं for द्वयं ।

v3.c27.s27.78

214. I. J. वृत for प्रति suggested by the sense and the other Mss., B. पृष्ठ, G. पृथ् ।

v3.c27.s27.79

216. I. तेल्यपि वोक्षणम् for ल्येतु विचक्षणः suggested by J. and the other Mss.

v3.c27.s27.80

218. For द्वादशांश, J. दशभाग ।

v3.c27.s27.81

220. For त्रिभागेनैव, B. G. H. द्विभागेन ।

v3.c27.s27.82

221. B. वाससा for वासनान् ।

v3.c27.s27.83

227. I. द्वयं .........यम्, J. द्वयद्वयंत्रिकम्, B. G. H. द्वयो द्वयोः ।

v3.c27.s27.84

228. I. J. मेकद्विं, J. चैकद्वयं ।

v3.c27.s27.85

229. (1) I. वर्गे for वज्रं suggested by the sense and the other Mss. (2) I. रमेकद्विं, J. रं चैकद्वयं ।

v3.c27.s27.86

230. I. मङ्गुशे, J. कोणेशे ।

v3.c27.s27.87

231. I. J. द्वैवं पूर्वोक्त, for तु पूर्वोक्तानां तु suggested by the sense and the other Mss.

v3.c27.s27.88

232. I. विंशदायतेष्वपि for तस्माद् द्वंशाधिकायतं suggested by the other Mss.

v3.c27.s27.89

233. For भागे, J. पार्श्वे ।

v3.c27.s27.90

235. I. सर्वं for शेषं suggested by J. and the other Mss.

v3.c27.s27.91

236. (1) I. J. मत्स्यं for मध्यां suggested by the other Mss.

v3.c27.s27.92

239. (1) G. H. omit lines 239—240.

v3.c27.s27.93

240. For कारे, B. C. तारे ।

v3.c27.s27.94

241. J. शालायाः । 243. For वृतां, G. व्रतो । 247 B. G. H. खंड for कणे ।
249. I. वक्ष्यते चतुरालयम् (which is the last part of line 252) for देवतानां च योग्यकम् suggested by the other Mss.
250. I. omits lines 250—252 which have been preserved by all other Mss. and do not appear to be out of place.
251. J. न कुर्यात् ।
253. J. G. दशके ।
255. I. तथा for नन्द्या suggested by reference and the other Mss.
256. I. दमा for कमा suggested by the sense and the other Mss.
257. I. सेवेव for गायनं suggested by J. and the other Mss.
258. For तु, J. च ।
259. (1) I. पञ्चमे for पश्चिमे । (2) I. दिव्यं for दोष suggested by the other Mss. (3) I. द्विव for तद्व suggested by the other Mss.
263. I. सा for चा suggested by J. and the other Mss.
264. For तत्, J. वं ।
265. I. J. B. C. H. चार, G. पर, for द्वा ।
266. For द्वियोगं, J द्वयैकं ।
277. J. omits lines 277—279.
280. I. दुष्टेदोषो for चेष्टदिक चा suggested by J. and the other Mss.
283. I J. विन्यस्य for विन्यासं suggested by the other Mss.
284. B. C. omit lines 284—288.
288. G. भित्या, A. भैत्त्या ।
289. (1) I. सु for सम suggested by J. and the other Mss.
(2) G. repeats the lines 290—291.
292. J. मोशके for मेशके ।
293. (1) B. C. H. J. पृच्छा, I. पश्चा । (2) B. H. C. सपच्छा ।
295. B. G. खंड for कणे ।
298. (1) G. देवं दशांशकं for the first expression । (2) C. विस्तृतार्थसमाप्तं for the second *pāda*.
302. G. समारभ्य । 309. (1) I. तमा for तः शा suggested by the sense and the other Mss. (2) J. मागतः for the last word.