A History of Indian Medical Literature v1.c16.s2.19
A History of Indian Medical Literature v1.c16.s2.19
- Language
- English
v1.c16.s2.19.1
P.V. Sharma proposed a number of emendations of Yādavaśarman's text of the Carakasamhitā.¹²¹ His corrections relate to: Sū.1.57 (sāttvika instead of mānasa); 1.115a (vamane 'śmantakakṣīram instead of vamane 'śmantakaṃ vidyāt); 1.122a (the edited version is not correct); 3.15 (sakuṣṭhā instead of sakuṣṭhāt);¹²² 4.14 (yaṣṭika should be ṣaṣṭika; cf. 4.16);¹²³ 5.12 (śāliṣaṣṭikamudgāṃś ca instead of ṣaṣṭikāñ chālimudgāṃś ca); 10.4 (upakrānta is preferable to anuṣṭhita); 13.72ab (these pādas ought to be deleted, because they are also found at Ci.15.202ab);¹²⁴ 14.72 (snehasamiddhasya is preferable to snehasamṛddhasya); 18.36 (upakrānta instead of anukrānta); 21.12 (rūkṣam udvartanam instead of rūkṣasyodvartanam; snānābhyāsaḥ instead of snānasyābhyāsaḥ); 21.32 (rūkṣam udvartanam instead of snigdham udvartanam);¹²⁵ 21.50 (āsīnaṃ pracalāyitam instead of āsīnapracalāyitam);¹²⁶ 22.8 (kṛtākṛtīkṛtānām is preferable to kṛtākṛtivṛttānām); 22.41 (tadauṣadhānāṃ rogāṇām instead of tadauṣadhānāṃ dhātūnām);¹²⁷ 25.38 (sthāvarasnehānām instead of sthāvarajātānāṃ snehānām); 25.39 (ālukam kandānāṃ should precede nikucaṃ phalānām); 25.40 (lāmajjakosīre is preferable to lāmajja kośīram and nir vṛttiḥ puṣṭikaraṇānām to nivṛttiḥ puṣṭikaraṇānām; the second niḥsaṃśayakaraṇānām should be replaced by nirbhayakaraṇām); 26.3 (Hiraṇyākṣa Kuśika should be substituted for Hiraṇyākṣa Kauśika); 26.43(4) (mohayati instead of mohayanti); 26.84 (sarṣapatailabhrṣṭān instead of sarṣapatailabhrṣṭān);
v1.c16.s2.19.2
27.4 (vetrāgramṛtā- instead of vegāgramṛtā-); 27.25 (sa svāduḥ is preferable to tat svāduḥ); 127 27.55 (jaṅgalacāriṇaḥ instead of jāṅgalacāriṇaḥ); 27.92 (kālākhyam instead of kālāyam); 129 27.101 (-nālikāsuryaḥ instead of -nālikāsūryaḥ); 27.122 (sārṣapaṃ śākam is odd among the group of kandaśākas); 130 27.128 (vātapitte praśasyate is better than vātapitte ca śasyate); 27.163 (madhurāny anupākīni instead of madhurāny amlapākīni); 27.216 (varuṇālaye instead of varuṇālayam); 28.4 (prasādākhyāḥ malākhyāś ca instead of malākhyāḥ prasādākhyāś ca); Ni.3.10 (sabubhukṣasya instead of abubhukṣasya); 131 Ni.4.14 (ikṣvālīrasasaṃkāśa should be read instead of śāṇḍekṣurasasaṃkāśa); 132 Vi.3.45 (tīvrādharmarucer instead of tīvrādharmārucer); 4.5 (jñānasamudayena instead of jñānasamudāyena); 5.8 (arocakavipākau instead of arocakavipākau); 5.26 (a-nnavahānāṃ instead of annavāhānāṃ); 133 7.17 trirātraṃ instead of trivāram); 134 8.11 (mādhukībhir instead of mādhukībhir); 8.169 (śikharadaśanāḥ is preferable to śikharadaśanāḥ); 135 Śā.1.¹⁴³ (vratacaryopavāsaś ca instead of vratacaryopavāsau ca); 136 Śā.5.4 (ṣaḍdhātavaḥ samuditaḥ loka iti śabdam labhante instead of puruṣa iti śabdam labhante); 8.3 (strīpuṃsayor avyāpannaśukraṣoṇitagarbhāśayoḥ should be replaced by strīpuṃsayor avyāpannaśukraṣoṇitagarbhāśayoḥ); 137 8.24 (viśamāsana should replace viśamāśana); 8.47 (kṣemaka instead of kṣaumaka; kaṇakaṇikendhana instead of kaṇakakaṇṭakendhana;
v1.c16.s2.19.3
