<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/ins.polity.jayaswal-1924.c13.10 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Studies](https://indike.org/pramana/ins) › [Polity, law and society](https://indike.org/pramana/ins.polity) › [Hindu Polity: A Constitutional History of India in Hindu Times](https://indike.org/pramana/ins.polity.jayaswal-1924) › c13.10

# Hindu Polity: A Constitutional History of India in Hindu Times c13.10

Hindu Polity: A Constitutional History of India in Hindu Times c13.10

- **Language:** English

### [c13.10](https://indike.org/pramana/ins.polity.jayaswal-1924.c13.10)

³ जनपदशब्दात्क्षत्रियादञ् ॥४।१।१६८॥ Kātyāyana :—क्षत्रियादेकराजात्संघप्रतिषेधार्थम्। \[\*Ekarāja\* is a technical term for monarch in Hindu politics. The term is explained in coronation rituals in Vedic literature. Its interpretation as 'monarch' is now accepted (see Macdonell and Keith, \*Vedic Index\*, Vol. I, p. 119). Literally, it means the 'sole sovereign.' (See Arthaśāstra, Bk XI, Ch. I, p. 379).\] Patañjali on the above says:—क्षत्रियादेकराज्यादिति वक्तव्यम्। किं प्रयोजनम्। संघप्रतिषेधार्थम्। संघाचा माभूत्। पञ्चालानामापत्यम् विदेहाना मपत्यमिति ॥ तत्तर्हि वक्तव्यम्। न वक्तव्यम्। न ह्यन्तरेण बह्वचो लुक् पञ्चाला इत्यादिभवति। तस्माद्यावद्रूते युवप्रत्ययः स स्यात्। युवप्रत्ययस्य शब्दं लुकाभिधायभू-भविष्यति ॥ इदं तर्हि क्षौद्रकानामपत्यम् मालवानामपत्यमिति। अत्रापि क्षौद्रकाः मालवा इति नैतत्तेषां दासे वा भवति कर्मकरे वा। किं तर्हि। तेषामेव कस्मिंश्चित्। यावता तेषामेव कस्मिंश्चित्समाद्युच्यते युवप्रत्ययः स स्यात्। युवप्रत्ययस्येत्येवा लुक्प्रत्याभ्यां समाविष्यति ॥ अथ क्षत्रियग्रहणं किमर्थम्। इह मा भूत्। विदेहो नाम ब्राह्मणस्तस्यापत्यं वैदेहः —Kielhorn, Vol. II, pp. 268-69.

- [Previous: c13.9](https://indike.org/pramana/ins.polity.jayaswal-1924.c13.9)
- [Next: c13.11](https://indike.org/pramana/ins.polity.jayaswal-1924.c13.11)
- [Up: c13](https://indike.org/pramana/ins.polity.jayaswal-1924.c13)

## Cites (2)

- [Kauṭilīya Arthaśāstra](https://indike.org/pramana/in.niti.artha.kautilya) — Kauṭilya, Sanskrit
- [Aṣṭādhyāyī](https://indike.org/pramana/in.vedanga.vyakarana.astadhyayi-school.astadhyayi) — Pāṇini, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/ins.polity.jayaswal-1924.c13.10](https://indike.org/pramana/ins.polity.jayaswal-1924.c13.10) · Pramāṇa
