Pramāṇa · Search · About · API

Elements of Hindu Iconography v3.c22.s3.t3: योगासनमूर्तिः ।

Elements of Hindu Iconography v3.c22.s3.t3

Language
English

योगासनमूर्तिः ।

v3.c22.s3.t3.1

अथ योगासनं वक्ष्ये । देवेशं श्वेताभं पीतवाससं चतुर्भुजं जटामौलिं श्वेतपद्मे समासीनमूर्ध्वस्थित२दक्षिणपादमधस्त्वमपादमङ्कविन्यस्तवामकरं शङ्खचक्ररहितपरभुजं श्वेतवस्त्रोत्तरीयं सोपवीतं कुण्डलाङ्गदहाराद्याभरणभूषितमीषन्निमीलितलोचनं च भित्तिपार्श्वे दक्षिणे ब्रह्माणमुत्तरे शङ्करमूर्ध्वभागे चन्द्रादित्यौ सनकसनत्कुमारौ ३कौतुकादक्षिणवामभागयोर्भृगुमार्कण्डेयौ तथा महीमार्कण्डेयौ वा कारयेत्तदुत्तमं योगासनम् ।

v3.c22.s3.t3.2

४चन्द्रादित्याभ्यां सनकसनत्कुमाराभ्यां हीनं मध्यमम् ।

v3.c22.s3.t3.3

भृगुमार्कण्डेयाभ्यां हीनमधमम् ।

v3.c22.s3.t3.4

१. आदर्शान्तरे ऊर्ध्वनेत्रमित्यस्य स्थाने 'नेत्र' इति दृश्यते । २. ऊर्ध्वेत्यारभ्य परभुजमित्यन्तस्य स्थाने "दक्षिणे ऊर्ध्वमन्यमधस्थमेव ब्रह्मासनमासीनासायित्वाङ्के वामावामकरौ पल्लवौ विन्यस्य अन्यहस्तौ शङ्खचक्रौ विना नाकौ" इत्यादर्शान्तरे दृश्यते । ३. 'चक्रौ तु दक्षिणे' इति पाठान्तरम् । ४. 'भृगुमार्कण्डेयाभ्यां हीनं मध्यमम् । चन्द्रादित्याभ्यां हीनं सनकसनत्कुमाराभ्यां हीनमधमं योगासन'मिति पुस्तकान्तरे विद्यते ।

v3.c22.s3.t3.5

प्रतिमाल्लक्षणानि ।