India as Known to Panini: A Study of the Cultural Material in the Ashtadhyayi c14.s4.t2: (c) Śaiṣheka

India as Known to Pāṇini: A Study of the Cultural Material in the Ashṭādhyāyī c14.s4.t2

Language: English

(c) Śaiṣheka

c14.s4.t2.1

(३४) कत्र्यादि (४।२।९५) [शैषिक ढकञ्; कत्रि+ढकञ्—कात्रेयक] १ कत्रि, २ उम्भि, ३ पुष्कर, ४ पुष्कल, ५ मोदन, ६ कुम्भि, ७ कुंडिन, ८ नगर, ९ माहिष्मती, १० वर्मती, ११ कुडचा।

(३५) काश्यादि (४।२।११६) [शैषिक ञिठ्ठञ्; काशिकी काशिका] १ काशि, २ चेदि, ३ सांयाति, ४ संवाह, ५ अच्युत, ६ मोदमान, ७ शकुलाद, ८ हस्तिकर्ष, ९ कुनामन्, १० हिरण्य, ११ करण, १२ गोवासन, १३ भौरिकि, १४ भौलिङ्गि, १५ अरिन्दम, १६ सर्वमित्र, १७ देवदत्त, १८ साधुमित्र, १९ दासमित्र, २० दासग्राम, २१ शौवावतान, २२ युवराज, २३ उपराज, २४ सिन्धुमित्र, २५ देवराज।

c14.s4.t2.3

Khaṇḍika (V.); 9 Baijavāpis form part of the Dāmanyādi *gaṇa* (V.3.116) and are known to the Maitrāyaṇī Saṁhitā.

c14.s4.t2.4

(33) Suvāstv-ādi—K. IV.2.77; Bh. IV.2.106-07; missing in Ch. J. Ś. H. V.

c14.s4.t2.5

Var.—5 Śaivalin (Bh.); 10 Śaśakarṇa (Bh.); 11 Kṛishṇa and Karka (K., an obvious wrong splitting and reading); 13 Gāha (Bh.); 14 Abhisaktha (Bh.). Bh. adds Taṇḍu, Śephālika, Daksha-vikarṇa.

c14.s4.t2.6

(34) Kattryādi—K. IV.2.95; Ch. III.2.5; J. III.2.76; Ś. III.1.4-5; Bh. IV.3.6-7; H. VI.3.10-11; V.315.

c14.s4.t2.7

Var.—1 Kattri (Ch. V.); 2 also Umbi (J.), also Umpi, Aumbhi (H.); 4 also Podana (J.), Pudanā (V.), Paudana (H.), Ś. omits; 6 Ch. J. Ś. omit, hence reading doubtful, Kumbhī (K. H.), 7 Kuṇḍinā (Ch. Ś. Bh. H. V.), Kuṇḍinī (J.); 8 Nagarī (Ch. J. V.); 10 K. also Charmaṇvatī, but Varmatī is supported by all others; 11 Kulyā (K.), Kuṇḍyā (Ś. H. V.). H. adds Kunyā, Ukshyā, Bhāṇḍyā, Grāmakuṇḍyā Tṛiṇyā, Vanyā, Palyā, Pulyā, Mulyā, all trash readings. V. adds Valyā, Vanyā, Mulyā, Tṛiṇyā, Bhāṇḍyā, Vulyā.

c14.s4.t2.8

(35 Kāśyadi—K. IV.2.116; Ch. III.2.33; J. III.2.93; Ś. III.1.29; Bh. IV.3.46-49; H. VI.3.35; V. 322-24.

c14.s4.t2.9

Var.—1 Kāśī (S.); 2 Bedi (Ch.), Vedi (J. Ś.), Chedi (Bh. H. V. also *v.l.* in K.); 3 Saṁjñā (K. undoubtedly corrupt), Saṁyāti (Ch.); 4 Saṁvāha

c14.s4.t2.10

(३६) गहादि (४।२।१३८)

c14.s4.t2.11

[यथासम्भवं देशवाचिभ्यः शैषिकः छः । गहीयः]

c14.s4.t2.12

१ गह, २ मध्य, ३ अंग, ४ वंग, ५ मगध, ६ कामप्रस्थ, ७ खाडायन, ८ काठेरणि, ६ शैशिरि, १० शौंगि, ११ आसुरि, १२ आहिसि, १३ आमित्रि, १४ अवस्यन्द, १५ क्षेमवृद्धिनू, १६ व्याडि, १७ वैजि, १८ आग्निशर्मि ।

