[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Studies](https://indike.org/pramana/ins) › [Science, technology and education](https://indike.org/pramana/ins.science) › [History of Chemistry in Ancient and Medieval India, Incorporating the History of Hindu Chemistry by Acharya Prafulla Chandra Ray](https://indike.org/pramana/ins.science.ray-1956) › c52.s4 # History of Chemistry in Ancient and Medieval India, Incorporating the History of Hindu Chemistry by Acharya Prafulla Chandra Ray c52.s4: अथ शिलाधातुः— History of Chemistry in Ancient and Medieval India, Incorporating the History of Hindu Chemistry by Acharya Prafulla Chandra Ray c52.s4 - **Language:** English ### अथ शिलाधातुः— ### [c52.s4.1](https://indike.org/pramana/ins.science.ray-1956.c52.s4.1) शिलाधातुर्द्विधा प्रोक्तो गोमूत्राद्यो रसायनः। कर्पूरपूर्व्वकश्र्चान्यस्तत्राद्यो द्विविधः पुनः ॥ 109 ### [c52.s4.2](https://indike.org/pramana/ins.science.ray-1956.c52.s4.2) ग्रौपं तीव्राक्रमेश्रः पचेभ्यो द्विप्रसम्भृतम् । स्वर्णरूप्यार्कगर्भस्य. शिलाधातुर्विनिःसरेत् ॥ 110-111 ### [c52.s4.3](https://indike.org/pramana/ins.science.ray-1956.c52.s4.3) अथ मण्डकम्— ### [c52.s4.4](https://indike.org/pramana/ins.science.ray-1956.c52.s4.4) मण्डूकगण्डवच्छ्नाक्षं भागबन्धेनिनिय्यते ॥ 127. ### [c52.s4.5](https://indike.org/pramana/ins.science.ray-1956.c52.s4.5) मण्डूरसत्वम्— ### [c52.s4.6](https://indike.org/pramana/ins.science.ray-1956.c52.s4.6) ग्मायन्तं वमनैरक्तक्तं गन्धं भित्त्वापतं गदितमत्र मण्डूरसत्वम् ॥ 129 लकुचद्रावगन्धाश्मटङ्कणेन समन्वितम् । निरुध्य मूपिकामध्ये म्धियते कौक्कुटैः पुटैः ॥ 132. मण्डूरस्य तु चूर्णन्तु पादसौभाग्यसंयुतम् । करञ्जत्तैलमध्यस्थं दिनमेकं निधापयेत् ॥ मञ्चस्तमन्त्रमृषायां¹ धापयेत्किकिल्वषम् । इन्द्रगोपकति चैव सत्वं भवति² गोभनम् ॥ 133-134. निम्बुद्वावाटङ्कहाभ्यां मूषामध्ये निरुध्य च । ताम्ररूपं परिक्षान्तं सत्वं मुञ्चति मण्डूकम् ॥ 135. शुद्धं मध्वं गिरिक्रान्तं³ पूर्वभेषजसंयुतम् । नानाविधानयोगेन सत्वं मुञ्चति निश्चितम् ॥ 136. ### [c52.s4.7](https://indike.org/pramana/ins.science.ray-1956.c52.s4.7) ¹ The Poona ed. reads कन्दणकल्कच्छद। We have adopted the reading of Rasárnava ### [c52.s4.8](https://indike.org/pramana/ins.science.ray-1956.c52.s4.8) ² सप्ति, another reading in the Poona ed., which also agrees with B. K. and Rasarnava. ### [c52.s4.9](https://indike.org/pramana/ins.science.ray-1956.c52.s4.9) ³ The Poona ed. reads गिरिकान्तु। ### [c52.s4.10](https://indike.org/pramana/ins.science.ray-1956.c52.s4.10) अथ चपलः— ### [c52.s4.11](https://indike.org/pramana/ins.science.ray-1956.c52.s4.11) गौरः श्वेतोऽरुणः कृष्णश्चपलगु चतुर्विधः । हेमामर्थ्यैश्च तागमो विशेषाद्रसबंधनः ॥ 143. ### [c52.s4.12](https://indike.org/pramana/ins.science.ray-1956.c52.s4.12) शेषौ तु मध्यौ लाक्षावच्छीघ्रद्रावौ तु निष्फलौ । वङ्गवद्दववे वह्नौ चपलस्तेन कीर्त्तितः ॥¹ 144. चपलः स्फटिकच्छायः षडस्रः² स्निग्धको गुरुः ॥ 146 ## Cites (1) - [Rasārṇava](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.rasarnava) — Sanskrit --- Source: [https://indike.org/pramana/ins.science.ray-1956.c52.s4](https://indike.org/pramana/ins.science.ray-1956.c52.s4) · Pramāṇa