Manasara Series (I. A Dictionary of Hindu Architecture; II. Indian Architecture according to Manasara-Shilpashastra; III. Manasara on Architecture and Sculpture: Sanskrit Text; IV. Architecture of Manasara: Translation; V. Architecture of Manasara: Illustrations; VI. Hindu Architecture in India and Abroad; VII. An Encyclopaedia of Hindu Architecture) v3.c27.s44: Chapter LXI
Mānasāra Series (I. A Dictionary of Hindu Architecture; II. Indian Architecture according to Mānasāra-Śilpaśāstra; III. Mānasāra on Architecture and Sculpture: Sanskrit Text; IV. Architecture of Mānasāra: Translation; V. Architecture of Mānasāra: Illustrations; VI. Hindu Architecture in India and Abroad; VII. An Encyclopaedia of Hindu Architecture) v3.c27.s44
- Language
- English
Chapter LXI
v3.c27.s44.1
4\. I. सां वा for सार्धो suggested by the other Mss.
v3.c27.s44.2
6\. C. चैकांगुलं for चैकाशं ।
v3.c27.s44.3
9\. (1) B. I. omit lines 9-10, I. omits also lines 11-12, but the context requires these four lines which have been preserved in C.
v3.c27.s44.4
(2) C. द्विं द्विंगुल ।
v3.c27.s44.5
10\. C. त्रयोविंशक्षतांतश्रतं ।
v3.c27.s44.6
11\. C. ध्वज तारपयतौ for the first expression suggested by the context.
v3.c27.s44.7
12\. C. पठ for पीठ ।
v3.c27.s44.8
13\. B. C. पादोनं ।
v3.c27.s44.9
18\. B., first *pāda*, कुर्यात् षट् चतुरायामं ।
v3.c27.s44.10
21\. B. C., first *pāda*, केचिन्मूलबेरं चेत् ।
v3.c27.s44.11
22\. B. विस्तृत for विष्कतः ।
v3.c27.s44.12
25\. I. पुनु for पहुवर्मे suggested by the other Mss. and the context.
v3.c27.s44.13
26\. C. has both चादित्यं च and प्राद्यंइच, I. चादित्यं च, B. प्राद्यं चायतस्तथा ।
v3.c27.s44.14
28\. (1) I. सिंह for हंसं suggested by the other Mss. and the context.
v3.c27.s44.15
(2) For सिंहके, B. तुङ्गके, C. तुंगमेव च ।
v3.c27.s44.16
29\. B. द्वादशं लक्षमेव च, C. द्वादशाक्ष ।
v3.c27.s44.17
30\. (1) B. प्रियंवेशैश्च, C. व्ययवेशैश्च ।
v3.c27.s44.18
(2) B. स्यात् दत्त्वा दर्शमेव च, C. स्यात्प्र्धंत्वा च तदकेपि वा ।
v3.c27.s44.19
31\. C. स्यात् वृद्देत ।
v3.c27.s44.20
33\. B. C. गृहे for प्रहेण ।
v3.c27.s44.21
34\. (1) C. प्राकाशं for प्यंशं । (2) B. C. चतुर्विंध्या, I. विंशं, for वृद्धिः suggested by reference.
v3.c27.s44.22
36\. B. चोक्तं सर्वव्यापादिकां । 37. I. योति for योनिः suggested by the context and the other Mss.
