Grammatik der Prakrit-Sprachen c3.s1.t2.271
Grammatik der Prakrit-Sprachen c3.s1.t2.271
- Language
- German
c3.s1.t2.271.1
§ 166. a, ā wird zuweilen auch mit einem Uḍvṛtta-i, ī, u, ū contrahirt: keli aus *kailī = *kadilī = kadaḷī mit i nach § 101, und danach kela aus *kaila = *kadila = kadaḷa (Hc. 1, 167. 220)¹; M. AMg. JM. Ś. thera aus *thaīra = sthavira (Hc. 1, 166; 2, 89; Pāīyal. 2; Deśīn. 5, 29; H. 197 [so zu lesen; Text thera]; Kāvyaprakāśa 73, 9 = H. 983 [so mit dem besten MS. zu lesen; Text thera]; Sarasvatīk. 8, 13 [thera]; Acyutaś. 32 [thera]; Thāṇ. 141. 157. 286; Vivāhap. 131. 132. 169. 173. 185. 792; Uttar. 786; Ovav.; Kappas.; Nāyādh.; Erz.; Kk.; Aṇarghar. 63, 4 [thera]); M. Ś. auch thavira (Prab. 38, 10 [ed. Bomb. P. M. thavira]; Nāgān. 3, 2 [v. l. thavira, thera]; M. therī (Pāīyal. 107; H. 654 [Text theri°; ed. Bomb. 7, 52 thera°]); AMg. theraya (Sūyag. 176), theraga (Sūyag. 334), theriyā (Kappas.); therāsaṇa (Lotus; Deśīn. 5, 29), therosaṇa (Lotus; Triv. I, 4, 121) = *sthavirāvasana²; meḍambha aus *maïḍambha = *mṛgīḍambha (Rehschlinge; Deśīn. 6, 139); mehara neben maïhara = *matidhara (der Erste im Dorfe; Deśīn. 6, 121); AMg. vera (Kappas. § 45) aus vaïra (§ 135) = vajra; A. eha, jeha, teha, keha (H. 4, 402) aus und neben aisa, jaisa, taisa, kaisa (Hc. 4, 403) = īdṛśa, yādṛśa, tādṛśa, kīdṛśa (§ 121); A. jë für gewöhnliches jaï = yadi (Piṅgala 1, 4ª. 97 [GOLDSCHMIDT jam]); A. de neben daï = Ś. daïa, Absol. zu daya- (§ 594). In AMg. A. wird in Versen auch die Endung -aï = -ati der 3. sing. zuweilen zu -e contrahirt. So AMg. aṭṭe (Sūyag. 412) aus aṭṭaï (vgl. pariaṭṭaï Hc.
c3.s1.t2.271.2
4, 230) = *atyati zu aṭ (nicht zu aṭṭa = ārta), kappe = *kalpati (Āyār. 1, 8, 4, 2), bhuṇje aus bhuṇjaï (§ 507) = bhunakti (Āyār. 1, 8, 4, 6. 7), abhibhāse = abhibhāṣate, paḍiyāikkhe = pratyākhyāti (§ 491), seve = sevati, paḍiseve = *pratiṣevati (Āyār. 1, 8, 1, 7. 14. 17. 4, 5); A. nacce = nṛtyati, sadde = *śabdati = śabdayati, gajje = garjati, bōlle = bōllai (Hc. 4, 2), ugge aus *uggaï = *udgāti (aufgehen; Piṅgala 2, 82. 228. 268), hose (Prabandhac. 5, 6) aus hosaï (Hc. 4, 388. 418, 4) = *bhosyati = bhaviṣyati (§ 521). So erklärt sich auch AMg. bemi aus *baïmi = bravīmi (§ 494). — A. co = caü = catur (Piṅgala 1, 65; GOLDSCHMIDT liest jedoch aṭṭha vi lahuā für co laghu kattha vi der ed. Bomb.), covīsa, covisa neben caüvīsaha = caturviṃśati, coālīsaha neben caüālīsā, AMg. coyālīsaṃ neben caüyālīsaṃ = catuścatvāriṃśat, cōttīsaṃ = catustriṃśat u. a. (§ 445); M. cōttha neben caüttha = caturtha (§ 449); cōḍdaha neben A. caüḍdaha, AMg. cōḍdasa neben caüddasa = caturdaśa (§ 442), AMg. cōddasama = caturdaśama (§ 449); cōgguṇa neben caügguṇa = caturguṇa, cōvvāra neben caüvvāra = caturvāra (Hc. 1, 171); tovaṭṭa neben taüvaṭṭa = trapu-paṭṭa (ein Ohrschmuck; Deśīn. 5, 23; 6, 89); M. AMg. pōmma = padma (Hc. 1, 61; 2, 112; Mk. fol. 31; Kāleyak. 14, 15; Pārvatīp. 28, 15; Uttar. 752 [Text pomaṃ]), pōmmā = padmā (H.); M. S. pōmmarāa = padmarāga (Mk. fol. 31; H.; Karp. 47, 2; 103, 4 (Ś.); Viddhaś. 113, 7 (Ś.); Pras. 121, 8 [Ś.; Text pa°]; 155, 12; Bālar. 157, 12 (Ś.); 168, 4 (Ś.); M.
