Pramāṇa · Search · About · API

Manasara Series (I. A Dictionary of Hindu Architecture; II. Indian Architecture according to Manasara-Shilpashastra; III. Manasara on Architecture and Sculpture: Sanskrit Text; IV. Architecture of Manasara: Translation; V. Architecture of Manasara: Illustrations; VI. Hindu Architecture in India and Abroad; VII. An Encyclopaedia of Hindu Architecture) v3.c27.s9: Chapter XIV

Mānasāra Series (I. A Dictionary of Hindu Architecture; II. Indian Architecture according to Mānasāra-Śilpaśāstra; III. Mānasāra on Architecture and Sculpture: Sanskrit Text; IV. Architecture of Mānasāra: Translation; V. Architecture of Mānasāra: Illustrations; VI. Hindu Architecture in India and Abroad; VII. An Encyclopaedia of Hindu Architecture) v3.c27.s9

Language
English

Chapter XIV

v3.c27.s9.1

2\. A. F. त्रिंशदं, B. द्विशतं, I. J. त्रयोदशं for त्रिंशत् । 3\. B. कुद्दिमद्वारशोभतं for the second *pāda*. 4\. I. J. स्तन्त for सां तु । 7\. A. B. F. चेक for एक । 8\. A. B. F. कुर्यान्मसुरकोन्नतं for the second *pāda*. 9\. B. जन्मादीनां तु वासानां for the first *pāda*. 10\. B. दृष्टाश पत्रकं for the second *pāda*. 12\. (1) A. F. कंठ, B. ककोट for कर्ण । (2) B. कूपं for कम्प्यं । 13\. B. शिवांशं for गुग्मांशं । 14\. I. J. दद्धुं for दंशं । 17\. A. B. F. त्रिप्रवांशीरुचं, I. J. वासनवां......... । 18\. B. हम्ये for कुर्यात् । 19\. I. J. द्विं for द्वयं । 20\. (1) A. F. प्रशम्यो for वप्रस्य । (2) B. वप्रतुंगं च विश्रकं for the second *pāda*. 21\. I. J. युक्त, B. युक्ता तु, युग्म seems to be another possible reading. 22\. (1) B. विंशदं for चतुर्विंधं । (2) B यद्धं मसू । The expression within brakets between lines 22, 23 is found only in I. and J. 23 B. साष्टांश, A. F. =ाष्ट । (2) B. कृति for कृते । 24\. B. त्रयांशकम् for सप्त'शं । 26\. (1) I. J. द्विं for द्वयं । (2) B. त्रिपदं पहिके दवंशे for the second *pāda*. 27\. I. J. कृत्वे for कृत्वा । 28 (1) B. वध्र्थै for वाजने, A. F. omit this in lacunæ. (2) I. थेr for धेर । 29\. I. थेr for धेर, B. धैं । 31\. A. F. क्रममेकं ततोकंठं, B. कंपमधै तदाकर्ण । 33\. A. F. ततो, B. तथो । The lines 35 and 36, lost in I. J., are necessary here.

v3.c27.s9.2

38. B. कम्बरं for कम्पने ।

v3.c27.s9.3

45. I. J. द्विं द्वयं, B. स्यात् द्वयर्धेत for साधै ।
46. B. सार्धोशं for सप्तांशं ।
47. B. मध्यैकं for मेशकं ।
49. (1) I. J. गन्धम for गजैर । (2) A. F. गजेंदश्चैवतु ।
50. B. द्वादंशकं for the first expression
51. I. J. प for चे ।
52. I. J. वि for द्वि । (2) A. F. पहुं वा, B. omits the second *pāda*.
53. I. मै for पैः ।
54. B. दिकं for चिकं ।
55. A. F. वश्योर्ध्वं, B. यत् सार्धं, I. J. सोर्ध्वं for वचोध्वै ।
57. (1) A. F. कंठ for कसे । (2) B. मूर्द्धि for मूर्ध्व । 59 (1) B. पूर्वांकतत् । (2) B. कंपमंशं शराशकं, A. F. कंपमंशांतरांशकं ।
60. I. द्वि for द्वयं ।
61. A. B. F. प्रतिष्टचैवांश ।
62. I. वक्षे for वक्त्र ।
63. (1) I. तै for तैति । (2) I. J. गालयान, B. चालयानां ।
64. (1) B. सोभ्यं for कमें । (2) For तं, B. तच् ।

v3.c27.s9.4

The expression within brackets between lines 64, 65 is found only in I. and J.