c14.s4.t2.13

(३७) धूमादि (४।२।१२७)

c14.s4.t2.14

[देशवाचिभ्यः शैषिक वुञ् । धौमकः]

c14.s4.t2.15

१ धूम, २ खण्ड, ३ शशादन, ४ आर्जुनाव, ५ दांडायनस्थली, ६ माहकस्थली, ७ घोषस्थली, ८ मावस्थली, ६ राजस्थली, १० राजगृह, ११ सत्रासाह, १२ भक्षाली, १३ मद्रकूल, १४ गर्तकूल, १५ आंजीकूल, १६ द्रुघाहाव, १७ त्र्याहाव, १८ संस्फीय, १६ वर्वर, २० वर्चंगतं, २१ विदेह, २२ आनर्त, २३ माठर, २३ पाथेय, २५ घोष, २६ शुष्प, २७ मित्र, २८ पल्ली, २६ आराजी, ३० धांतराजी, ३१ अवया, ३२ कूल, ३३ समुद्र, ३४ कुक्षि, ३५ अन्तरीप, ३६ द्वीप, ३७ अरुण, ३८ उज्जयिनी, ३६ दक्षिणापथ, ४० साकेत ।

c14.s4.t2.16

(Ś. Bh. H. V.); 6 Mohamāna (K. a corrupt reading); 7 Saṅkulāda (J.), Śvakulāla (Ś. H.); 8 Hastikarṇa (J.), Hāstika (Ś.); 9 Kudāman (K., a corrupt reading, *v.l.* Kunāman), Kulanāman (Ch.), Kaunāma (H.), Kenāma in Ś. (printed text) but omitted in Devanāgarī transcription of Kanerese Ms.; 12 Godhāsana (K.), Gauvāsana (Ś.), Gauvāsana (H. also *v.l.* in V.); 13 Bhāraṅgi (Ch. Bh. H. V.), Bhauriṅgi (J.), Tāraṅgi (Ś. H., also *v.l.* in V.); 14 Sāraṅgi (Ch.), omitted in Ś. Bh. H. V. group, but seems to be genuine (cf. IV.1.173, a member of the Sālva state), 15 Śākamitra (J.); Sadhamitra (Ch. J. H. V.), Sudhāmitra (Bh. V.), Chhāgamitra (Ś. H. V.), J. omits; 19 Dāśamitra (Ś. also H.); 20 Dāśagrāma (V., also Dasagrāma); 21 Saudhāvatāna (K. Bh.), omitted in Kanarese transcript, but Śauvāvatāna in printed ed. Ch. adds Kāchi, Gopavana; J. Taraṅga, Govāhana; Bh. Modana and Amitra; V. Modana and Aritra (said to be *Bhoja-sammata*).

c14.s4.t2.17

(36) Gahādi—K. IV.2.138; Ch. III.2.58; J. III.2.115; Ś. III.1.50; Bh. IV.3.81-92; H. VI.3.63; V.317.

c14.s4.t2.18

Var.—The text of this *gaṇa* combines place-names with other nouns; of a total of 48 words only 18 have been selected, first 15 of which are read in the Chandra-vṛitti. 7 Khāḍāyani (Ch. J. Bh. H.), Bhidāyanī (Ś., a corrupt reading); 8 Kāveraṇi (K.), Kāreraṇi (Ś.), also Lāveraṇi (J. H.). 15 Kheshmadhṛitvi (Ch. H. V.), Kshaimavṛiddhi (Ś.), Kshaimavṛitti (Bh.).

c14.s4.t2.19

(37) Dhūmādi—K. IV.2.27; Ch. III.2.41; J. III.2.106; Bh. IV.3.59-61; H. VI.3.46; V.329-33. Ś. omits it.

c14.s4.t2.20

Var.—2 Shāḍaṇḍa (Ch. V.), Shaṇḍa (J. Bh.), Shaḍaṇḍa, (H.), Shadāṇḍa (H. V.); 4 Ārjunāda (K.), Arjunāva (Ch. J. Bh., V. calls it a Vāhīkagrāma); 8 Poshasthalī (J.); 9 omitted in J.; 11 also Sātrāsāha (H.); 12 Bhakshāsthalī (K.), Bhekshālī (J.), Bhakshyādi, Bhakshyālī (H.); 13 Madra-