c3.s1.t2.271.3
pōmmāsaṇa = padmāsana (Kāleyak. 3, 11), aus und neben M. AMg. JM. S. paüma, paümarāa (§ 139); bohārī neben baühārī (Besen; Deśīn. 6, 97; 8, 17); A. bhōhā aus *bhāuhā = bhamuhā (Piṅgala 2, 98; § 124. 251); moḍa neben maüḍi (Haarflechte; Deśīn. 6, 117; Pāīyal. 57); M. AMg. JM. Ś. A. mora (Vr. 1, 8; Kī. 1, 7; Mk. fol. 6; Pāīyal. 42; H.; Aṇuog. 502. 507; Nandīs. 70; Paṇṇav 526; Rāyap. 52; Kappas.; Kk.; Śak. 155, 10; 158, 13; Uttar. 163, 10; Jīvān. 16, 12; Vikr. 72, 8; Piṅgala 2, 90), A. moraa (Piṅgala 2, 228), Femin. M. Ś. morī (Śak. 85, 2; Ś. Śak. 58, 8; Viddhaś. 20, 15), Mg. molī (Mṛcch. 10, 4 [so zu lesen], AMg. *moraga* = *mayūraka* (Āyār. 2, 2, 3, 18), aus und neben M. AMg. JM. S. *maūra* (Grr.; G.; Paṇṇav. 54; Dasav. N. 662, 36; Erz.; Vikr. 32, 7; Mallikām. 220, 20), AMg. *mayūra* (Vivāgas. 187. 202), *mayūratta* = *mayūratva* (Vivāgas. 247), Mg. *maūlaka* (Sak. 159, 3), Femin. AMg. *mayūrī* (Nāyādh. 475. 490. 491). *mora* ist auch ins Skt. übergegangen und daher von Hc. 1, 171, als Skt. behandelt. M. *moha* = *mayūkha* (Grr.; R. 1, 18), aus und neben M. S. *maūha* (Grr.; Pāīyal. 47; G. H. R.; Prab. 46, 1); M. *viola* aus *viāula* = *vyākula* (Deśīn. 7, 63; R.; vgl. § 162)⁴; A. *samhāro* aus *samharaü* = *samharatu* (Piṅgala 2, 43). Vgl. auch *kohala*, *somāra*, *somāla* § 123, *o* § 155. M. AMg. *bora* = *badara* (Vr. 1, 6; Hc. 1, 170; Kī. 1, 8; Mk. fol. 5; G. H.; Paṇṇav. 531; Vivāhap. 609. 1256. 1530), AMg. *borī* = *badarī* (Hc. 1, 170; Mk. fol. 5; Pāīyal. 254; Aṇuttar.
c3.s1.t2.271.4
9) setzen ein *badura*, *badurī* voraus⁵. AMg. *būra* (v. l. *pūra*; Jīv. 489. 509. 559; Rāyap. 57; Uttar. 986; Vivāhap. 182; Ovav.; Kappas.; Nāyādh.) ist nicht = *badara*, sondern = *pūra* (Citronenbaum), was die richtige Lesart sein wird. Die Scholiasten erklären es meist allgemein mit *vanaspativiśeṣa*⁶. Unklar ist *pora* = *pūtara* (Hc. 1, 170).