138 I.2.19 (kaścid evāsya vairasyam instead of kaścid evāsyavairasyam); 5.17 (piban instead of pibet); I.5.34 (pādavarmaṇoḥ instead of pādacarmaṇoḥ); 11.21 (āhvayantaḥ is preferable to āhvayams tam); 12.19 (varma vīcyutam is preferable to carma vicyutam); Ci.11.36b (āmalakeṣv api is better than āmalakīṣv api); 139 12.15 (aṣṭabhāgena instead of akṣabhāgena); 140 22.8ab (sāndrībhūtaṃ taṃ kuryāt prabhūtamadhusarkarāḥ instead of sāndrībhūtaṃ ca kuryāt prabhūtamadhusarkaram); 141 3.54cd (saptāhaṃ vā daśāhaṃ vā dvādaśāhaṃ suduḥsahaḥ is preferable to daśāhaṃ dvādaśāhaṃ vā saptāhaṃ vā suduḥsahaḥ); 142 5.77c (śūlānāhaharāḥ instead of śūlānāhaharī); 6.26 (surāhvaṃ instead of surāhvāṃ); 143 6.40 (savalkāṃ instead of sakalkām); 7.111 (sailā instead of śailā); 7.120 (rajas instead of payas); 7.123 (pakvasurā is to be replaced by śakrasurā); 144 7.¹⁴⁰ (ardhapalāṃśaṃ is more correct than ardhadalāṃśam); 8.58 (śleṣṇāśayastham is preferable to āmāśayastham); 145 9.22 (-pāṇiḥ instead of vāṇiḥ); 146 13.48 (anudakaprāptam udaram is better than anudakam aprāptam udaram); 13.88-89ab (the correct order is 88ab, 89ab, 88cd); 13.119cd-124ab (iti paṭolādicūrṇam should be inserted after the formula); 14.43 (iṣṭakasya should be replaced by dīpyakasya); 14.228-229 (iti picchābastiḥ should come after 228); 14.243 (śītoṣṇāni ca yajayan instead of yojayet); 14.252 (saśārkarāḥ instead of saśarkarāḥ); 14.253ab (dvāvidhyam instead of dvividhaṃ); 14.253cd (peyāś ca instead of peyāś ca);
v1.c16.s2.19.4
15.35 (sthalaṃ nimnam ivodakam is preferable to sthalān nimnād ivodakam); 15.89 (kolāmla instead of kolāmbu); 15.97 (cānalam instead of cālanam); 15.205 (sa ghṛtaṃ instead of saghṛtaṃ); 15, colophon (grahaṇīdoṣacikitsitam is more correct than grahaṇīcikitsitam); 17.69 (śuṣkam vṛkṣam ivānalaḥ instead of śuṣkam kakṣam); 17.145–146 (iti manaḥśilādighṛtam should be read after 17.145); 18.60 (lehyād is preferable to lihyād); 147 18.87 (nīlī vāraṇapippalī instead of nīlīsārāṇi pippalī); 18.101 (the second jīvaka should be replaced by vṛddhika); 18.¹⁵⁹ (śṛte instead of śṛtair); 148 19.34 (amlasnehādhyāyaḥ instead of amlasnehādyaḥ); 149 19.113 (līḍhvā instead of pītvā); 150 21.86 (kalkitair instead of tvakkalkair); 22.11 (22.11 and 12 should be read together because both deal with vā-tikatṛṣṇā); 22.19 (tṛṣyati is preferable to tṛṣyate); 22.42 (pakvāmaloṣṭaje jale instead of pakvaloṣṭam eva ca jale); 151 22.49 (lehyam instead of leham); 22.51 (prapibet instead of tṛṣitaḥ); 23.9 (kṛkalāsakaḥ instead of sakṛkaṇṭakaḥ); 23.15 (jāngamam instead of jaṅgamam); 23.42 (viṣādhmānam is preferable to viṣadhānam); 23.84 (vicarcikām instead of visūcikām); 23.91 (vijaye instead of vijayo); 152 23.135 (gādhasamīpaditam ūrdhvam instead of gūdhasampāḍitam vṛttam); 153 23.143 (prāṇaharārditaḥ is preferable to dūṣīviṣārditaḥ); 23.¹⁵¹ (daṣṭo ’sādhyena instead of daṣṭo ’sādhyas tu); 154 23.188 (khadirāriṣṭakauṭajam mūlam ambhasā instead of khadirāriṣṭam kauṭajam mūlam ambhasā);
v1.c16.s2.19.5