v3.c27.s9.5

68. A. F. कंठं for कसे । (2) A. F. तयांकुशं ।
69. A. F. द्वयंशं, B. त्रिकंपं for त्रयांशं ।
70. (1) A. F. कंठांशं, B. कंसोशं for कंसान्तं । (2) A. F. कंपमंशाग्रत ।
71. B. omits this line but adds, between 71 and 72, the following fifty-two lines which are hopelessly corrupt :—

v3.c27.s9.6

द्वमब्जं स्याद्वंशश्च द्वंशं चोपरि पट्टिका ।
तदूर्ध्वं चार्येपद्यार्धं कंपकर्क दशांशकम् ।
अर्धोशं कंवामशेन चाद्योपद्यं च कारयेत् ।
तदूर्ध्वं कंपमर्धोशं चांशं चोपरि कंदरं ।
………शकं चोर्ध्वं क्षेपणादूर्ध्वकांबुजं ।
अंशवाद्य त्रियोशस्यादालिंग चाचेभागिकम् ।

v3.c27.s9.7

एकं चांतरितं चोर्ध्वं चार्धांशं प्रतिवाजनं ।
अथवा चोषपीठाख्यं तद्द्वांशादिकं तत्तूहर्म्यांशकं कंममध्येनकारयेत् ।
तत्समं कंदरं प्रोक्तं कंपमर्धं तथाऽब्जं ।
तदूर्ध्वं च द्विभागेतु वस्त्रं कुंभं प्रकारयेत् ।
दशमर्थांश कंपं . . . . . यं ।
उत्तरं चार्धकंपं स्यात्तदूर्ध्वार्थं सरोरुहं ।
कपोतोच्चं त्रियंशं च चालिंगं चार्धकं भवेत् ।
मंक्षीसंरितं चोर्ध्वं सार्धांश प्रतिवाजनं ।
तद्द्शेनांशमाधिक्यं जन्मांश . . . . .
........ द्वेकंपमर्धेनपद्योत्सेदं गुणांशकं ।
कंपमर्धे तथाकर्णे कंपमर्धे तथांबुजं ।
त्रिभागं रत्नपट्टं स्यात् दलासेपणार्धकं ।
कंपमंशं तदूर्ध्वं च दक्षिणं चैकमंबुजं ।
क्षेपणं चार्धकं चैव कर्णमेक दशांशकं ।
सध(ध)वार्धार्थ कंपंच अंबुजेंक्षा सर्वाध्र्धके ।
कपोत चार्धजरांशं मानसार्वशशतारितं तथा ।
एकभागं प्रतिं चैव साद्योशं चोर्ध्ववाजनं ।
प्रति ........ द्रिमितिप्राक्तं पाठतैस्तु चतुर्विधं ।
देवभूसुरभृपानां हर्म्याणामासनान्वितं ।
तुंगे त्रिंशतिभागेन जन्मतुंग गुणांशकं ।
अर्धेन कंप(म) र्धेतु ऋक्षांशेन महोव(बु)जं ।
अर्धकर्मोष्टकचां .......... कंपं तथांबुजं ।
कपोत साव्ययुग्मांशं प्रतिवाजनसंयुक्तं ।
कर्णमष्टांशकं चैवचोत्तरं चैव(क)भागिकं ।
तदूर्ध्वे दक्षिणं चार्धं पद्मगेपानकं त्रिभिः ।
श(शे)षमादिशांतरितं प्रतिवाजनयुतं ........... चैकभागिकं ।
कंपमर्ध तथांबुजं स्यात् कतोभ्यत्रियंशकं ।
अर्धमर्धांशकं चैव चार्धमर्धं यथाक्रमं ।
चादालिंगांतरितं चैव प्रतिवाजनसंमितं ।
सद्धार्विंशतकं तं(तु) गं द्वयंशे सोपानमोरितं ।
कंप ........ मतसार्थ सार्थत्रिंश महोबुजं ।
क्षुद्राब्जं चार्धकंपार्धं द्वरांशेनांतरितोपरि ।