39. B. विप्रवृत्तिव मोहाना, C. विपत् प्रत्यरयोगानि ।
40. B. C. शौर्य for सौर्यं । (2) B. कौणामवारश्च ।
41. (1) B. धनचंडं, C. शनिम्सातपचंडं ।
(2) C. प्रेपांशादि, B. पृठांशादोनि ।
43. B. ऋक्षु, C. ऋक्षुर, I. ज्वर ।
44. (1) B. द्वयमत्रगुण, C. मथ ।
(2) B. चतुष्कस्वर्गंबधनेश, C. चतुष्षट् बंधुकेशा . . . . . ।
45. B. C. गलमुदरसुखासनं जान्वैश्चितकं तत्, C. श्नातु ।
47. B. C. मथशुभतुलपदाय पंचदशांशं, C. प्रद्तता ।
49. (1) B. C. द्वि(शु)सवाहाायतं कूर्परालुं, I. चास्या कोपराक्ष्मा ।
(2) B. C. वैष्ठिपंकितालंत्लांतं।
(3) B. C. सर्वैतज्ञैः for प्रमुखकरैः ।
50. C. वदन, C. वटसि, for नव ।
52. I. हतविह्त for हृदयविस्तृतं suggested by the other Mss.
53. I. उर for उदर suggested by the other Mss.
54. I. पचांशपेारु for पत्त्यंशचारु suggested by the other Mss.
55. B. C. पंक्रं for वृत्तं ।
56. B. C. नन्न देजनस for तन्न जैनन ।
57. B. C. विषु for विस्तृत ।
61. B. चरभिमाने शिल्प्यि, I. नर . . . . . शिल्प्यि ।
63. B. मध्यमाद्यं, I. माश्श्रि ।
65. B. विस्तृतं for प्रस्तुतं ।
66. I. युव for युग suggested by the other Mss.
68. B. स्वायते, I. स्वापते ।
69. B. स्फतमितिमतिबेंद्वेश्च सहकृतात्, I. पुष्ठमिति . . . . . वेन्द्वैश्चन्द्रिकातारदौर्घा ।
78. B. पन्नायाम for the first word.
80. B. शक्त्या तत् श्रोन्न ।
81. B. तदेय for तथैव ।
82. B. सच, I. पूर्वं ।
83. B. युक्ति तालोक्तवत्, I. वद्भिः ।
84. B. वावं, I. हावं । 85. B. बाहुपक्षौ चंगु कंचुकेन, I. leaves in a lacuna the whole line except the last word, which has been supplied by the other Mss.