23.231 (ikṣurako instead of ikṣuraso); 23.234 (naraś instead of garaś); 23.245 (śvetabhaṇḍyaśvakhurakau instead of śvetabhaṇḍāśvakhurakau); 24.71 (made cottamake ’dhikām instead of madhye cottamamadhyayoḥ); 155 24.77 (rājasamāpānam instead of rājasamāpannam); 24.159 (hemapuṣpakuṭaṇṇatam is preferable to hemapattraṃ kuṭaṇṇatam); 24.¹⁶² (vyajanānām is more correct than vyañjanānām); 25.41 (śodhanaropaṇīyau instead of śodhanau ropaṇīyau); 25.55 (lekhanam instead of lepanam); 25.109 ((kāṭhinyam instead of śaithilyam); 156 26.17 (sa mūtravaryo ’nilasaṅgam asyan instead of sa mūtravarco ’nilasaṅgam āsu); 157 26.74 (katakādīkānām instead of kanakādīkānām); 26.96 (kaulatthayūṣaiś is preferable to kaulatthadhānyaiś); 158 26.127 (asravaṇam instead of aśravaṇam; pūtisravaṇam instead of pūtiśravaṇam); 26.128 (snighasruṭiḥ instead of snigdhaśruṭiḥ); 26.132–133 (iti khālityaroganidānam should come after 26.132); 26.144 (the second pibet should be replaced by tataḥ); 159 26.181 (śaṅkhayo instead of śeṣayo); 26.187ab (iti śirorogacikitsā should come after 26.180); 26.261 (śaśvetamaricāḥ instead of syur alpamaricāḥ); 26.264 (sāhacarād bhṛṅgarājāc ca instead of sahacarād bhṛṅgarājāc ca); 27.29 (śalmalam instead of śālmalīm); 160 28.10 (antrāṇi instead of antrasthaḥ); 161 28.41 (bhugnā jihvā instead of dīnā jihmā); 28.49cd–50ab (correct reading: vivṛtāsyatvam athavā kuryāt saṃvṛtavaktratām/ hanugraham ca saṃsthabhya hanum stabdham avedanam); 28.53cd–54 (the correct order is: 54cd, 53cd, 54ab);
v1.c16.s2.19.6
28.94 (praharṣo ’nṇam ca instead of harṣo ’nnapānam); 162 29.101 (śirāvedhāgnikarma ca instead of sirā bastyagnikarma ca); 163 28.202 (jñānasınṛtibalakṣayam instead of jñātvā sṃṛtibalakṣayam); 29.110 (padmakotpalayaṣṭyāhvaphenilāpadmavetasaḥ instead of padmavetasayaṣṭyāhvaphenilāpadmakotpalaiḥ); 29.113 (the correct name of the recipe is mahāpadmakam tailam); 29.140 (kṣirapiṣṭam umālepam instead of kṣirapiṣṭam umālepam); 29.151 (dhānyāmlapeṣitam instead of dhānyāmlasaṃyutam); 164 30.116 (pāṇḍure pradare instead of pāṇḍure ’sṛgdare); 165 30.236 (kuryur aṣṭavidham doṣam liṅgatas tān nibodha me instead of kuryur aṣṭavidham bhūyo doṣatas tān nibodha me); 30.250cd–251ab (proposed reading: anye ca vividhā rogā doṣaiḥ kṣīrasamāśritaiḥ/ kṣīre vātādibhir duṣṭe saṃbhavanti tadātmakāḥ); 30.261cd (kvātham ca nāgarāt instead of kvāthaṃ caiva sanāgaram); 30.293 (samyagyoge instead of samyagyogo); 166 30.305 (vyākhyātam etat kālasya savikalpam avekṣaṇam instead of vyākhyātam abalānāṃ savikalpānām avekṣaṇe); 167 30.310 (vardhante instead of varṣānte); Ka.12.37 (caika instead of caiva); 168 12.88 (bhavet tābhyāṃ instead of bhaved eko); 12.93 (praśrtau dvau instead of kuḍavau dvau; caturguṇapalaṃ instead of palaṃ caturguṇam); Si.1.41 (kṛtaḥ instead of sa yaḥ); 3.32 (paraṃ syāt instead of paraṃ syuḥ); 3.53 (drākṣarddhi- instead of drākṣādi-); 169 7.46 (śīrṣavirecanam instead of asya virecayet); 8.31 (pitte 'sre kaphe instead of pitte vā kaphe);
v1.c16.s2.19.7
9.16 (dhamanīḥ kaphavātābhyāṃ ruddhās instead of śvasanaṃ kaphavātābhyāṃ ruddham); 10.48 (mehe ca tv ekas triṃśac ca instead of mehe ca ekatriṃśac ca); 170 11.9 (kṛtavedhanam asty avātalam is preferable to kṛtavedhanam āha vātalam); 11.22 (govājino instead of gavādiṣu); 12.11 (aticaṅkramaṇāsane instead of avicaṅkramaṇāsane); 12.13(6) (gātrāvasādā instead of gātrāvasāda-); 12.16(1) rajovisarga- instead of rajovisarpa-) 12.18(15) (jānujaṅghā instead of jānūru); 171 12.31 (kṣāra instead of kṣīra); 12.41 (ṣaṭtriṃśatā instead of ṣaḍviṃśatā).