Pramāṇa · Search · About · API

Studies in the Medicine of Ancient India, Part I: Osteology, or the Bones of the Human Body c7.s7.t5: § 100. The Atharva Veda on the Skeleton

Studies in the Medicine of Ancient India, Part I: Osteology, or the Bones of the Human Body c7.s7.t5

Language
English

§ 100. The Atharva Veda on the Skeleton

c7.s7.t5.1

The hymn on the creation of man in the Atharva Veda, X, 2, verses 1–8, referred to in § 2, cl. 4, and § 43, and extracted from the edition of Roth and Whitney, runs as follows:

c7.s7.t5.2

1. Kena pārṣṇī ābhṛte pūruṣasya, kena māṃsaṃ saṃbhṛtam, kena gulphau | ken=aṅguliḥ peśanīḥ, kena khāni, ken=ochlakhau madhyataḥ, kaḥ pratiṣṭhām ||

c7.s7.t5.3

2. Kasmān=nu gulphāv=adharāv=akṛṇvan=n=aṣṭhīvantāv=uttarau pūruṣasya | jaṅghe nirṛtya nyadadhuḥ kva svij, jānunoḥ sandhī ka u tac=ciketa ||

c7.s7.t5.4

3. Catuṣṭayaṃ yujyate saṃhit-āntaṃ, jānubhyām=ūrdhvaṃ śithiraṃ kabandham | śroṇī yad=ūrū ka u taj=jajāna yābhyāṃ kusindhaṃ su-dṛḍhaṃ babhūva ||

c7.s7.t5.5

4. Kati devāḥ katame ta āsanya uro grīvāś=cikyuḥ pūruṣasya | kati stanau vyadadhuḥ, kaḥ kaphoḍau, kati skandhān, kati pṛṣṭīr=acinvan ||

c7.s7.t5.6

5. Ko asya bāhū samabharad=vīryaṃ karavād=iti | aṃsau ko asya tad=devaḥ kusindhe adhyādadhau ||

c7.s7.t5.7

6. Kaḥ sapta khāni vi tatarda śīrṣaṇi, karṇāv=imau nāsike cakṣaṇī mukham | yeṣāṃ purutrā vijayasya mahmani catuṣpādo dvipado yānti yāmam ||

c7.s7.t5.8

7. Hanvor=hi jihvām=adadhāt, purūcīm=adhā mahīm=adhi śiśrāya vācam | sa ā varīvarti bhuvaneṣv=antar=apo vasānaḥ, ka u tac=ciketa ||

c7.s7.t5.9

8. Mastiṣkam=asya yatamo lalāṭaṃ kakāṭikāṃ prathamo yaḥ kapālam | citvā cityaṃ hanvoḥ pūruṣasya divaṃ ruroha, katamaḥ sa devaḥ ||

c7.s7.t5.10

For the translation, see § 43, cl. 2; also my article in the *Journal of the Royal Asiatic Society* for 1907, pp. 10–12.

Linked texts (1)