v3.c27.s44.23
86. B. नासिका शुकतुंडपदाग्रे, I. सिकांशुकांशुकदण्डपदाक्रमम् ।
v3.c27.s44.24
87. B. हंसकास्यदंष्ट्रतत् कुर्यात्, I. हासिकास्य . . . . . दष्ट्रवक्तयुक्
v3.c27.s44.25
89. B. वर्णांतितुंडमपि, 1. वर्णे..........तुण्ड ।
v3.c27.s44.26
90. B. पक्षपक्षिवत्, I. मनेपि च ।
v3.c27.s44.27
92. B. वस्त्र for वर्णो ।
v3.c27.s44.28
95. B. हंसकोहुरतत् ।
v3.c27.s44.29
98. B. मार्देनसमं श्चेतं यक्षा ।
v3.c27.s44.30
100. B. तन्महापद्मयंयं, I. तं महापद्मयेव ।
v3.c27.s44.31
101. I. सूत्रे for धृध suggested by the other Mss.
v3.c27.s44.32
102. B. गुणोक ।
v3.c27.s44.33
103. B. वासंसि वक्रसूत्रं, I. वसं.........सुनोयज्ञसूत्रम ।
v3.c27.s44.34
105. B. कटि च, I. तार्कंकस्तत् ।
v3.c27.s44.35
106. B. केचिच्चश्रिया ।
v3.c27.s44.36
108. B. omits lines 108-110.
v3.c27.s44.37
113. I. द्विपात् किञ्चिश्नता, B. द्विपादौ कुञ्चितौ ।
v3.c27.s44.38
117. I. प्रपिचरख, B. प्रभिचारादि ।
v3.c27.s44.39
118. B. संपदाष्णानकं कुर्या (च) छत्रचामरभूषितं ।
v3.c27.s44.40
119. B. कृष्णवर्णं च वक्षे कंचुकिपूर्वनिम्न ।
v3.c27.s44.41
120. B. वपुषं तु, I. नभूपणं तु ।
v3.c27.s44.42
121. B. शीर्षे सिंहं च वक्रं च, I. शीर्षं च पत्रेक्ष ।
v3.c27.s44.43
122. B. संभिषकाराद्रे तु ।
v3.c27.s44.44
123. B. वर्णे तु पुत्कार्यं, I. तदुद्याग्रं ।
v3.c27.s44.45
124. B. घनमंत्रं for the first expression.
v3.c27.s44.46
125. B. सर्वेषां पूर्ववत् सान्निनवशे ।
v3.c27.s44.47
126. I. अन्यग्र, the other Mss. ग्राम ।
v3.c27.s44.48
129. I. शङ्कु for नु suggested by the other Mss.
v3.c27.s44.49
130. B. संग्रहः काव्यं चेल्यंताराक्रोश वारयेत्, I. सङगृह्याकार्य ।
v3.c27.s44.50
131. Lines 131-133 are missing in I., but they have been included in other Mss. and seem to suit the context.
v3.c27.s44.51
134. B. त्रिशंडयं शमप्रपक्ष, I. सत्यंशमष्टपक्षययोक्तं । 135\. I. दृके, the other Mss. दृर्खे ।
v3.c27.s44.52
136\. I. तदग्रे..........मूलतारांश for तददग्रे मूलतारं शरांशं suggested by B.
v3.c27.s44.53
138\. I. बाहा, the other Mss. बाहो ।
v3.c27.s44.54
142\. C. पक्तं for पीतं ।
v3.c27.s44.55
144\. C. बंधावत्ककेंण ।
v3.c27.s44.56
145\. C. पक्षया for पक्षैः ।
v3.c27.s44.57
147\. I. यथाशया for न संशयः suggested by the other Mss.
v3.c27.s44.58
Colophon:—B. सप्तषष्टि, C. leaves this in a lacuna.
v3.c27.s44.59
B. omits this chapter.
1. I. लक्ष्यते, C. वक्ष्यते ।
2. C. शिवालयाभिमुखे, I. वायोराभिमुखम् ।
3. I. चारो, C. द्वारो ।
4. C. त्रिपादं for त्रिभागं ।
5. C. त्रिविभागं for द्विभागं ।
6. I. वन्ध्य, C. वर्धं ।
11. C. बाह्रान्यः ।
13. C. त्रिभागं for त्रिपादं ।
15. I. सानाकं, C. स्नानकं स्नानामश्चैयनं ।
16. (1) C. दार्वाभास, I. दारुर्वा । (2) C. कट्ठ, I. कट ।
17. C. जघनं for घनं ।
19. C. गलोत्कांतं ।
22. (1) C. षडंशं for षडङ्गुलं । (2) I. चोश्र, C. चोह्न ।
23. C. पुरोत्सेधं ।
27. (1) I. फाल, C. ग्रोव । (2) C. मूल for मुख ।
28. C. त्रिमात्रकम् for द्वयाङ्गुलम् ।
29. I. अस्य, C. तद ।
32. (1) C. दृग for मृग । (2) I. भाग for भाल ।
(2) After this line C. notices अस्मिन्स्थले पत्रत्रयं न्यूनं and omits some of the remaining portion of this chapter.
38. C. सुषिर ।
39. After this line C. notices again, अस्मिन् स्थले पत्रत्रयं न्यूनं ।
63. After श्वेतवत्सं I. adds on the margin हिमवद् वृषभं बाल । Colophon :—I. द्विपष्टितमो which is the correct number of the chapter.
v3.c27.s44.60
This chapter is missing in C. B. has omitted this chapter.
45. I. देवानां .........कल्पयेत्। The missing word appears to be देवानां च। Colophon:—I. त्रिषष्टितमो which is the correct number as suggested by the context.