<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/ins.art.bhatkhande-comparative.c8.s1.17 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Studies](https://indike.org/pramana/ins) › [Architecture and art](https://indike.org/pramana/ins.art) › [A Comparative Study of Some of the Leading Music Systems of the 15th, 16th, 17th & 18th Centuries](https://indike.org/pramana/ins.art.bhatkhande-comparative) › c8.s1.17

# A Comparative Study of Some of the Leading Music Systems of the 15th, 16th, 17th & 18th Centuries c8.s1.17

A Comparative Study of Some of the Leading Music Systems of the 15th, 16th, 17th & 18th Centuries c8.s1.17

- **Language:** English

### [c8.s1.17](https://indike.org/pramana/ins.art.bhatkhande-comparative.c8.s1.17)

रागिनिवेशनं यस्या क्रमशः प्रतिपद्यते ।  
अनुमंद्रस्तथा शुद्धो रिःस्याद्यथा तथा ॥  
  
निवेष्या प्रथमा सारी, तथा तन्त्रा द्वितीया ।  
शुद्धगंधारमिश्रार्थ, तथा तन्त्रा तृतीया ॥  
  
साधारणस्यगंधारमिष्टये क्रमशःस्ततः ।  
स्याच्छन्यैव तुर्यापि च्युतमध्यमहेतवे ॥  
  
शुद्धमध्यममिश्रार्थ सारिका पंचमी तथा ।  
तन्त्रा तदा पुनः षष्ठा पतपंचमसिद्धये ॥  
  
शेषाभि वितन्त्रामिश्रितसारिषु ये स्वराः ।  
वर्ण्यते ते क्रमेणैव गुरुणा मे यथादिताः ॥  
  
पंचमेनानुमंद्रेण या तन्त्री समुपोषिता ।  
तया द्वितीयया तन्त्रा जायते शुद्धधैवतः ॥  
  
ततः शुद्धनिषादाख्यो निषादः कैशिकी पुनः ।  
तत्पस्तात् पतः षड्जः शुद्धषड्जस्ततः परम् ॥  
  
तत्पश्चादपमः शुद्धः षड्जेते मदिताः स्वराः ।  
जातौ द्वितीया तन्त्रा विशुद्धौ यौ सगे स्वरौ ॥  
  
स्थाप्यौ नैव प्रयोगे तौ यतस्तन्त्रा तृतीयया ।  
जायते तौ पुनर्मन्द्रौ शुद्धौ वीणाविदोदितौ ॥  
  
एतेऽनुमंद्रजाः प्रोक्ताः कंप्यते मंद्रजाः क्रमात् ।  
तन्त्रा तृतीयया मंद्रस्तस्य सारीषु तास्वपि ॥  
  
तथैव स्युः क्रमादंते स्वरा जनमनोहराः ।  
तत्र तायतया तन्त्रा विशुद्धमध्यमो भवेत् ॥  
  
पतपंचमकः पश्चादप्रयोगौ पुनः स्वरौ ।  
संजायते यतस्तन्त्रा चतुर्थ्यामिति निर्णयः ॥  
  
चतुर्थ्यापि पुनस्तन्त्रा मंद्रमध्यमयुक्तया ।  
षट्सु तास्वपि सारीषु क्रमशः स्वराः ॥  
  
पतपः प्रथमः शुद्धपंचमस्तदनंतरम् ।  
शुद्धोधः शुद्धनिः पश्चान्निषादः कैशिकी ततः ॥  
  
षड्जः पतादिरित्येते प्रोक्ता मन्द्रस्वरा गया ।  
पुरोदितासु सारीषु तन्त्रीमिश्र चतुसृभिः ॥  
  
अनुमंद्रास्तथा मंद्राः प्रोद्दिष्टास्ते स्वयं भुवः ।  
स्त्रीयकल्पतया प्रोक्ताः प्रामाण्यं तेषु विद्यते ॥

- [Previous: c8.s1.16](https://indike.org/pramana/ins.art.bhatkhande-comparative.c8.s1.16)
- [Next: c8.s1.18](https://indike.org/pramana/ins.art.bhatkhande-comparative.c8.s1.18)
- [Up: c8.s1](https://indike.org/pramana/ins.art.bhatkhande-comparative.c8.s1)

---
Source: [https://indike.org/pramana/ins.art.bhatkhande-comparative.c8.s1.17](https://indike.org/pramana/ins.art.bhatkhande-comparative.c8.s1.17) · Pramāṇa
