Pramāṇa · Search · About · API

History of Chemistry in Ancient and Medieval India, Incorporating the History of Hindu Chemistry by Acharya Prafulla Chandra Ray c52.s4: अथ शिलाधातुः—

History of Chemistry in Ancient and Medieval India, Incorporating the History of Hindu Chemistry by Acharya Prafulla Chandra Ray c52.s4

Language
English

अथ शिलाधातुः—

c52.s4.1

शिलाधातुर्द्विधा प्रोक्तो गोमूत्राद्यो रसायनः।
कर्पूरपूर्व्वकश्र्चान्यस्तत्राद्यो द्विविधः पुनः ॥ 109

c52.s4.2

ग्रौपं तीव्राक्रमेश्रः पचेभ्यो द्विप्रसम्भृतम् ।
स्वर्णरूप्यार्कगर्भस्य. शिलाधातुर्विनिःसरेत् ॥ 110-111

c52.s4.3

अथ मण्डकम्—

c52.s4.4

मण्डूकगण्डवच्छ्नाक्षं भागबन्धेनिनिय्यते ॥ 127.

c52.s4.5

मण्डूरसत्वम्—

c52.s4.6

ग्मायन्तं वमनैरक्तक्तं गन्धं
भित्त्वापतं गदितमत्र मण्डूरसत्वम् ॥ 129
लकुचद्रावगन्धाश्मटङ्कणेन समन्वितम् ।
निरुध्य मूपिकामध्ये म्धियते कौक्कुटैः पुटैः ॥ 132.
मण्डूरस्य तु चूर्णन्तु पादसौभाग्यसंयुतम् ।
करञ्जत्तैलमध्यस्थं दिनमेकं निधापयेत् ॥
मञ्चस्तमन्त्रमृषायां¹ धापयेत्किकिल्वषम् ।
इन्द्रगोपकति चैव सत्वं भवति² गोभनम् ॥ 133-134.
निम्बुद्वावाटङ्कहाभ्यां मूषामध्ये निरुध्य च ।
ताम्ररूपं परिक्षान्तं सत्वं मुञ्चति मण्डूकम् ॥ 135.
शुद्धं मध्वं गिरिक्रान्तं³ पूर्वभेषजसंयुतम् ।
नानाविधानयोगेन सत्वं मुञ्चति निश्चितम् ॥ 136.

c52.s4.7

¹ The Poona ed. reads कन्दणकल्कच्छद। We have adopted the reading of Rasárnava

c52.s4.8

² सप्ति, another reading in the Poona ed., which also agrees with B. K. and Rasarnava.

c52.s4.9

³ The Poona ed. reads गिरिकान्तु।

c52.s4.10

अथ चपलः—

c52.s4.11

गौरः श्वेतोऽरुणः कृष्णश्चपलगु चतुर्विधः ।
हेमामर्थ्यैश्च तागमो विशेषाद्रसबंधनः ॥ 143.

c52.s4.12

शेषौ तु मध्यौ लाक्षावच्छीघ्रद्रावौ तु निष्फलौ ।
वङ्गवद्दववे वह्नौ चपलस्तेन कीर्त्तितः ॥¹ 144.
चपलः स्फटिकच्छायः षडस्रः² स्निग्धको गुरुः ॥ 146

Linked texts (1)