<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/ins.polity.jayaswal-1924.c30.8 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Studies](https://indike.org/pramana/ins) › [Polity, law and society](https://indike.org/pramana/ins.polity) › [Hindu Polity: A Constitutional History of India in Hindu Times](https://indike.org/pramana/ins.polity.jayaswal-1924) › c30.8

# Hindu Polity: A Constitutional History of India in Hindu Times c30.8

Hindu Polity: A Constitutional History of India in Hindu Times c30.8

- **Language:** English

### [c30.8](https://indike.org/pramana/ins.polity.jayaswal-1924.c30.8)

भीष्म उवाच ॥  
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।  
संवादं वासुदेवस्य महर्षेर्नारदस्य च ॥ १ ॥  
  
वासुदेव उवाच ।  
नासुहृत् परमं मन्त्रं नारदार्हति वेदितुम् ।  
अपण्डितो वाऽपि सुहृत्पण्डितो वाप्यनात्मवान् ॥ ३ ॥  
स ते सौहृदमास्थाय किंचिद्वक्ष्यामि नारद ।  
कृत्स्नां बुद्धिं च ते प्रेक्ष्य संपृच्छे त्रिदिवङ्गम ॥ ४ ॥  
दास्यमैश्वर्यवादेन ज्ञातीनां वै करोम्यहम् ।  
अर्धभोक्ताऽस्मि भोगानां वाग्दुरुक्तानि च क्षमे ॥ ५ ॥  
अरणीमग्निकामो वा मथ्नाति हृदयं मम ।  
वाचा दुरुक्तं देवर्षे तन्मां दहति नित्यदा ॥ ६ ॥  
बलं सङ्कर्षणे नित्यं सौकुमार्यं पुनर्गदे ।  
रूपेण मत्तः प्रद्युम्नः सोऽसहायेोऽस्मि नारद ॥ ७ ॥  
अन्ये हि सुमहाभागा बलवन्तो दुरासदाः ।  
नित्योत्थानेन संपन्ना नारदान्धकवृष्णयः ॥ ८ ॥  
यस्य न स्युर्न वै स स्याद्यस्य स्युः कृत्स्नमेव तत् ।  
द्वयोरेनं प्रचरतोर्नृणोम्येकतरं न च ॥ ८ ॥  
स्यातां यस्याहुकाक्रूरौ किं नु दुःखतरं ततः ।  
यस्य चापि न तौ स्यातां किं नु दुःखतरं ततः ॥ १० ॥  
सोऽहं कितवमातेव द्वयोरपि महामुने ।  
नैकस्य जयमाशंसे द्वितीयस्य पराजयम् ॥ ११ ॥  
ममैवं क्लिश्यमानस्य नारदोभयदर्शनात् ।  
वक्तुमर्हसि यच्छ्रेयो ज्ञातीनामात्मनस्तथा ॥ १२ ॥

- [Previous: c30.7](https://indike.org/pramana/ins.polity.jayaswal-1924.c30.7)
- [Next: c30.9](https://indike.org/pramana/ins.polity.jayaswal-1924.c30.9)
- [Up: c30](https://indike.org/pramana/ins.polity.jayaswal-1924.c30)

## Cites (1)

- [Mahābhārata](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.vyasa) — Vyāsa, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/ins.polity.jayaswal-1924.c30.8](https://indike.org/pramana/ins.polity.jayaswal-1924.c30.8) · Pramāṇa