v3.c27.s9.8

कंपमर्धं तथापद्मं पट्टिकोच्चं द्वयांशकं ।
पद्मकंपमथैतथाकंपं विभागेन तु तुंगकं ।
त्र्यंशं . . . . . सङ्ख्यै कंपमर्धं तथांबुजं ।
कपोतार्धावशेषं तु स्यात्तत्समं प्रतिवाजनं ।
तत्कर्णेन्तरिकं कर्णं त्रियंशं चोत्तरांशकं ।
कंपं पद्मं तथा पद्मं कपोतोच्चं गुणांशकं ।
शेषं . . . . . गांतरितं ।
प्रतिवाजन संमितं ।
येन त्रिंशदंशंतु तुंगं कृत्वा विशेषतः ।
द्वयंशमा(गा)पानसंयुक्तं चोर्ध्वंयुक्त्वा स्वलंकृतं ।
द्विभागं जन्मतुंगं स्यात् पद्मोच्चं तत्संभवे(त्) ।
कंपेकेन कर्त्तव्यं शेषं प्रागुक्तवन्नयेत् ।
अथवाचिनवांशाथ न कंपयुक् ।
......... पूर्वोक्ततुंगमानेन पद्मकेतु विशेषतः ।

v3.c27.s9.9

⁷² B. पद्मके for पट्टके।

v3.c27.s9.10

⁷³ (1) I. द्विशं । (2) I. ऊ for चो ।

v3.c27.s9.11

⁷⁴ I. दनागे, A. F. दानांगे दकाङ्गे ।

v3.c27.s9.12

⁷⁵ A. F. पद्मेर्विशेपेतु । (2) A. F. पुष्पेरत्ने, B. पुष्पदंते, I. J. पुष्परक्तैः ।

v3.c27.s9.13

⁷⁶ B. पट्टिकामृत्यकंपार्शाद for the first *pāda*.

v3.c27.s9.14

⁷⁷ (1) B. त्रियंशं । (2) B. षट्वक्ताकृत्तिमेवच for the second *pāda*.

v3.c27.s9.15

⁸⁰ A. F. नवाधिकशतां . . . . . तदा, B. नवादेकादशांशंतु दत्ता, I. J. दशांशं, the correct reading is suggested by the other Mss. and the line 65.

v3.c27.s9.16

⁸¹ (1) I. J. जन्मास्तं for जन्मतुंगं । (2) A. B. F. omit तद् । (3) A. F. सार्धवेदां, B. स्यात् घांशं ।

v3.c27.s9.17

⁸³ (1) I. J. चार्धपद्मं । (2) A. F. वेदांशं for एकांशं, B. leaves this in lacunæ.

v3.c27.s9.18

⁸⁴ (1) A. F. मध्यै, B. मर्थे for भव्यर्थे । (2) B. तथायापि for तथा कम्पं । (3) A. F. कंठ for कर्णं ।

v3.c27.s9.19

⁸⁶ I. J. ऊ for चो ।

v3.c27.s9.20

⁸⁸ (1) B. तेषां for शेषं । (2) A. B. F. कुर्याद्देवजन्म ।

v3.c27.s9.21

⁹⁰ (1) A. B. F. किंचदेवं । (2) I. J. शेषं for देवं ।

v3.c27.s9.22

⁹³ A. B. F. भूमिके ।

v3.c27.s9.23

⁹⁶ (1) B. A. F. एकांशं । (2) A. F. तेन, B. जन for केन।

v3.c27.s9.24

97. (1) B. सह for महा । (2) A. F. कंठ for कक्षे । (3) B. महांबुजं । A. F. omit the next 26 lines (98—123).
101. B. पापाखांतरतथा for the last expression ।
102. B. पूर्वे for ऊर्ध्वं ।
103. (1) B. समा for समाधिक्यं । (2) B. मात्रचय for पद्म ।
104. (1) B. जन्मनोपरि । (2) B. वात्तेः . . . . . दिकं for the second *pāda*.
105. B. जानूत्सेदे। for जस्याश्चो ।
106. (1) B. तु for तन । (2) I. वर्त्त for वत्र ।
107. B. कारकं for नामकम् ।
108. (1) B. चक्र पत्रं च । (2) I. तयोश्यकम् for च योग्यकम् ।
111. B. कंपं(प)मेकेन ।
112. (1) B. पद्मंश । (2) B. चंद्रीर for त्र्यंशं ।
113. I. ग्रंश for त्रांश ।

v3.c27.s9.25

B. omits the next 6 lines.
120. I. वर्त्त for वत्र ।
121. B. उच्चबंध मञ्जयन्त्य ।
122. B. तत्र for तत् and has a lacuna for हम्र्याणां । The expression within brackets between lines 122, 123 is not found in B.
123. B. शेषं पदांशकम् for the last expression ।
125. B. एकैकं पंचवप्रोक्तं for the first expression ।
126. B. has lacunæ for the second *pāda*.

