Pramāṇa · Search · About · API

Studies in the Medicine of Ancient India, Part I: Osteology, or the Bones of the Human Body c7.s5.t1: § 88. The Traditional Recension of Suśruta’s System

Studies in the Medicine of Ancient India, Part I: Osteology, or the Bones of the Human Body c7.s5.t1

Language
English

§ 88. The Traditional Recension of Suśruta’s System

c7.s5.t1.1

The traditional recension of the System of Suśruta is edited from the following materials:
1. A = Alwar Palace Library MS., No. 1703.
2. B = Benares Sanskrit College MS., No. 23 (old No. 64).
3. Bd¹ = Bodleian MS., No. 1092 (Hultzsch 349).
4. Bd² = ,, MS., No. 739 (Wilson 290).
5. D¹ = Deccan College MS., No. 224.
6. D² = ,, ,, MS., No. 466.
7. D³ = ,, ,, MS., No. 948.
8. D⁴ = ,, ,, MS., No. 949.
9. D⁵ = ,, ,, MS., No. 956.
10. IO¹ = India Office MS., No. 72 b (Cat. No. 2645).
11. IO² = ,, ,, MS., No. 1842 (Cat. No. 2646).
12. EG = Edition of Madhusudan Gupta (Calcutta).
13. EJ = ,, of Jīvānanda (Calcutta).
14. EM = ,, of Madras.
15. EP = ,, of Prabhuram Jivanaram (Bombay).
16. CD = Commentary of Ḍallaṇa.
17. CG = ,, of Gayadāsa. It runs as follows:

c7.s5.t1.2

Triṇi sa-ṣaṣṭiny¹asthi-śatāni veda-vādino bhāṣante | śalya-tantre tu ² triṇy=eva śatāni ³ | teṣāṁ sa-viṁśam⁴asthi-śataṁ śākhāsu|saptadaśottaraṁ śataṁ śroṇi-pārśva-pṛṣṭh-odar-orassu⁵| grīvāṁ ⁶ praty-ūrdhvaṁ triṣaṣṭiḥ | ⁷ evam=asthnāṁ triṇi śatāni pūryante || ⁸ Ekaikasyāṁ tu pād-āṅgulyāṁ triṇi triṇi, tāni pañcadaśa | tala-kūrca-gulpha⁹-saṁśritāni daśa | pārṣṇyām= ekam¹|jaṅghāyāṃ dve²|jānuny=ekam|ekam=ūrāv|iti triṃśat|evam³=ekasmin sakthni bhavanti|eten=etara-sakthi⁴ bāhū ca vyākhyātau|śroṇyāṃ pañca, teṣāṃ bhaga-guda⁵-nitambeṣu catvāri, trika-saṃśritam=ekam|pārśve ṣaṭtriṃśat|evam⁶=ekasmin, dvitīye 'py=evam|pṛṣṭhe triṃśat|aṣṭāv=urasi|dve akṣaka-saṃjñe⁷|grīvāyāṃ nava⁸|kaṇṭhanāḍyāṃ catvāri|dve hanvoḥ⁹|dantā¹⁰ dvātriṃśat|nāsāyāṃ trīṇi|ekam tāluṇi|gaṇḍa-karṇa-śaṅkheṣv=ekaikam|ṣaṭ śirasi||

c7.s5.t1.3

¹ So Bd², EJ, EM, EP; but A, EG sa-ṣaṣṭāny; B sa-ṣaṣṭyāny; D⁵ IO² ṣaṣṭy-adhikāni; Bd¹ D⁴ IO¹ only ṣaṣṭāny; D².³ only ṣaṣṭy.

c7.s5.t1.4

² D².³.4.6 om. tu; D⁵ IO² tantreṣu.

c7.s5.t1.5

³ B, D¹, D².³.4 asthi-śatāni.

c7.s5.t1.6

⁴ Bd¹ viṁśottaram.

c7.s5.t1.7

⁵ B odarossu; so also originally IO¹; IO² reads śroṇi-pṛṣṭha-pārśv-oro-kṣassu for ºoro-’kṣeṣu or ºpārśv-ākṣ-orassu.

c7.s5.t1.8

⁶ A grīvāyām.

c7.s5.t1.9

⁷ B, Bd², D¹.⁵, IO¹.² om. this clause.

c7.s5.t1.10

⁸ A prefixes pṛthak-pṛthag-gaṇanā.

c7.s5.t1.11

⁹ D².³.4.5, IO¹ tala-gulpha-kūrca; Bd¹ tala-tāla-kūrca-gulpha.

c7.s5.t1.12

¹ D⁵ ekaikam.

c7.s5.t1.13

² D² dve dve, D¹ jaṅghayor=dve.

c7.s5.t1.14

³ A eva.

c7.s5.t1.15

⁴ A etara-sakthni, Bd¹ etare sakthni.

c7.s5.t1.16

⁵ A, EG, EJ, EP, CD, CG guda-bhaga.

c7.s5.t1.17

⁶ B, D³.⁴ om. evam.

c7.s5.t1.18

⁷ B akṣa-saṃjñe.

c7.s5.t1.19

⁸ A, IO¹, EG, EJ, EM, EP navakam.

c7.s5.t1.20

⁹ B hane, IO² hano.

c7.s5.t1.21

¹⁰ Bd¹ dantateṣu.

c7.s5.t1.22

Immediately after the above-given Number-list follows the Class-list as follows:

c7.s5.t1.23

Etāny=asthīni pañca-vidhāni bhavanti|tad=yathā|kapāla-rucaka-taruṇa-valaya-nalaka-saṃjñāni|teṣāṃ jānu-kūrpara¹¹-nitamb-āṃsa=gaṇḍa-tālu-śaṅkha-vaṅkṣaṇamadhya¹² - śirassu kapālāni|daśanās=tu rucakāḥ|ghrāṇa-karṇa-grīv-ākṣikoṣeṣu taruṇāni|pāṇi-pāda-pārśva-pṛṣṭhodar-orassu¹³ valayāni|śeṣāṇi nalaka-saṃjñāni||

c7.s5.t1.24

¹¹ So B, IO²; but Bd¹.² D¹.².³.⁴.⁵ IO¹, EG, EJ, EM, EP om. kūrpara.

c7.s5.t1.25

¹² So B, D¹; but IO¹.² om. vaṅkṣaṇa, while A, Bd¹.², D².³.⁴.⁵, EG, EJ, EM, EP om. vaṅkṣaṇamadhya.

c7.s5.t1.26

¹³ So B, Bd¹.², D³, IO¹, EG, EJ, EM, EP; but D¹.² pṛṣṭh-odaraḥsu; D⁴ IO² pṛṣṭh-odareṣu; D⁵ pṛṣṭh-odarissu.

c7.s5.t1.27

For the translation, see §§ 27 and 30.