Studies in the Medicine of Ancient India, Part I: Osteology, or the Bones of the Human Body c7.s7.t5: § 100. The Atharva Veda on the Skeleton
Studies in the Medicine of Ancient India, Part I: Osteology, or the Bones of the Human Body c7.s7.t5
- Language
- English
§ 100. The Atharva Veda on the Skeleton
c7.s7.t5.1
The hymn on the creation of man in the Atharva Veda, X, 2, verses 1–8, referred to in § 2, cl. 4, and § 43, and extracted from the edition of Roth and Whitney, runs as follows:
c7.s7.t5.2
1. Kena pārṣṇī ābhṛte pūruṣasya, kena māṃsaṃ saṃbhṛtam, kena gulphau | ken=aṅguliḥ peśanīḥ, kena khāni, ken=ochlakhau madhyataḥ, kaḥ pratiṣṭhām ||
c7.s7.t5.3
2. Kasmān=nu gulphāv=adharāv=akṛṇvan=n=aṣṭhīvantāv=uttarau pūruṣasya | jaṅghe nirṛtya nyadadhuḥ kva svij, jānunoḥ sandhī ka u tac=ciketa ||
c7.s7.t5.4
3. Catuṣṭayaṃ yujyate saṃhit-āntaṃ, jānubhyām=ūrdhvaṃ śithiraṃ kabandham | śroṇī yad=ūrū ka u taj=jajāna yābhyāṃ kusindhaṃ su-dṛḍhaṃ babhūva ||
c7.s7.t5.5
4. Kati devāḥ katame ta āsanya uro grīvāś=cikyuḥ pūruṣasya | kati stanau vyadadhuḥ, kaḥ kaphoḍau, kati skandhān, kati pṛṣṭīr=acinvan ||
c7.s7.t5.6
5. Ko asya bāhū samabharad=vīryaṃ karavād=iti | aṃsau ko asya tad=devaḥ kusindhe adhyādadhau ||
c7.s7.t5.7
6. Kaḥ sapta khāni vi tatarda śīrṣaṇi, karṇāv=imau nāsike cakṣaṇī mukham | yeṣāṃ purutrā vijayasya mahmani catuṣpādo dvipado yānti yāmam ||
c7.s7.t5.8
7. Hanvor=hi jihvām=adadhāt, purūcīm=adhā mahīm=adhi śiśrāya vācam | sa ā varīvarti bhuvaneṣv=antar=apo vasānaḥ, ka u tac=ciketa ||
c7.s7.t5.9
8. Mastiṣkam=asya yatamo lalāṭaṃ kakāṭikāṃ prathamo yaḥ kapālam | citvā cityaṃ hanvoḥ pūruṣasya divaṃ ruroha, katamaḥ sa devaḥ ||
c7.s7.t5.10
For the translation, see § 43, cl. 2; also my article in the *Journal of the Royal Asiatic Society* for 1907, pp. 10–12.
Linked texts (1)
- Atharvavedasaṃhitā — Atharvan & Aṅgiras, Sanskrit