v3.c27.s9.26

Between lines 126 and 127, A. F. add one line which looks like a repetition of the line 126: कंपमंशकमेकांशं कंधरं च द्विभागिकं।
127. A. F. कंपक द्वयंभ्यो, B. कपतद्वाद्ये ।
129. I. प्रत्यर्थाशं, B. प्रत्यंथीशं ।
131. I. चेत्तत्तदंशं, B. स्यात्तत्समं चाम् for the second *pāda*.
136. A. F. कंठ for कक्षे ।

v3.c27.s9.27

A. F. omit the next 4 lines.
137. B. प्रतिं चैकाशत ।
138. (1) B. omits first *pāda* in lacunæ. (2) B. त्रिपट्टि ।
140. B. पट्टकाचोर्ध्वेकारवे for the first *pāda*.

v3.c27.s9.28

144. (1) B. अधिष्ठानदशामंगं for the first *pāda*. (2) A. B. F. मध्यार्धे ।
145. (1) B. चार्धांर्धा । (2) B. मानांशं for भूतांशं ।
146. I. omits चाब्जं ।
147. B. लिंगंच ।
148. I. द्विशं, B. द्वयंशे ।
149. B. द्वाविंशदं ।
150. A. F. मध्यर्धे ।
151. (1) B. प्रोक्तं तत् for the first two words. (2) I. मांशांशकं for मंचाम्नकं ।
153. B. चैक for चाक्ष ।
155. A. F. I. शेश, B. शेन for संशमंशं ।
157. A. F. मध्येन for मर्धेन ।
161. B. घम्यशं for वन्ह्यंशं ।
162. I. द्विविं for द्वयं ।
164. I. J. ऊर्ध्वेशेन ।
167. A. F. B. मिति for मुदीरितम् ।
168. (1) I. देवानामेशनालयेत्, A. F. देवानांशंभुनालयेत्, B. देवोनां शम्भुरालयेत् । (2) I. सिद्धयै, B. पल्ये for प्रालये ।

v3.c27.s9.29

The expression within brackets between lines 169, 170 is found only in I and J.

v3.c27.s9.30

170. A. F. कलांगुकं for कलांशकम् ।
173. I. अथो for षधो ।
174. B. कोपमं for कम्पम् ।
176. I. द्विं for द्वयं ।
178. (1) A. F. तत्र, B. मेत for तुङ्गं । (2) B. दृष्टांशं for पञ्चांशं ।
180. (1) I. मेतेन for मेकेन । (2) I. द्विं for द्वयं । (3) B. read 2nd *pāda* as कंपमेकेन ऊर्ध्वकं ।
184. (1) I. द्विं for द्वयं । (2) A. F. कंठ for कक्षे ।
185. (1) I. द्विं for द्वयं । (2) B. चोध्वं । (3) A. B. F. प्रति for प्रतिं
186. (1) B. च स्यात् for चांशं शेषं । (2) I. वक्ते for वक्त ।
187. A. B. F. त्रियंशकं ।
190. I. ऊर्ध्वं for तदूर्ध्वं । 192. A. F. चैवकांत्या, B. चैकांतं शांततं तथा for the second *pāda*.

v3.c27.s9.31

The phrase within brackets between lines 194, 195 is found only in I. and J.

v3.c27.s9.32

197. (1) A. F. कंठ for कर्णे। (2) B. मंगं गुल्फान्वितम् for the last expression.

v3.c27.s9.33

B. omits lines 198—102.

v3.c27.s9.34

199. I. चाथो for चाधो।

v3.c27.s9.35

200. (1) A. F. कंठ for कर्णे। (2) B. मेकेन for मेकांश।

v3.c27.s9.36

202. A. F. तदूध्वं।

v3.c27.s9.37

203. A. F. रेकां, B. रेखां for मेकां।

v3.c27.s9.38

204. A. F. कठै: for कर्णे।

v3.c27.s9.39

205. A. F. सेंश, B. तस्योर्ध्वांश विस्तारं for the second *pāda*.

v3.c27.s9.40

206. A. F. त्रिभागेन for तद्भागेन।

v3.c27.s9.41

212. B. चार्ध for सार्धं।

v3.c27.s9.42

213. (1) B. चार्ध for सार्ध। (2) B. स्यात् for सु।

v3.c27.s9.43

214. B. चार्ध for सार्धं।

v3.c27.s9.44

215. A. F. तत्तत्, B. तंतत्रत् for संतत्।

v3.c27.s9.45

216. B. प्रतिरेसांशं।

v3.c27.s9.46

217. (1) I. द्विं for द्वयं। (2) A. F. तत्तत् for तत्समं। (3) A. F. तोच्चयं, B. कोदयं I. J. पदमतो च्छ्रयम् for the last expression.

