History of Chemistry in Ancient and Medieval India, Incorporating the History of Hindu Chemistry by Acharya Prafulla Chandra Ray c52.s4: अथ शिलाधातुः—
History of Chemistry in Ancient and Medieval India, Incorporating the History of Hindu Chemistry by Acharya Prafulla Chandra Ray c52.s4
- Language
- English
अथ शिलाधातुः—
c52.s4.1
शिलाधातुर्द्विधा प्रोक्तो गोमूत्राद्यो रसायनः।
कर्पूरपूर्व्वकश्र्चान्यस्तत्राद्यो द्विविधः पुनः ॥ 109
c52.s4.2
ग्रौपं तीव्राक्रमेश्रः पचेभ्यो द्विप्रसम्भृतम् ।
स्वर्णरूप्यार्कगर्भस्य. शिलाधातुर्विनिःसरेत् ॥ 110-111
c52.s4.3
अथ मण्डकम्—
c52.s4.4
मण्डूकगण्डवच्छ्नाक्षं भागबन्धेनिनिय्यते ॥ 127.
c52.s4.5
मण्डूरसत्वम्—
c52.s4.6
ग्मायन्तं वमनैरक्तक्तं गन्धं
भित्त्वापतं गदितमत्र मण्डूरसत्वम् ॥ 129
लकुचद्रावगन्धाश्मटङ्कणेन समन्वितम् ।
निरुध्य मूपिकामध्ये म्धियते कौक्कुटैः पुटैः ॥ 132.
मण्डूरस्य तु चूर्णन्तु पादसौभाग्यसंयुतम् ।
करञ्जत्तैलमध्यस्थं दिनमेकं निधापयेत् ॥
मञ्चस्तमन्त्रमृषायां¹ धापयेत्किकिल्वषम् ।
इन्द्रगोपकति चैव सत्वं भवति² गोभनम् ॥ 133-134.
निम्बुद्वावाटङ्कहाभ्यां मूषामध्ये निरुध्य च ।
ताम्ररूपं परिक्षान्तं सत्वं मुञ्चति मण्डूकम् ॥ 135.
शुद्धं मध्वं गिरिक्रान्तं³ पूर्वभेषजसंयुतम् ।
नानाविधानयोगेन सत्वं मुञ्चति निश्चितम् ॥ 136.
c52.s4.7
¹ The Poona ed. reads कन्दणकल्कच्छद। We have adopted the reading of Rasárnava
c52.s4.8
² सप्ति, another reading in the Poona ed., which also agrees with B. K. and Rasarnava.
c52.s4.9
³ The Poona ed. reads गिरिकान्तु।
c52.s4.10
अथ चपलः—
c52.s4.11
गौरः श्वेतोऽरुणः कृष्णश्चपलगु चतुर्विधः ।
हेमामर्थ्यैश्च तागमो विशेषाद्रसबंधनः ॥ 143.
c52.s4.12
शेषौ तु मध्यौ लाक्षावच्छीघ्रद्रावौ तु निष्फलौ ।
वङ्गवद्दववे वह्नौ चपलस्तेन कीर्त्तितः ॥¹ 144.
चपलः स्फटिकच्छायः षडस्रः² स्निग्धको गुरुः ॥ 146
Linked texts (1)
- Rasārṇava — Sanskrit