v3.c27.s9.47

219. I. एकांशोध्वैंक, B. एकांशं चोर्ध्वकं।

v3.c27.s9.48

220. I. ने for के, B. omits this and adds तं after युग्मं।

v3.c27.s9.49

221. (1) I. सार्ध for चार्ध suggested by B. and the other Mss (2) पद्मं स्यात्।

v3.c27.s9.50

222. B. पद्म तं(तु)गं।

v3.c27.s9.51

223. I. प्रयो for अधो।

v3.c27.s9.52

224. I. सार्ध for चार्ध, suggested by B. and the other Mss.

v3.c27.s9.53

225. A. F. पधींशक, B. यद्यधींशक, सार्धार्थांशं for the first expression.

v3.c27.s9.54

226. A. F. तुंगे, B. चांगं।

v3.c27.s9.55

227. I. विभाग for द्विभागं।

v3.c27.s9.56

230. I. दृर्ध्वे पद्म'शमंशकम् for तदूर्ध्वं पद्ममंशकम्।

v3.c27.s9.57

231. A. F. चोर्ध्वपद्मं, B. पद्मतुङ्गं for ऊर्ध्वपद्मं। 232. I. दृष्ट्वैं पद्मांशमंशकम् for सदुर्ध्वं पञ्चमंशकम्, see note under 230; the confusion is the same.

v3.c27.s9.58

233. A. F. कंप for पद्म ।

v3.c27.s9.59

236. (1) A. F. गृहा, B. ग्रामा for ग्राहा । (2) A. F. नस्यादि, B. स्यासादि for नासादि ।

v3.c27.s9.60

237. B. एतं चतुर्विधं ज्ञात्वा ।

v3.c27.s9.61

238. (1) A. B. F. वाथ for विधिं । (2) A. B. F. वारया for वाराय ।

v3.c27.s9.62

239. (1) B. कमल for कलश । (2) A. F. देवो भूपति मालयेत्, B. देवभूसुर माल्यम्, I. J. देवान् भूपतिरायलम् for the second *pāda*.

v3.c27.s9.63

The expression within brackets between lines 239, 240 is found only in I. and J.

v3.c27.s9.64

240. (1) B. तुंग for बन्ध । (2) A. B. F. ने चैकविं ।

v3.c27.s9.65

241. (1) I. हिं for द्वयं । (2) A. F. मध्येन for मर्त्येन ।

v3.c27.s9.66

242. A. F. तत्तदूर्ध्वेन ।

v3.c27.s9.67

243. I. पद्मार्धार्थं, A. F.....ध्र्वा, B. पद्मार्थं चार्धं ।

v3.c27.s9.68

245. B. पद्मामध्येन ।

v3.c27.s9.69

246. (1) B. युग्मां for युगां । (2) A. F. कंठ, B. तत्र for कक्षे । (3) A. B. F. सार्धां ।

v3.c27.s9.70

248. The expression within brackets between lines 248, 249 is found only in I. and J.

v3.c27.s9.71

249. A. B. F. तदेवं ।

v3.c27.s9.72

250. (1) I. तदर्धेन । (2) B. अंशं for अर्धै ।

v3.c27.s9.73

252. A. F. मध्येन for मर्त्येन ।

v3.c27.s9.74

253. I. ध्वं सशोभितम् for धै सरोरुहम् ।

v3.c27.s9.75

254. (1) A. F. मध्येन for मर्त्येन । (2) A. F. कंठ for कर्णे ।

v3.c27.s9.76

255. A. F. मध्यन for मर्त्येन ।

v3.c27.s9.77

257. (1) A. F. चाश्वि, B. चाश्वि । (2) I. सं for चा । (3) B. बाह्ये कंपं सप्तद्रकं ।

v3.c27.s9.78

258. A. F. दृश्थ, B. ध्वज पट्टि ।

v3.c27.s9.79

259. A. F. मितिद्वा, B. मिहद्वा ।

v3.c27.s9.80

The expression within brackets between lines 259, 260 is found only in I. and J.

v3.c27.s9.81

260. (1) B. सार्थै । (2) I. हिं for द्वयं । 261. A. F. महाम्बुजं, B. महाचोत्तरं ।

v3.c27.s9.82

262. (1) A. F. कंपकंठेन । (2) I. J. क्षुद्रकर्णन कारयेत् for the second *pāda* suggested by the other Mss.

v3.c27.s9.83

263. (1) A. F. कंठ for कर्ण । (2) A. F. मध्येन for मर्ध्येन ।

v3.c27.s9.84

265. A. F. मध्येन for मर्ध्येन ।

v3.c27.s9.85

266. (1) A. F. कंठ कर्ण for the first expression. (2) A. F. मध्येन for मर्ध्येन ।

v3.c27.s9.86

267. B. गुणांशकं for कलांशकं ।

v3.c27.s9.87

268. (1) A. F. मध्येन for मर्ध्येन । (2) I. द्वि˙ for द्वयं ।

v3.c27.s9.88

270. (1) B. तदूर्ध्वे स्पर्रोके । (2) I. द्वि˙ for द्वयं । (3) A. B. F. चालि for मानि ।

v3.c27.s9.89

273. (1) A. F. कंठ for कर्ण । (2) B. धृक ।

v3.c27.s9.90

Between 273 and 274 F. repeats the lines 259—262.

v3.c27.s9.91

274. (1) I. J. कपोते । (2) A. F. चावि for चाद्विव ।

v3.c27.s9.92

275. (1) B. omits this line. (2) The peculiar expression द्विभागांश is apparently due to the desire to keep up the metre.

v3.c27.s9.93

276. (1) B. श्यामारुचं । (2) I. द्वि˙ for द्वयं ।

v3.c27.s9.94

277. (1) I. मध्यांधांइगु for मध्यर्धांशं न suggested by A. (2) B. पद्यनं गलं ।

v3.c27.s9.95

278. A. B. F. सार्ध द्वयं'शं, I. J. सार्धत्रिंश ।

v3.c27.s9.96

279. (1) I. द्वि˙ for द्वयं, B. व्यंराकेन । (2) A. F. प्रकृति, B. प्रतिं for प्रतिमं ।

v3.c27.s9.97

280. B. एवं तु तद्विधा ।

v3.c27.s9.98

The expression within brackets between lines 280, 281 is found only in I. and J.

v3.c27.s9.99

281. A.B.F. रत्न for रत्नबन्ध ।

v3.c27.s9.100

In the following 15 lines the *codex architypus* always reads रक्त in place of रत्न suggested by the other Mss. which appears to be a better reading.

v3.c27.s9.101

282. A. F. पद्य, I. J. प्रत्यक्षांशं ।

v3.c27.s9.102

283. (1) A. वाघो चांशं, B. द्वयोश्चांतं, F. वाधोचांशं । (2) I. तदूर्ध्वेर्च्येनशा-सनम् ।

v3.c27.s9.103

284. A. F. मध्येन, B. अर्धेब्जं, बन्धांशं मर्ध्येन ।

v3.c27.s9.104

285. A. F. मध्येन for मर्ध्येन ।

v3.c27.s9.105

287. A. F. कुम्भं for कम्प्यं । 288. (1) A. F. omits स्यां and adds च after न । (2) A. F. reads the second *pāda* as भिन्नमध्येन कारयेत् ।

v3.c27.s9.106

289. (1) A. F., for first *pāda*, तदूर्ध्वेर्धेन कंपं स्यात् । (2) B. शिवांक्षकं ।

v3.c27.s9.107

291. (1) A. F. कंठ for कर्णं । (2) B. has an additional word द्वयंशं after कर्णं ।

v3.c27.s9.108

292. (1) I नांशं for नाभ्बं । (2) I द्वया द्वाय, another reading द्वयोश्चांशं, A. F. वाद्यौ चांशं ।

v3.c27.s9.109

293. I. सार्धं for चार्धं ।

v3.c27.s9.110

294. B. व्याधिरूपादि for व्यालरूपादि ।

v3.c27.s9.111

The expression within brackets between lines 296, 297 is found only in I. and J.

v3.c27.s9.112

B. omits the lines 296—299.

v3.c27.s9.113

297. (1) A. F. वाजनं तस्या । (2) A. F. तिर्यंतकं for तदंशकं ।

v3.c27.s9.114

299. (1) I. सर्वं for सर्व्वं । (2) A. F. कांसं for कम्पं ।

v3.c27.s9.115

300. (1) B. तु कंपोशं for निष्प्रकम्पं । (2) I. ऊर्ध्वकेन, B. ऊर्ध्वेनच ।

v3.c27.s9.116

302. B. क्षेपणांशं ।

v3.c27.s9.117

303. B. कपोतांशं ।

v3.c27.s9.118

304. B. पशं तु रत्न for the first expression.

v3.c27.s9.119

The expression within brackets between lines 304, 305 is found only in I. and J.

v3.c27.s9.120

305. (1) I द्विंशाख्यं for द्वयं शकं । (2) A. F. द्वयं शकाब्जं । (3) B. अवनेर ।

v3.c27.s9.121

306. I. द्वि for द्वयं ।

v3.c27.s9.122

308. (1) I. भव्य for मध्य । (2) B. प्रति ।

v3.c27.s9.123

A. F. omit the lines 310-314.

v3.c27.s9.124

311. B. तथांशकम् for शिवांषकम् ।

v3.c27.s9.125

313. B. ग्रामादि for ग्राह्यादि ।

v3.c27.s9.126

Between lines 313 and 314 B. adds एतत्तुप्रतिबंधं स्यादावभुसुरभूपतेः ।

v3.c27.s9.127

315. (1) B. व्यो । (2) A. F. मध्येन for मर्धेन ।

v3.c27.s9.128

316. I. द्वि for द्वयं, B., for first *pāda*, अंबुजं चोध्वैपद्मं तु ।

v3.c27.s9.129

318. A. F. कंठ for कर्णं ।

v3.c27.s9.130

319. B. पंकजं चैव चोर्ध्वं for the first *pāda*.

v3.c27.s9.131

321. (1) B. प्रतो । (2) I. J. चोर्ध्वं for चार्धं ।

v3.c27.s9.132

322. A. F. मध्येन for मद्यन । 323. (1) A. F. मध्येन for मर्थेन । (2) B. omits the second *pāda*.
324. B. पतत्तु for एकं तत् । (2) B. विविधं ।
327. (1) I. and J. omit this line which seems to be necessary in order to make up the total of 26 parts.
(2) B. द्वतंशाकेर्गेल संयुक्तं for the second *pāda*.
329. A. F. कंपमेकं तदूर्ध्वं तु for the second *pāda*.
330. I. J. omit this line which for reason stated under 327 is necessary here.
331. I. J. पकनार्गलमेवच for द्वतंशकैर्मलमेव च ।
334. A. F. तोवाक्षपट्टिको, B. व क्षुद्रपट्टिकां ।
335. (3) A. F. कंठं । (2) B. द्वयांशोध्वं ।

v3.c27.s9.133

Between lines 335 and 336, I. and J. read in a confused form the line 346: पतच्चतुर्विधं प्रोक्तं कुक्षिव्यन्दोदितम् कम्पवयं चतुर्विधम् । B. adds कंपमेकेन तत् सर्वतत्सर्मं । निम्नकं भवेत् । These additions are out of place and have been left out by all the other Mss.

v3.c27.s9.134

337. B. मेकं for मोशं ।
340. B. सर्वालंकार संयुक्तं for the second *pāda*.
341. B. चैककं पद्म for चांशकम्पं ।
344. B. मष्टांशमेववा, I. J. मष्टाश्रमेवेच ।
345. A. F. पट्टामद्रंवा पद्मपट्टिक, B. समेवाभद्रपट्टंधा पद्मपह्रं तथैवचा ।

v3.c27.s9.135

The expression within brackets between lines 346, 347 is found only in I. and J.

v3.c27.s9.136

347. (1) B. पत पद for पद पद । (2) A. F. जन्मादि, B. जन्मादीन् ।
348. I. J. तुङ्ग for जन्म ।
351. I. चोध्वेन, B. चोर्ध्वं ।
352. (1) I. ञ्जेश्च for च्जोच । (2) I. सा for चा । (3) B. भाजनांशकम् ।
353. (1) I. सा for चा । (2) I. सां, B. कां for चां ।
354. (1) I. ञ्न for न्त । (2) I. J. चोध्वं for चांशं ।
355. I. J. वाजनान्तांशं for वाजनं चांशं ।
357. B. त्रयां ।
358. (1) B. प्रति for प्रतिमेकं । (2) A. B. F. चैकेन । 359. A. B. F. तन्त्रि for तत्र ।

v3.c27.s9.137

360. A. B. F. चद्विधा for चतुर्विधं ।

v3.c27.s9.138

श्रीकान्त is stated to be of four kinds but actually there is only one kind described.

v3.c27.s9.139

361. I. त्रियं for त्र्यंशं ।

v3.c27.s9.140

362. A. F. प्रतिशं, B. प्रौशनशतत्, I. J. चष्टात्रिंशं for चाष्टांशं ।

v3.c27.s9.141

363. I. कारयेत् for कन्धरं त ।

v3.c27.s9.142

364. B. has one more second *pāda* :—कपोताब्जं त्रयांशकम् ।

v3.c27.s9.143

365. I. J. repeat the lines 365—367 owing to some confusion.

v3.c27.s9.144

368. A. B. F. पद्ममे for क्षेपणम् ।

v3.c27.s9.145

369. A. F. कन्धरोज्व ।

v3.c27.s9.146

371. A. F. तदूर्ध्वं प्रति चैकेन, B. ऊर्ध्वं चालिंगमंगं च ।

v3.c27.s9.147

372. (1) I. J. पद्मकान्त for श्रीकान्त ।
(2) A. B. F. स्यसेत् for भवेत् ।

v3.c27.s9.148

The expression within brackets between lines 372, 373 is found only in I. and J.

v3.c27.s9.149

373. A. B. F. शंगानां, शंशानो ।

v3.c27.s9.150

374. A. B. F. दृषेण for दृश्येन ।

v3.c27.s9.151

375. I. समं for समुद्र ।

v3.c27.s9.152

377. B. यथाकामं न for यथाशोभं तु ।

v3.c27.s9.153

378. B. उप for उपान ।

v3.c27.s9.154

379. B. विधांशो for विधानां ।

v3.c27.s9.155

Between lines 379 and 380, A. B. F. have 3 lines, (of which the first *pāda* of the second line and the second *pāda* of the third line make the line 380) :—

v3.c27.s9.156

पद्मतुंगं द्वयांतं स्यात् यथाशोभतुं निग्मं ।
वप्रोच्छ्रं तु समं वापि त्रिपादं निर्गमं भवेत् ।
षडतिर्गेनिनां तंचयावत् कुमुदनिर्गमं ।

v3.c27.s9.157

381. A. F. चाप, B. चारु for निर्गमं ।

v3.c27.s9.158

382. A. F. पट्टकोपान ।

v3.c27.s9.159

A. B. F. repeat the lines 382—383.

v3.c27.s9.160

384. (1) B. शोभाद् for यथाशोभं । (2) A. F. चयुता, B. युक्तितो for सहित । The expression within brackets between lines 384, 385 is found only in I. and J.
386. (1) I. द्विशं for द्विदण्डं । (2) I. दंश for दण्ड ।
388. I. चतुष्क वा for सार्धं चतुर्दण्डकं वा ।
389. I. नवद्याहस्तकम्, A. F. नवद्वांशमाकम् for मथवा हस्तमानतः ।
390. I. द्वि for त्रि ।
392. A. B. F. बर्हिः for तत् ।
393. A. F. ध्वसि, B. ष्टेष्टतुमामकानि ।
395. (1) B. प्रकुर्वीत विनिर्गमानि विशेषतद्वैच तु ।
(2) A. F. चार्य for वर्यं ।
396. A. F. मक्तं, B. मद्रं for भद्रं ।
398. A. F. नितथ नृसिंहेश्वपि, B. ययाङ्घपाद सेध्मनि ।
399. (1) B. यथेष्टधो । (2) I. योद थोदे for पतेष्वथ ।
402. A. F. पोनेप, B. विनेोप for पोठोप ।
403. A. F. एवंकृते सत्यकृतोपिभित्तौ, B. एवं कु सवृक्तन भत्री ।
404. (1) A. B. F. सिध्यं for सिद्धय । (2) I. लक्ष्मीश्चिव, A. F.....स्विद, for लक्ष्यसह ।
406. (1) I. कृत, the other Mss. सह । (2) B. मसुरखेतंश्चितं ।
407. B. लोकेतुसराहकृप्या विकतनेश्व श्रीकरं चत् प्रे ।
408. A. F. त्वाश्रीकरं, I. J. चकश्रीचरः ।
411. (1) I. ष्विच for रिष्ट । (2) B. लक्ष्याविहरंति मुक्ति ।
412. I. सुखाकृतोरन्, F. सुखं च रूपीरत, A सुखं तुष्वितरन् for करें सुखं च suggested by B. Colophon. A. J. पञ्च दश, B. चतुर्दशी ।